علت لکه‌های سیاه، سفیدک و تار عنکبوت روی برگ‌های انگور چیه؟

سلام رفيقِ انگور‌دوست 😊 از توضيحاتي که دادي، ترکيب چند تا مشکل روي هم ديده مي‌شه: هم آفت داريم، هم احتمالاً کمي بيماري قارچي. بريم جزء‌به‌جزء جلو تا ماجرا روشن‌تر بشه.

اون تار عنکبوت ريز و موجودات ريز سفيد زير برگ‌ها خيلي کلاسيک و مشخصه: اين‌ها به احتمال خيلي زياد کنه تارعنکبوتي يا در بعضي موارد شته يا مگس سفيد هستن، اما با وجود تار عنکبوت، احتمال کنه خيلي بيشتره. کنه‌ها ريزن، معمولاً قرمز، زرد يا مايل به سفيد ديده مي‌شن و زير برگ جمع مي‌شن، شيره گياه رو مي‌مکن و باعث مي‌شن برگ‌ها لکه‌دار، کم‌رنگ، زرد يا برنزه بشن و در حملات شديد حتي خشک بشن.

اون نقطه‌هاي سياه روي برگ هم مي‌تونه يا فضولات و دوده آفت باشه يا نشانه يک بيماري قارچي مثل لکه سياه، لکه برگي يا دوده‌اي شدن برگ به‌علت وجود شته و عسلک. اگر اين لکه‌هاي سياه برجسته نيستن و مثل سوختگي روي بافت برگ هستن، احتمال قارچ بيشتره؛ اگر مثل دونه‌هاي ريز چسبيده روي سطح برگ هستن، معمولاً از خود آفت‌هاست.

نکته مثبت ماجرا اينه که رزماري و توت کنار انگور، به‌خودي‌خود مشکلي براي انگور ايجاد نمي‌کنن؛ حتي بعضي وقت‌ها رزماري به‌خاطر بوي تندش کمي حشرات رو دور مي‌کنه، پس مقصر اصلي ماجرا نيستن 😄. مشکل اصلي، همون آفاتِ ساکن زير برگ‌ها و يه مقدار رطوبت و شرايط مناسب براي قارچ‌هاست.

کارهايي که مي‌توني انجام بدي (قدم‌به‌قدم):

۱. بررسي دقيق‌تر برگ‌ها برگ‌ها رو مخصوصاً از زير، با دقت نگاه کن. اگر زير برگ‌ها نقطه‌هاي ريز در حال حرکت ديدي که يه جورايي گرد يا بيضي هستن و روي برگ‌ها تار نازک مثل گرد و غبار عنکبوتي بود، يعني کنه تارعنکبوتي داريم. اگر موجودات شبيه حشرات بال‌دار خيلي ريز بودن که با تکون دادن برگ‌ها بلند مي‌شن، اون‌ها مگس سفيد هستن.

۲. حذف برگ‌هاي خيلي آلوده برگ‌هايي که خيلي شديد لکه‌دار و پر از آفت هستن رو قيچي کن و از محيط باغ/حياط دور کن و ترجيحاً بسوزون يا در کيسه دربسته بنداز، که منبع آلودگي باقي نمونه.

۳. شست‌وشوي قوي ولي ملايم يک شلنگ آب با فشار ملايم تا متوسط بردار و زير و روي برگ‌ها رو خوب بشور. اين کار تعداد زيادي از کنه‌ها، شته‌ها و تخم‌هاشون رو کم مي‌کنه. اين کار رو چند بار در طول هفته تکرار کن، به‌خصوص صبح‌ها که برگ‌ها تا شب خشک بشن.

۴. استفاده از صابون حشره‌کش يا مايع ظرف‌شويي رقيق اگر دوست داري کمتر از سم شيميايي استفاده کني، مي‌توني از صابون حشره‌کش مخصوص گياه استفاده کني. اگر دسترسي نداري، يک قاشق غذاخوري مايع ظرف‌شويي خيلي ملايم (بي‌عطر و ساده) رو در حدود يک ليتر آب حل کن، خوب مخلوط کن و روي زير و روي برگ‌ها اسپري کن. نکته مهم: اول روي چند برگ امتحان کن، اگر بعد از ۲۴ ساعت سوختگي يا زردي نشون نداد، بعد روي کل درخت استفاده کن. اين محلول مخصوصاً براي شته و مگس سفيد خوب جواب مي‌ده.

