معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - پرتقال

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/07/07
معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - پرتقال
پرتقال (*Citrus sinensis*) درختچه/درختی همیشه‌سبز از تیرهٔ Rutaceae است که برای رشد به اقلیم گرم تا نیمه‌گرمسیری نیاز دارد. دمای مطلوب آن حدود 20–30°C بوده و به سرما و یخبندان حساس است (آسیب‌پذیری از حوالی 0 تا 3-°C افزایش می‌یابد). رطوبت نسبی متوسط تا نسبتاً بالا و آبیاری منظم برای تشکیل میوه مناسب است، اما ماندابی و زهکش ضعیف موجب کاهش رشد و بیماری‌های ریشه می‌شود. نور کامل خورشید (حداقل 6–8 ساعت) برای گلدهی و کیفیت میوه ضروری است.

این گونه بومی جنوب چین، شمال‌شرق هند و بخش‌هایی از جنوب‌شرق آسیاست و امروزه در نواحی مدیترانه‌ای و نیمه‌گرمسیری جهان کشت گسترده دارد. برگ‌ها بیضی و چرمی، براق و معطرند؛ گل‌ها سفید، خوشبو و معمولاً به‌صورت منفرد یا خوشه‌های کوچک ظاهر می‌شوند. میوه از نوع هِسپریدیوم، کروی تا کمی بیضی با پوست نارنجی و پالپ آبدار و شیرین است.

نام رایج در ایران «پرتقال» است و در جهان بیشتر با نام‌های **Orange / Sweet orange** شناخته می‌شود.

Nargil_Citrus sinensis
نام علمي
Citrus sinensis
نام لاتين
sweet orange
خانواده (تيره)



نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پرتقال
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پرتقال
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پرتقال
شرایط گرمسیر و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پرتقال
غنی و زهکش دار

دانستنیهای علمی


دانستنیهای علمی : معروف‌ترین گونه اصلاح شده پرتقال در دنیا تامسون ناول می‌باشد. پرتقال اولیه، کوچک، تلخ و پر از هسته بوده‌است که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت تر و شیرین تر شده‌است. پرتقال ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافت.



پرتقال

خصوصیات - معرفی


خصوصیات ظاهری : درخت آن همیشه سبز است و ارتفاع آن تا ۱۰ متر هم می‌رسد. پرتقال درخت کوچکی است دارای برگ‌های سبز و گل‌های سفید. پوست پرتقال نارنجی رنگ، کمی ناصاف و میوه آن بسته به انواع مختلف شیرین و ترش، زرد رنگ و یا قرمز می‌باشد. بسته به انواع مختلف دارای رنگ زرد، زرد تیره و قرمز می باشد. برگ ها سبز تیره و چرمی می باشد.



sweet orange

شرایط محیط رشد


شرایط محیط رشد: خاکهای سبک شنی رسی با پی اچ 5 تا 7 عموما برای توسعه کشت مرکبات مناسب می باشند. در شمال ایران خطر سرما و بالا بودن سطح آب زیرزمینی و در جنوب مشکل گرما، شوری و کم آبی وجود داشته که در توسعه کشت و احداث باغات مرکبات باید مورد توجه قرار گیرد. مناسبترین دما برای حداکثر رشد 25 تا 28 درجه سانتیگراد می باشد. در شمال زمين‌های واقع در شيب‌های رو به جنوب دامنه البرز در كنار دريای مازندران است كه از ساير نقاط آن منطقه برای كشت مركبات مناسبتر است . بيشتر درختان مرکبات به بافت خاك حساسيت زيادی نشان می‌دهند و اگر خاك دارای عمق و زهكشی كافی بوده و از pH مناسبی نيز برخوردار باشد به خوبی در آن رشد كرده محصول كافی می‌دهند.



