هرس درخت انار؛ میوه روی شاخه سال چندم تشکیل می‌شود؟ 🤔

انار مثل بعضي درخت‌ها نيست که فقط روي شاخه همون سال يا فقط روي شاخه‌هاي خيلي قديمي ميوه بده. ميوه انار معمولا روي شاخه‌هاي ۲ تا ۳ ساله و خوش‌فرم که خوب نور مي‌گيرن تشکيل مي‌شه. يعني نه اون شاخه خيلي جوونِ نازک امسالي ايده‌آله، نه شاخه خيلي پير و کلفت چند ساله که فقط چوب خشکه شده!

پس جواب سوالت به طور ساده اينه: بيشتر ميوه روي شاخه‌هاي رشد کرده سال قبل و سال‌هاي قبل‌تر (تقريباً ۲–۳ ساله) تشکيل مي‌شه، اما خود همون شاخه ۴ متري که يک‌جا دويده رفته بالا، معمولا بيشترش چوب رويشي حساب مي‌شه تا بارده. به‌خصوص اگه خيلي بلند، راست و بدون انشعاب جانبي باشه، احتمال باردهي روي اون قسمت‌هاي مياني و بالايي کمتره و بيشتر بايد به جوانه‌هاي جانبي آينده اميدوار بود.

در مورد اون شاخه ۴ متري: اگه اين شاخه خيلي بلند، عمودي و خارج از فرم درخته (مثلا شوتي رفته بالا)، بهترين کار اينه که به‌جاي اينکه از بيخ حذفش کني، کوتاهش کني و روي يک جوانه يا شاخه جانبي مناسب هرس برگشتي بزني. اينطوري:

۱. طول شاخه رو کم مي‌کني که درخت فرم جمع‌وجورتر و قابل‌کنترل‌تري داشته باشه. 🌳
۲. با کوتاه کردن، شاخه‌هاي جانبي جديد از همون قسمت‌ها درمياد که اين‌ها در سال‌هاي بعد بارده مي‌شن.
۳. ريسک اين‌که يک‌هو همه‌ي پتانسيل باردهي آينده رو حذف کني کمتر مي‌شه.

نکته مهم: اگر روي همين شاخه الان جوانه‌هاي گل يا شاخه‌هاي جانبي کوتاه (اسپورهاي بارده) مي‌بيني، سعي کن هرس شديد نکني. مي‌توني فقط سرشاخه‌زني ملايم انجام بدي و قدش رو کمي کم کني، نه اين‌که از پايين کامل حذفش کني. ولي اگر اين شاخه يک «چوب جارو» صاف و بلند بدون انشعاب مفيد هست، کوتاه کردنش به نفعته.

به‌طور کلي براي اصلاح درخت انار اين کارها رو در نظر داشته باش:

- حذف شاخه‌هاي خيلي پير، خشک، مريض و رو‌به‌داخل تاج، اولويت اولت باشه.
- شاخه‌هاي خيلي بلند و عمودي رو کوتاه و به شاخه‌هاي جانبي مناسب تبديل کن، نه اين‌که همه رو يک‌جا بزني و صفرش کني.
- سعي کن تاج باز و روشن بسازي که نور به داخلش برسه؛ انار عاشق نور خوبه، وگرنه گل کم و ريزش ميوه زياد مي‌شه. ☀️
- هر سال هرس سبک و اصلاحي انجام بده تا مجبور نشي يک‌باره هرس‌هاي خيلي شديد و ريسکي انجام بدي.

اگر خيلي نگران ميوه امسالي هستي، بهتره:

- هرس اصلي و اصلاح فرم رو در فصل مناسب (اواخر زمستان، قبل از بيدار شدن درخت) انجام بدي.
- امسال فقط کمي از طول اون شاخه ۴ متري رو بگيري، و سال‌هاي بعد کم‌کم اصلاحش کني.
- هرجا ديدي جوانه گل يا شاخه بارده هست، با احتياط بيشتري هرس کن.

براي اينکه با انواع هرس، زمان درست هرس انار، فرم‌دهي مناسب و تشخيص شاخه بارده بهتر آشنا بشي، پيشنهاد مي‌کنم حتما مقالات سايت نارگيل رو بخوني؛ اونجا کلي مطلب خوب و کاربردي براي علاقمندان به درختان ميوه و باغچه‌دارهاي حرفه‌اي و آماتور هست. 🌱