خزه جاوه

دانستنیهای علمی

خزه جاوه نوعی خزه آب شیرین از جنس Vesicularia متعلق به خانواده Hypnaceae. بومی آسیای جنوب شرقی به خصوص هند، برمه، مالزی، تایلند و جاوه است و از آن به طور معمول در تزیین آکواریوم های آب شیرین استفاده می شود. این گیاه خود را به سنگ ها، ریشه ها و تخته پاره های روی آب متصل می کند.

خصوصیات - معرفی

این گیاه آکواریومی محبوب همچنین از بچه ماهی ها و ماهی های کوچک در برابر خورده شدن توسط ماهی های بزرگ حفاظت میکند.

این گیاه دارای رنگ سبز عمیق با برگ های کوچک است با تعداد زیادی ساقه های کوچک که توسط rhizoids و شاخ و برگ احاطه شده است.

شرایط محیط رشد

خزه جاوا نیازمند مراقبت خاصی نمی باشد و همه نوع آب ، حتی ضعیف و کمی شور را میپذیرد و در همه نوع نور از خیلی کم تا زیاد رشد میکند. اما بهترین رشد آن در 70 تا 75 درجه فارنهایت (21 تا 24 درجه سانتیگراد) است گرچه می تواند حتی در دمای حداکثر 85 تا 90 درجه فارنهایت (29 تا 32 درجه سانتیگراد) زندگی کند.

این گیاه بهتر است در جلو تانک باشد. در آکواریوم باید آن را طوری کاشت که در آن جریان آب به خوبی وجود دارد چون به علت چسبندگی که دارد ممکن است چیزهایی به آن گیر کرده و کم کم ظاهر قهوه ای رنگ بگید. به علت چسبندگی جاوا ماس همچنین می تواند تبدیل به یک دیوار خزه شود.

خزه جاوه رشد بسیار کندی دارد و مناسب تانک هایی است که بهره اندکی از نور دارند. این گیاه توانایی چسبیدن به تنه های چوبی یا صخره های سنگی را دارد. همچنین می توان به آن اجازه داد بصورت شناور در تانک رشد کند.

مقابله به آفات خزه جاوه

آفات رایج در خزه جاوه

در آکواریوم، Vesicularia dubyana بیشتر از «بیماری» به مشکلات ناشی از آفات و شرایط نامناسب دچار می‌شود. آفت‌های رایج شامل حلزون‌های مزاحم، هیدرا و پلاناریا هستند که می‌توانند با تجمع روی توده خزه، ظاهر آن را خراب کرده و زیستگاه میکروفونا را برهم بزنند. افزایش ناگهانی تعداد حلزون‌ها معمولاً نشانه تغذیه‌دهی بیش از حد و مواد آلی زیاد است. برای کنترل، غذادهی را کاهش دهید، سیفون منظم انجام دهید، تله حلزون یا برداشت دستی به‌کار ببرید و قرنطینه گیاهان جدید را جدی بگیرید.

امراض و مشکلات شبه‌بیماری

خزه جاوه معمولاً بیماری قارچی/باکتریایی اختصاصیِ شناخته‌شده‌ای مانند گیاهان خشکی‌زی ندارد، اما «قهوه‌ای شدن»، «لجن‌گرفتن» و «ریزش رشته‌ها» در اثر نور نامتوازن، جریان ضعیف آب، کثیفی بستر، یا نوسان CO2 و مواد مغذی رخ می‌دهد. لایه لزج و تیره اغلب ناشی از تجمع دیتریتوس و باکتری‌های سطحی است، نه یک پاتوژن خاص.

روش‌های پیشگیری و مقابله

برای درمان، بخش‌های آسیب‌دیده را هرس کنید، خزه را تکان داده و با آب آکواریوم آبکشی ملایم کنید، جریان ملایم روی توده ایجاد کنید و برنامه سیفون را منظم‌تر کنید. در صورت جلبک‌زدگی شدید، نور را کاهش دهید و تعادل نیترات/فسفات را حفظ کنید؛ استفاده نقطه‌ای و بسیار محدود از محلول‌های ضدجلبک فقط با احتیاط انجام شود، چون خزه‌ها حساس‌اند. قرنطینه ۷–۱۴ روزه و ضدعفونی ملایم گیاهان جدید، مؤثرترین راه کاهش ورود آفات است.

نحوه تکثیر خزه جاوه

خزه جاوه را می توان به راحتی از طریق تقسیم تکثیر کرد.

الگوی کلی تولیدمثل در خزه جاوه

خزه جاوه (Vesicularia dubyana) در آکواریوم‌ها تقریباً همیشه به‌صورت رویشی و از طریق تکه‌تکه شدن اندام گیاه تکثیر می‌شود. در طبیعت نیز اگرچه می‌تواند چرخه تولیدمثل خزه‌ها (هاگ و گامت) را طی کند، اما در شرایط خانگی مشاهده «کپسول هاگ‌دان» نادر است و تکثیر عملی همان تکثیر رویشی است.

تکثیر خانگی با تقسیم توده (Fragmentation)

رایج‌ترین روش این است که توده خزه را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید. هر قطعه سالم با داشتن چند شاخه، در صورت دسترسی به نور ملایم و جریان آب مناسب، به‌سرعت رشد کرده و توده جدید می‌سازد. تمیزی قطعات و حذف بخش‌های قهوه‌ای یا لزج احتمال کپک‌زدگی و جلبک‌گیری را کاهش می‌دهد.

اتصال به تکیه‌گاه‌ها (بستن یا چسباندن)

برای تکثیر و فرم‌دهی، قطعات تقسیم‌شده را روی چوب، سنگ، یا توری قرار می‌دهند و با نخ نایلونی/کتان یا نخ ماهیگیری می‌بندند. پس از چند هفته، ریزوئیدها به سطح می‌چسبند و می‌توان بست را برداشت. استفاده از چسب ژل سیانوآکریلات نیز ممکن است، اما باید به مقدار بسیار کم و فقط روی سطح سخت به‌کار رود تا بافت خزه خفه نشود.

تکثیر با هرس و بازکاشت

هرس منظم باعث شاخه‌دهی متراکم می‌شود. سرشاخه‌های بریده‌شده را می‌توان جداگانه به تکیه‌گاه جدید بست و به این ترتیب هم‌زمان با کنترل حجم، گیاهان تازه تولید کرد. هرس کوتاه و مکرر معمولاً توده‌ای فشرده‌تر و سالم‌تر ایجاد می‌کند.

تولیدمثل طبیعی (هاگ‌زایی) در مقایسه با تکثیر خانگی

در چرخه طبیعی خزه‌ها، اسپوروفیت هاگ تولید می‌کند و هاگ‌ها به پروتونما و سپس گیاه جدید تبدیل می‌شوند؛ با این حال در آکواریوم‌های خانگی، این مسیر کمتر رخ می‌دهد و تکثیر عملی عمدتاً همان تقسیم و بازکاشت قطعات است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس خزه‌ آبی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره هيپناسه و جنس های آن