علت ریزش گل‌های گوجه‌فرنگی و تأثیر کودها در مرحله گل‌دهی

سلام
فشردگی خاک ،ضعیف بودن سیستم زهکشی ،زیاده روی در مصرف کود ،بیماری و آفات و ...میتونه باعث ابن عارضه بشه .گوجه فرنگی به فسفر برای تولید گل و میوه و ریشه زایی نیاز دارد. مصرف بیش از اندازه فسفر موجب تولید گل به تعداد خیلی زیاد می شود که بوته گوجه فرنگی اگر به اندازه کافی شاخه و برگ نداشته باشد گل های تولید شده دچار ریزش می شوند،توصیه میشه نمونه ای از خاک و برگ ها را به آزمایشگاه خاک شناسی ارسال کنید تا توصیه های کودی لازم به شما گفته شود . برای گسترش بیشتر ریشه های گوجه فرنگی در خاک و استفاده بهینه از اب و عناصر غذایی خاک از کود های طبیعی تکامین رایز و اگریفول و اگریفول آنتی سال ازطریق آبیاری قطره ای توصیه می شود .این کود های طبیعی دارای هورمون های گیاهی , عصاره جلبک دریایی و اسید هیومیک و فولیک می باشند.

سلام

ريزش گل‌هاي گوجه‌فرنگي يه مشکل خيلي رايجه و لازم نيست خيلي نگران بشيد 😊. اما براي اينکه بتونيد درست مديريت کنيد، بايد بدونيد اين مشکل معمولاً چندعاملي هست و فقط به کود و تغذيه ربط نداره، بلکه به شرايط محيطي، آبياري، pH خاک، بيماري‌ها و حتي رقم گوجه هم بستگي داره.

اول از همه بريم سراغ مهم‌ترين عوامل ريزش گل گوجه فرنگي:

۱. دماي هوا (گرما يا سرما)
اگر دما خيلي بالا بره (معمولاً بالاتر از ۳۰–۳۵ درجه در روز و بالاي ۲۴–۲۵ درجه در شب)، يا برعکس خيلي پايين باشه، گرده‌ها ضعيف مي‌شن و تلقيح درست انجام نميشه، در نتيجه گل‌ها مي‌ريزند. اين يکي از شايع‌ترين دلايل ريزش گل تو گوجه‌فرنگيه، مخصوصاً در کشت‌هاي تابستانه يا مناطق گرم.

۲. تنش آبي (کم‌آبي يا پرآبي)
شما فرمودين آبياري به صورت قطره‌اي هست که روش خوبيه 👍 اما اگر ميزان آب‌دهي يا فاصله آبياري درست تنظيم نشه (مثلاً يک بار خيلي زياد، يک بار خيلي کم)، گياه دچار تنش مي‌شه و براي دفاع از خودش، گل‌ها و ميوه‌هاي ريز رو مي‌ريزه تا مصرف انرژي رو کم کنه. نوسان شديد رطوبت خاک يکي از عوامل مهم ريزش گل و ميوه است.

۳. pH خاک (که فرمودين حدود ۸ هست)
pH حدود ۸ براي گوجه‌فرنگي کمي قليايي و نامناسبه. در اين pH جذب بعضي عناصر مثل فسفر، ريزمغذي‌ها (آهن، روي، منگنز و حتي تا حدي بور) کاهش پيدا مي‌کنه. در ظاهر ممکنه کود بديد، ولي گياه نتونه درست استفاده کنه. اين کمبودهاي پنهان مي‌تونن روي تشکيل و پايداري گل و ميوه تأثير منفي بذارن و باعث ريزش گل بشن.

۴. تغذيه نامتعادل (به‌خصوص ازت زياد)
شما اشاره کردين که در ابتدا کودهاي ازته و فسفاته داديد و بعد هم کودهاي مايع استفاده کرديد. اگر ازت (N) زياد بشه، گياه به سمت رشد رويشي (برگ و ساقه) ميره و از رشد زايشي (گل و ميوه) غافل مي‌شه. اين شرايط مي‌تونه باعث بشه گل‌ها بريزن يا تلقيح خوبي نداشته باشن. پس مهمه که در مرحله گل‌دهي و تشکيل ميوه، ازت خيلي بالا نباشه و تعادل بين N-P-K رعايت بشه.

۵. کمبود يا عدم تعادل کلسيم و بور
شما فرموديد که Cal Bor محلول‌پاشي شده، که کار خوب و مفيديه، چون کلسيم و بور در استحکام بافت‌ها، تشکيل گل و ميوه و جلوگيري از ريزش نقش دارند. اما دقت کنيد:
– اگر گياه تحت تنش خشکي يا نوسان آبياري باشه، حتي اگر کلسيم هم بديد، انتقالش به ميوه و گل‌ها خوب انجام نمي‌شه.
– در pH قليايي، گاهي تعادل جذب عناصر مختلف به هم مي‌ريزه، پس نقش مديريت آبياري و اصلاح تدريجي خاک خيلي مهمه.

۶. گرده‌افشاني و لرزش بوته‌ها
گوجه‌فرنگي اغلب خودگشنه، ولي براي گرده‌افشاني خوب، کمي حرکت هوا يا لرزش شاخ و برگ لازمه. اگر هوا خيلي ساکن باشه يا گلخانه‌اي باشه (اگرچه شما نگفتيد گلخانه است)، گرده‌افشاني ضعيف و در نتيجه ريزش گل بيشتر ميشه.