۵. روغن ولک يا روغن باغباني سبک براي کنترل کنه و بعضي آفات ديگه مي‌توني از روغن‌هاي معدني مخصوص گياه استفاده کني (روغن ولک سبک يا روغن باغباني تابستانه). اين روغن‌ها با پوشاندن بدن آفت‌ها، اون‌ها رو خفه مي‌کنن. فقط حواست باشه: • در هواي خيلي گرم (بالاتر از ۳۰–۳۲ درجه) استفاده نکن چون ممکنه برگ‌ها بسوزن. • دقيق طبق دستور روي بسته عمل کن.

۶. اگر لکه‌هاي سياه قارچي باشن اگر ديدي لکه‌ها روي برگ‌ها شبيه سوختگي، گرد و ناهموار، يا همراه با زرد شدن اطراف لکه هستن، احتمال بيماري قارچي (لکه برگي، آنتراکنوز، يا دوده‌اي شدن) بالاست. در اين صورت: مي‌توني از يک قارچ‌کش سيستميک مناسب انگور مثل مانکوزب، کاپتان، يا ترکيبات مسي (مثل بردو) طبق دستور مصرف توليدکننده استفاده کني. اين کار رو در هواي خنک‌تر (غروب يا صبح زود) انجام بده.

۷. تهويه و نور مناسب اگر انگور توي فضايي کاشته شده که خيلي بسته، کم‌نور و مرطوبه، سعي کن اطرافش رو کمي خلوت‌تر کني تا هوا بهتر رد و بدل بشه؛ اين‌کار هم آفت‌ها رو کمتر مي‌کنه هم قارچ‌ها رو. آبياري هم طوري باشه که خاک مرطوب بمونه ولي باتلاقي نشه؛ آب روي برگ‌ها مخصوصاً غروب نريزي بهتره.

۸. آسيب از طرف درخت توت و رزماري؟ درخت توت تازه‌کاشت و رزماري معمولاً مشکلي براي انگور درست نمي‌کنن. فقط اگر بعداً توت بزرگ شد و سايه خيلي زيادي روي انگور انداخت، ممکنه رشد انگور کمي ضعيف‌تر بشه. فعلاً نگران اين قسمت نباش؛ مشکل اصلي همون آفات و احتمالاً قارچ هستن، نه همسايه‌ها 😄.

۹. استفاده از سم شيميايي قوي (در صورت لزوم) اگر آلودگي خيلي شديده و روش‌هاي ملايم جواب نداد، مي‌توني از يک کنه‌کش يا حشره‌کش تخصصي براي کنه و شته استفاده کني، مثلاً: • کنه‌کش‌هايي مثل: ابامکتين، فن‌پروپيترات و… • براي شته و مگس سفيد: ايميداکلوپريد (سيستميک)، استامي‌پريد و… اما حتماً: • طبق برچسب و دستور مصرف • با ماسک و دستکش • و نه نزديک زمان برداشت محصول استفاده کن.

۱۰. کنترل منظم، نه فقط يک‌بار آفت‌ها و بيماري‌ها معمولاً با يک‌بار اقدام کاملاً از بين نمي‌رن. هر چند روز يک‌بار زير برگ‌ها رو چک کن. هر وقت ديدي تعداد آفت‌ها داره برمي‌گرده، همون موقع وارد عمل شو؛ اين‌طوري جلوي انفجار جمعيتشون رو مي‌گيري.

اگر خواستي مي‌توني عکس واضح از زير و روي برگ و اون موجودات ريز بفرستي (يا بگيري) تا دقيق‌تر بشه گفت کنه‌ست، شته‌ست يا مگس سفيد؛ ولي بر اساس چيزي که توضيح دادي، کنه + کمي قارچ محتمل‌ترين سناريوست 😉.

براي توضيحات کامل‌تر درباره بيماري‌ها و آفات انگور و روش‌هاي مبارزه، پيشنهاد مي‌کنم حتماً مقالات سايت نارگيل رو هم بخوني؛ خيلي ريز و کاربردي توضيح داده شده. 🌿