Citrus sinensis

مقابله به آفات پرتقال


آفات مهم پرتقال

پرتقال (Citrus sinensis) به آفات متعددی حساس است که مستقیماً بر عملکرد و کیفیت میوه اثر می‌گذارند. شپشک‌ها، شته‌ها، مینوز برگ مرکبات و مگس میوه از آفات اصلی‌اند. برای کنترل آن‌ها، پایش منظم درخت، نصب تله‌های زرد چسبنده، حفظ و تقویت دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و زنبورهای پارازیتوئید و در صورت لزوم استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های کم‌خطر توصیه می‌شود. هرگونه سم‌پاشی باید در زمان مناسب، با دز صحیح و با رعایت دوره کارنس انجام شود.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

لکه قهوه‌ای، پوسیدگی ریشه (فیتوفتورا)، ملسریوز و آنتراکنوز از بیماری‌های شایع قارچی هستند. زهکش مناسب خاک، پرهیز از آبیاری غرقابی و ضدعفونی ابزار هرس، اساس پیشگیری از این بیماری‌هاست. در شرایط مساعد برای بیماری، استفاده از قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیک طبق توصیه کارشناس گیاه‌پزشکی مفید است.

بیماری‌های ویروسی و مدیریتی

بیماری‌هایی مانند تریستزا و زردی رگبرگ توسط ویروس‌ها و عمدتاً از طریق پیوند یا حشرات ناقل منتقل می‌شوند. استفاده از نهال گواهی‌شده، پیوندک سالم و کنترل شته‌ها اهمیت دارد. مدیریت تغذیه متعادل، هرس اصولی و حذف شاخه‌ها و درختان به‌شدت آلوده، پایداری باغ پرتقال را افزایش می‌دهد.



پرتقال

نحوه تکثیر پرتقال


نحوه تکثیر گیاه: ارقام مختلف پرتقال را با پیوند شكمی روی پایه های نارنج كه از بذر حاصل شده باشند تکثیر می کنند .روش توليد نهال هرچه كه باشد ، كيفيت نهال بالاترين اهميت را در رشد آن و محصول دهی درخت دارد . باغدار بايد كوشش كند كه بهترين نهال ممكن را هر چند با قيمتی بسيار بالاتر از معمول ، تهيه كند ، زيرا درختان حاصل از چنين نهال‌هايی نه تنها در چند سال اول باروری جبران مخارج اضافی را خواهند كرد ، بلكه پس از آن نيز پوسته ، نسبت به درختان حاصله از نهال‌های نامرغوب ، منافع بيشتری خواهند داشت . هنگام خريد نهال ، بايد سعی شود كه كليه نهال‌ها دارای ريشه قوی و سالم باشند و چون به طور معمول بيرون آوردن گياهان از زمين و ترابری آنها از خزانه به محل كشت و در زمستان انجام می‌شود ، بايد از آسيب ديدن ريشه‌ها توسط سرما جلوگيری به عمل آيد و پس از رسيدن به محل باغ نيز بايد سریعا ريشه‌ها را در زير خاك قرار داد و تا زمان كاشت در همان‌جا نگاهداری كرد . در مناطق شمال ایران و همچنین در جنوب ایران كاشته می شود.



sweet orange



ساير تصاوير :
 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


خواص درمانی و کاربردهای صنعتی: پرتقال سرشار از ویتامین ث است. اسانسی که از گلهای پرتقال گرفته می‌شود بنام روغن نرولی Neroli Oil معروف است که دارای بوئی بسیار مطبوع بوده و خیلی گران است و در عطر سازی از آن استفاده می‌شود. این میوه از انواع وسیعی مواد مغذی گیاهی و انواع مختلف فیبر غذایی برخوردار است. پرتقال حاوی آنتی اكسیدان شامل آلفا و بتاكاروتن، لوتئین و بتا كه پیتوزانتین می باشد. پوست و آب پرتقال تقویت كننده معده، ضد نفخ و ادرارآور می باشد. مصرف جوشانده پوست آن، برای آرام كردن سرفه، رفع سرماخوردگی و سوء هاضمه مفید می باشد. پوست آن به عنوان مرهم برای اگزما و ناراحتی های پوستی مفید است. پرتقال به طور كلی ضد اسپاسم و آرام بخش است. اسانس پرتقال اثر ضد عفونی كننده دارد و از پوست آن گرفته می شود، اما چون خیلی زود فاسد می شود، همیشه باید تازه مصرف شود و اگر نگهداری شود برای مدت كم، در جای تاریك و خنك باید گذاشته شود.



معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - پرتقال


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مرکبات و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مرکبات - سدابیان - مرکبات - مرکبات و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.3 از ۵، بر اساس 63 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

محمد ابراهیم جعفری 1398/08/05
سلاموقت بخیرمن یک درخت پرتقال حدود 5 ساله در باغچه خانه در  شهر اصفهان دارم. حدود یک هفته قبل، اواخر مهر 98 متوجه شدم که حدود یک چهارم برگ های درخت بصورت لوله شده خشک شده اند ولی شاخه ها سبز بوده و خشک نشده اند. دقیق تر که شدم داخل برگ های خشک شده مثل عکس های  پیوست سیاه هستند.علت چیست؟ و روش درمان چیست؟ممنون
مریم گلستان 1399/01/19
.؟ٔدرخت نارنج وپرتقال من مبتلا به افتی مانندشته های سیاه شده است درمان آن چیست
حسن اسفندیاری 1393/10/05
سلام بهترین گونه ازلحاظ اقتصادی وسازگاری پرتقال درساری ونکا کدام است؟
کریم میرزایی 1395/01/03
باسلام من یک درخت پرتقال دارم سال گذشته گل کرد و وقتی اندازه پرتقالها مثل یه نخود بود همه آنها ریختند با عرض معذرت الان دوباره درخت گل کرده برای اینکه مثل پارسال نشود چه باید بکنم.ممنون
محمد حیدری 1399/10/22

با عرض
سلام و احترام حضورعوامل محترم سایت نارگیل



یک درخت پرتقال در حیاط منزل داریم و باتوجه به اینکه در
منطقه سردسیر هستیم (شهریاسوج/دامنه کوه دنا) سالهای ابتدایی کاورمی کردیم، اما الان
9 سال هست دیگه نمیپوشونیم و محصول بسیار خوبی میده و دچار سرمازدگی هم نمیشه
(عکس ضمیمه هست و درخت بذری هست، پیوندی نیست)








.
حال چند سوال داشتم،ممنون میشم راهنمایی بفرمایید








:
1- 
سالها محصولش طعم متعادل ترش
شیرین داشت، اما دو سال اخیر پرتقالها مزه بسیار بسیار ترش گرفتن آیا دلیل خاصی
داره؟ (آبدهی مثل همیشه هست/ تابستون 9 روز یکبار و پاییز و زمستان بعلت بارش زیاد
باران آبیاری نمیکنیم)


 -2
به دلیل ثمر زیاد ابتدای
باردهی کمی از محصول رو میچینم که بقیه درشت بشن ولی خیلی درشت نمیشن، چه روش یا
چه نوع  کوددهی رو توصیه میفرمایید برای درشت تر شدن و تقویت درخت پرتقال؟ و
زمان مناسب کوددهی؟(تا به حال فقط کود حیوانی پوسیده بصورت چال کود استفاده شده)




3- 
قصد پیوند زدن پرتقال توسرخ و
نارنج رو دارم/ ایا تحمل سرما رو دارن؟؟ اگر پاسخ خیر هست، چه نوع و
رقم مرکبات رو برای پیوند زدن توصیه میفرمایید؟ (درعکس ضمیمه که مشاهده
میفرمایید، بهار98 لیمو ترش و لیمو شیرین پیوند زدم، لیمو ترش با اولین سرما شاخه
پیوندش خشک شد ولی لیمو شیرین با وجود کاور نکردن، برقراره و دو تا لیمو شیرین
گرفته)




پیشاپیش از پاسختون سپاسگزارم








.







تصویر ارسالی کاربر





تصویر ارسالی کاربر


ثبت پرسش یا نظر جدید