علت زرد شدن برگ‌های زعفران گلدانی و ظاهر شدن مگس‌های ریز

یکی از دلایل ریزش برگ ها ،وجو آفت در خاک هست ،مرحله نا بالغ ( لاروي ) اين آفات با تغذيه از ريشه گياه ، براي آنها زيان آورند . پشه هاي قارچي بالغ در بستر کاشت غني از ماده آلي که محيط توليد مثلي مناسبي برايش محسوب مي شود ، تخم گذاري کرده و لارو هاي آن پس از تفريخ از تخم (حدود دو هفته )، به سوراخ کردن و تغذيه از ريشه گياه مي پردازد . مرحله بالغ اين آفت را مي توان از راه سم پاشي با حشره کش ها از بين برد و لارو آن را با يد با سموم از بين برد .سم پاشي را در فاصله 10 تا 15 روز با ديازينون تکرار کنيد تا آفات از بين بروند .سطح خاک را نيز با يک لايه در حد 3 سانتي متر از شن ريز بپوشونيد و هميشه قبل از اينکه از خاک جديد استفاده کنيد به روش سم پاشي يا حرارت دادن خاک را استريل کنيد تا دچار اين مشکلات نشويد.

سلام

اول از همه بگم خيالت راحت، زعفران ذاتاً گياهي فصلي و برگ‌ريز هست و خيلي وقت‌ها زرد شدن برگ‌ها توي گلدان، به‌جاي اينکه فاجعه باشه، يعني گياه داره وارد دوره استراحت (خواب) مي‌شه. 😊 اما بيايم مرحله‌به‌مرحله بررسي کنيم ببينيم چه چيزهايي مي‌تونه باعث زرد شدن برگ‌ها و ظاهر شدن اين مگس‌هاي ريز شده باشه.

برگ‌هاي زعفران معمولاً بعد از يک دوره رشد، به‌صورت طبيعي از نوک شروع به زرد شدن مي‌کنن و کم‌کم کل برگ خشک مي‌شه. اين اتفاق معمولاً وقتي مي‌افته که دوره رشد فعال تموم شده و گياه داره ذخيره غذايي رو به پياز برمي‌گردونه تا براي سال بعد آماده بشه. اگر حدود ۲–۳ ماه از کاشت گذشته و گياه گل داده يا رشد خوبي داشته، اين زرد شدن مي‌تونه کاملاً طبيعي و نشانه پايان فصل رشد باشه، نه الزاماً بيماري.

اما چند تا نکته در شرايط نگهداري که گفتيد، مي‌تونه به زودتر زرد شدن برگ‌ها کمک کرده باشه. يکي اينکه شما گلدان رو «روزها بيرون، شب‌ها داخل اتاق» مي‌بريد. اين جابه‌جايي مداوم، تغييرات دمايي و نوري زيادي به گياه وارد مي‌کنه و استرس ايجاد مي‌کنه. بهتره زعفران در يک جاي نسبتاً ثابت با نور خوب و هواي خنک تا معتدل نگه‌داري بشه، نه هر روز مهاجرت روزانه داشته باشه!

عمق کاشت (۱۲ سانت) و فاصله پيازها (۱۰–۱۲ سانت) و زهکشي مناسب، همگي خوبند. آبياري هر ۱۰ روز يک‌بار هم براي زعفران در بيشتر موارد بد نيست، البته به‌شرطي که بين دو آبياري، سطح خاک کاملاً رو به خشکي بره. اگر خاک خيلي سنگين باشه يا زير گلدان آب جمع بشه، احتمال پوسيدگي ريشه و پياز هست که اون هم مي‌تونه باعث زرد شدن و ضعف برگ‌ها بشه. پس حتماً مطمئن شويد زيرگلداني خالي از آب بمونه.

در مورد مگس‌هاي ريز: چيزي که شما توصيف کرديد خيلي شبيه مگس‌هاي سياه ريز خاک (Fungus gnat) هست؛ اينا بيشتر از اين‌که آفت خطرناک باشن، نشانه مرطوب بودن بيش از حد خاک هستن. اين حشرات معمولاً تخم‌هاشون رو در خاک مرطوب مي‌ذارن و لاروها از مواد آلي و گاهي ريشه‌هاي ظريف تغذيه مي‌کنن. روي گياه بالغ زعفران معمولاً خسارت جدي نمي‌زنن، اما قطعاً اعصاب صاحب گلدون رو خورد مي‌کنن! 😄

براي کنترل اين مگس‌هاي ريز، اولين و مهم‌ترين کار تنظيم آبياريه. بذاريد سطح خاک تا عمق ۲–۳ سانت کاملاً خشک بشه و بعد آبياري کنيد. اين کار چرخه زندگي اين حشرات رو به هم مي‌زنه چون براي تخم‌گذاري نياز به رطوبت دارند. اگر زعفران شما الان در حال ورود به دوره خواب هست و برگ‌هاش تقريباً کامل زرد شده، مي‌تونيد آبياري رو خيلي کم يا حتي قطع کنيد تا پياز وارد استراحت بشه و به‌اين‌ترتيب محيط براي اين مگس‌ها هم نامساعد بشه.

روش‌هاي ساده مبارزه غيرشيميايي هم هست. مثلاً مي‌تونيد سطح خاک رو با لايه‌اي نازک از ماسه شسته، پرليت يا سنگ‌ريزه ريز بپوشونيد تا مانع تخم‌گذاري حشرات روي سطح خاک بشيد. اين کار هم ظاهر گلدان رو قشنگ‌تر مي‌کنه هم جمعيت اين مگس‌ها رو کم مي‌کنه. همچنين باز کردن پنجره و تهويه مناسب، کمک مي‌کنه حشرات کمتر در محيط اتاق بچرخند.

اگر جمعيت اين مگس‌ها خيلي زياد شد و اذيت مي‌شيد، مي‌تونيد از کارت‌هاي زرد چسب‌دار که در گل‌فروشي‌ها و فروشگاه‌هاي کشاورزي هست استفاده کنيد. اين کارتها مگس‌ها رو به‌خاطر رنگ زرد جذب و به سطح چسبناک خودشون مي‌چسبونند، و با گذشت چند روز، تعداد زيادي از حشرات بالغ کم مي‌شه بدون اينکه نياز به سم شيميايي باشه.

استفاده از سموم شيميايي براي چنين مشکلي در محيط منزل چندان توصيه نمي‌شه، به‌خصوص وقتي که مي‌شه با مديريت آبياري، پوشش سطح خاک و کارت زرد مسئله رو حل کرد. اگر خيلي اصرار به استفاده از سم داشتيد، بايد حتماً طبق دستورالعمل روي برچسب و با احتياط کامل عمل بشه، ولي در مورد زعفران گلداني معمولاً همون راهکارهاي ساده کافيه.

در نهايت، اگر برگ‌هاي زعفران شما کاملاً زرد و خشک شدن، نگران نشيد؛ پيازها رو در همون گلدان، در جاي خنک و خشک نگه داريد، آبياري رو در دوره خواب يا کاملاً قطع يا به حداقل برسونيد و در فصل مناسب بعدي (پاييز) دوباره با شروع خنکي هوا آبياري رو از سر بگيريد تا پيازها دوباره فعال بشن و براتون جوانه و گل جديد بدن.

براي آشنايي بيشتر با نگهداري زعفران گلداني، آفات و بيماري‌ها و ريزه‌کاري‌هاي کشت پيازي‌ها، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل رو حتماً مطالعه بفرماييد. 🌱