حالا برسيم به بخش دوم سؤال شما که فرموديد: «آيا مصرف سه کود ذکر شده در مرحله گل‌دهي و فندقي شدن ميوه، باعث تشديد ريزش گل نمي‌شود؟»

۱. کودهاي ازته (N)
در اين مرحله (گل‌دهي و فندقي شدن ميوه)، ازت بايد با احتياط مصرف بشه. اگر در حال حاضر:
– رشد گياه بسيار پرشاخ و برگ و پررنگه،
– برگ‌ها بزرگ و سبز تيره هستن،
– و رشد رويشي خيلي زياده؛ احتمالاً ازت تا حدي بالاست. در اين حالت، ادامه مصرف ازت زياد، مي‌تونه ريزش گل رو تشديد کنه چون گياه به‌جاي نگه‌داشتن گل و ميوه، علاقه‌مند به ساخت «عضله و هيکل» (يعني برگ و ساقه) مي‌شه 😄. پس:
– اگر دوز ازت بالاست، در اين مرحله کمش کنيد يا موقتاً قطع کنيد.

۲. کود فسفره (P)
فسفر در رشد ريشه، گل‌دهي و تشکيل ميوه خيلي مهمه و مصرف معقولش در اين مرحله نه تنها باعث ريزش گل نميشه، بلکه معمولاً مفيده. اما:
– اگر خيلي زياد باشه ممکنه روي جذب بعضي ريزمغذي‌ها اثر منفي بذاره.
– با توجه به pH ۸ خاک، فسفر به‌راحتي به فرم‌هاي کم‌محلول تبديل ميشه. پس:
مصرف فسفر در حد متعادل و بر اساس آزمون خاک مفيد است و به تنهايي عامل ريزش گل نيست.

۳. کودهاي مايع (NPK يا ديگر عناصر)
اگر اين کودهاي مايع بيشتر جنبه ازت بالا داشته باشن، بايد حواستون جمع باشه. پيشنهاد اينه:
– در اين مرحله از کودهاي مايع با پتاسيم بالاتر (K بيشتر) و ازت کمتر استفاده بشه. پتاسيم براي اندازه، کيفيت و مقاومت ميوه خيلي مهمه و به استحکام گياه کمک مي‌کنه.

۴. کلسيم-بر (Cal Bor)
استفاده از Cal Bor در مرحله گلدهي و تشکيل ميوه، اگر:
– طبق دوز توصيه‌شده کارخانه سازنده باشد؛
– با فاصله زماني مناسب محلول‌پاشي شود؛ به‌طور معمول باعث تشديد ريزش گل نمي‌شود، بلکه به کاهش ريزش و بهبود تشکيل ميوه کمک مي‌کند. فقط:
– زياده‌روي نکنيد (غلظت بالا مي‌تونه باعث سوختگي سطح برگ و گل بشه).
– در ساعات خنک‌تر روز (اول صبح يا عصر) محلول‌پاشي کنيد.

جمع‌بندي پاسخ به سؤال شما:
۱. اگر ازت شما زياد باشد و همچنان در اين مرحله زياد مصرف شود، بله مي‌تواند به‌طور غيرمستقيم ريزش گل را تشديد کند.
۲. فسفر در حد متعادل، معمولاً مشکل‌ساز نيست و حتي مفيد است.
۳. Cal Bor در دوز مناسب، معمولاً تشديدکننده عارضه نيست، بلکه کمک‌کننده است.
۴. مشکل اصلي احتمالاً ترکيبي از pH قليايي خاک، تنش‌هاي دمايي، نوسان آبياري و احتمالاً ازت نسبتاً بالا است، نه صرفاً نوع کود.

چند توصيه عملي براي بهبود وضعيت:

۱. ازت را کنترل کنيد:
– اگر گياه شاخ و برگ زيادي دارد، کودهاي ازته را موقتاً کاهش يا قطع کنيد.
– بيشتر به سمت کودهايي با پتاسيم بالاتر در اين مرحله برويد.

۲. آبياري را منظم و بدون نوسان شديد تنظيم کنيد:
– آبياري قطره‌اي خوبه، فقط دقت کنيد خاک نه خيلي خشک بشه، نه خيلي غرقاب.
– تغيير شديد برنامه آبياري رو انجام نديد.

۳. کمک به اصلاح تدريجي pH خاک:
– در بلندمدت مي‌تونيد از گوگرد کشاورزي و مواد آلي (کود دامي پوسيده، کمپوست) استفاده کنيد تا pH کمي متعادل‌تر بشه.
– استفاده از کودهاي ميکرو (آهن، روي، منگنز و ...) به صورت محلول‌پاشي هم کمک مي‌کنه چون pH بالا جذب ريشه‌اي رو محدود مي‌کنه.

۴. بررسي شرايط دمايي
– اگر منطقه خيلي گرم يا خيلي سرد مي‌شه، بدونيد که بخشي از ريزش گل به دليل تنش دما است و طبيعي است که کمي ريزش داشته باشيد.

در نهايت، ريزش گل گوجه‌فرنگي رو بايد به چشم يک «پيام هشدار» از طرف گياه ببينيم که ميگه: «شرايط من ايده‌آل نيست، دارم خودم رو سبک مي‌کنم!» 😄 شما با تنظيم ازت، مديريت بهتر آبياري، توجه به pH و استفاده اصولي از کلسيم‌بر مي‌تونيد اين مشکل رو تا حد خوبي کنترل کنيد.

براي مطالعه بيشتر درباره مشکلات گوجه‌فرنگي، تغذيه، بيماري‌ها و مديريت بهتر کشت، پيشنهاد مي‌کنم به سايت نارگيل سر بزنيد و مقالات تخصصي ولي قابل فهمش رو ببينيد 🌱.