نام علمي
Tetragonia expansa
نام لاتين
New Zealand spinach
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک های به خوبی آبیاری شده، شنی با مواد آلی کافی
|
"اسفناج نیوزیلند" گیاهی بومی آرژانتین ، استرالیا، شیلی، ژاپن و نیوزیلند است. این گیاه به ندرت به عنوان سبزی برگی توسط بومیان مورد استفاده قرار می گیرد. برگ ها این گیاه حدود 3 تا 15 سانتیمتر طول داشته و ظاهری سه گوش دارند. این برگ ها به رنگ سبز روشن، ضخیم و نوک دار (مانند یک قطره آب در انتهای برگ نمایان است) هستند. برگ ها و ساقه های این گیاه بسیار پرآب می باشد. با قطع ساقه و مصرف آن، ساقه های جدید در طول ماه های بعدی به وجود می آیند که قابل استفاده هستند. گل ها به رنگ زرد و میوه ها کوچک و محصور شده در غلاف هایی با نوک کوچک می باشند.
این گیاه کاملاً با اسفناج معمولی تفاوت دارد. در مواقعی که اسفناج معمولی در دسترس نیز از این سبزی می توان به عنوان جایگزین استفاده نمود. نحوه مصرف آن همانند اسفناج معمولی است. این سبزی جزء سبزی های فصل گرم محسوب می شود، بنابراین زمانی کشت شده و محصول آن مورد استفاده قرار می گیرد که اسفناج معمولی در اختیار نیست. بنابراین از این نظر می تواند حائز اهمیت باشد.
![New Zealand spinach]()
شرایط محیط رشد
این گونه ی گیاهی به آب و هوای مرطوب برای رشد نیاز دارد. همچنین عادت رشد رونده بودن دارد و به عنوان یک گیاه پوششی که پوششی ضخیم را روی زمین ایجاد می کند تا یک گیاه بالارونده مورد کشت قرار می گیرد. این گیاهان شورپسند بوده و به خوبی در خاک های شور و دارای املاح فراوان رشد می کنند.
از نظر نیاز نوری به آفتاب کامل نیاز دارد اما در نواحی گرم، در اواسط تابستان، وجود کمی سایه روشن به رشد بهتر آن کمک خواهد کرد.
این گیاه به خاک های شور و همچنین خاک های خشک مقاوم است. و در گستره ی وسیعی از خاک ها رشد می کند اما برای رشد بهینه به خاک های به خوبی آبیاری شده، شنی، غنی از مواد آلی با پی اچ 6.8 تا 7 نیاز دارد. اگرچه خشکی را تحمل می کند اما خاک های مرطوب را برای کشت ترجیح می دهد.
استفاده از مالچ برای حفظ رطوبت خاک و نیز کنترل رشد علف های هرز می تواند مفید باشد.
![Tetragonia expansa]()
مقابله به آفات اسفناج نیوزیلند
آفات رایج اسفناج نیوزیلند (Tetragonia expansa)
شتهها، تریپس و سفیدبالک با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ، کاهش رشد و انتقال برخی عوامل بیماریزا میشوند. بازرسی هفتگی پشت برگها و حذف کانونهای اولیه آلودگی نقش کلیدی در کنترل دارد. شستوشوی برگها با آب، استفاده از صابون حشرهکش یا روغنهای معدنی/نیم، و بهکارگیری دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها توصیه میشود. در صورت طغیان، از سموم کمخطر و سازگار با سبزیها طبق برچسب و با رعایت دوره کارنس استفاده کنید.
امراض مهم و نشانهها
سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ و کاهش فتوسنتز دیده میشود؛ پیشگیری با تهویه مناسب، فاصله کشت و آبیاری صبحگاهی مؤثر است. پوسیدگی ریشه و طوقه (قارچهای خاکزاد) با زردی، پژمردگی و قهوهای شدن طوقه همراه است و معمولاً در خاک سنگین و غرقابی تشدید میشود. لکهبرگیهای قارچی/باکتریایی نیز به صورت لکههای قهوهای تا سیاه و گاهی هالهدار بروز میکنند.
مدیریت تلفیقی و روشهای مقابله
بهترین راه کنترل، پیشگیری و مدیریت تلفیقی است: تناوب با گیاهان غیرمیزبان، زهکشی مناسب، حذف برگهای آلوده، ضدعفونی ابزار، و پرهیز از خیسماندن طولانی شاخساره. در بیماریهای قارچی، کاربرد قارچکشهای مجاز (مانند ترکیبات گوگردی برای سفیدک پودری) با تناوب ماده مؤثره و طبق دستورالعمل انجام شود. برای بیماریهای خاکزاد، کاهش آبیاری، استفاده از بستر سالم و در صورت امکان آفتابدهی خاک (solarization) کمککننده است.
![اسفناج نیوزیلند]()
نحوه تکثیر اسفناج نیوزیلند
ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بذرهای آن ضخیم و با شکلی نامنظم بوده که باید قبل از کشت یک دوره ی سرما را پشت سر بگذارند. پس از رفع نیاز سرمایی، بذرها را در اواخر بهار کشت می کنند. همچنین قبل از کشت باید این بذرها را به مدت 12 ساعت در آب سرد، یا به مدت 3 ساعت در آب گرم خیساند. بذور را در عمق 5 تا 10 میلیمتری خاک باید کشت کرد. فاصله ی بذرها از هم نیز حدود 15 تا 30 سانتیمتر می باشد. بذور کشت شده پس از 10 تا 20 روز جوانه خواهند زد و گیاه نیز در تمام طول تابستان تولید اندام های رویشی و برگ های خوراکی می نماید. بذرهای این گیاهان تا 5 سال پس از برداشت نیز می توانند زنده بمانند و قدرت جوانه زنی دارند.
این گیاه به دلیل تولید برگ های خوراکی مورد کشت و کار قرار می گیرد و می توان از آن هم به عنوان ماده غذایی و هم به عنوان گیاهی پوششی در فضای سبز استفاده نمود. طعم و مزه ی آن مشابه اسفناج معمولی است و همانند آن نیز پخته می شود. این گیاه نیز مانند اسفناج دارای اگزالات است که برای متعادل کردن یا کاهش اگزالات باید برگ ها را به مدت یک دقیقه در آب داغ سفید نمود و سپس آنها را قبل از پختن با آب سرد شستشو داد.