۱۴۰۴ ششم دی

فتینیا قرمزبرگ

این گیاه با نام علمی Photinia ×fraseri و نام مرسوم (Red Tip Photinia) که به فارسي فتینیا قرمزبرگ ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rosaceae بومي هیبرید باغی حاصل تلاقی Photinia glabra و Photinia serratifolia با منشأ شرق آسیا (ژاپن و چین) مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی با زهکشی خوب، نسبتاً غنی از مواد آلی، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7)

دانستنیهای علمی

خانواده و جایگاه رده‌بندی

Photinia ×fraseri (فتینیا قرمزبرگ) یک دورگه زینتی همیشه‌سبز از تیره Rosaceae است. این گیاه به خانواده رز تعلق دارد که شامل سیب، گلابی، به و رزهای باغی نیز می‌شود. جنس Photinia در رده دولپه‌ای‌ها و راسته Rosales قرار دارد و با بسیاری از درختچه‌های زینتی باغ‌ها خویشاوندی نزدیک دارد.

جنس Photinia و خاستگاه دورگه

جنس Photinia شامل درختچه‌ها و درختان کوچک همیشه‌سبز یا نیمه‌برگ‌ریز است که بیشتر در شرق و جنوب آسیا و بخش‌هایی از هیمالیا پراکنش دارد. فتینیا قرمزبرگ یک هیبرید مصنوعی است که از تلاقی Photinia glabra (بومی ژاپن) و Photinia serratifolia (بومی چین) به دست آمده است. این دورگه به دلیل برگ‌های جوان قرمز درخشان و سازگاری زیستی بالا انتخاب و تثبیت شده است.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی والدین

اگرچه خود Photinia ×fraseri در طبیعت به صورت خود‌روی وجود ندارد، اما والدین آن در جنگل‌های کوهپایه‌ای مرطوب و جنگل‌های همیشه‌سبز آسیا رشد می‌کنند. زیستگاه طبیعی این جنس معمولاً دامنه‌های ملایم، حاشیه جنگل‌ها و بوته‌زارهای روشن با خاک‌های نسبتاً عمیق و زهکشی‌شده است. اقلیم‌های ملایم با زمستان‌های نه‌چندان سخت و تابستان‌های نسبتاً مرطوب برای رشد آن‌ها مناسب است.

تاریخچه معرفی و کاربرد باغبانی

فتینیا قرمزبرگ در اوایل قرن بیستم به عنوان یک دورگه زینتی در اروپا و سپس در آمریکای شمالی معرفی شد. به‌خاطر تحمل نسبتاً خوب به هرس، آلودگی شهری و تنش خشکی خفیف، به سرعت به یکی از پرکاربردترین پرچین‌ها و درختچه‌های حاشیه‌ای در فضای سبز شهری تبدیل شد. امروزه این گونه در بسیاری از مناطق معتدل جهان کشت می‌شود، در حالی که منشأ ژنتیکی آن آشکارا به فلور شرق آسیا بازمی‌گردد.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی ریخت‌شناسی

فتینیا قرمزبرگ (Photinia ×fraseri) درختچه‌ای همیشه‌سبز و خزان‌ناپذیر است که معمولاً بین ۲ تا ۴ متر ارتفاع می‌گیرد. فرم کلی گیاه متراکم، انبوه و بوته‌ای است و تاجی گرد تا بیضی شکل ایجاد می‌کند. رشد متوسط تا نسبتاً سریع داشته و با هرس منظم، شکل پرپشت و دیواری‌شکل می‌یابد.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌ها چوبی، استوانه‌ای و در سنین جوانی سبز تا قهوه‌ای متمایل به قرمز هستند. با افزایش سن، رنگ پوست ساقه به قهوه‌ای خاکستری تغییر کرده و بافتی نسبتاً صاف تا کمی ترک‌خورده پیدا می‌کند. شاخه‌ها متراکم، منشعب و اغلب به‌صورت عمودی تا متمایل به خارج رشد می‌کنند. رنگ قرمز ملایم شاخه‌های جوان با برگ‌های قرمز تازه روییده تضاد جذابی ایجاد می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، متناوب و چرمی با بافتی نسبتاً ضخیم هستند. اندازه آن‌ها معمولاً ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر طول و ۲ تا ۴ سانتی‌متر عرض دارد و شکل آن‌ها بیضوی تا بیضوی-کشیده با انتهای نوک‌تیز است. حاشیه برگ‌ها دندانه‌دار ریز (اره‌ای ملایم) است و رگبرگ میانی برجسته دیده می‌شود. برگ‌های جوان به رنگ قرمز روشن تا قرمز مسی بوده و به‌تدریج به سبز براق تیره در سطح رویی و سبز روشن‌تر در سطح زیرین تبدیل می‌شوند. درخشش براق سطح برگ جلوه زینتی گیاه را افزایش می‌دهد.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌ها کوچک، به قطر حدود ۵ تا ۸ میلی‌متر، به رنگ سفید مایل به کرم هستند. هر گل دارای پنج گلبرگ گرد تا تخم‌مرغی‌شکل و پرچم‌های زرد مایل به کرم است. گل‌ها به صورت خوشه‌های متراکم (خوشه گرزن یا پانیکول) در انتهای شاخه‌های همان سال ظاهر می‌شوند. این خوشه‌ها می‌توانند تا حدود ۸ تا ۱۵ سانتی‌متر طول داشته باشند و نمایی ابری‌شکل و سفید بر فراز شاخسار قرمز و سبز ایجاد کنند.

میوه و دانه

میوه‌ها شبیه سته‌های کوچک کروی تا بیضوی، به قطر حدود ۵ تا ۷ میلی‌متر هستند. رنگ آن‌ها در زمان رسیدگی قرمز روشن تا قرمز تیره است و به صورت خوشه‌ای روی شاخه‌های پاییزی و زمستانی دیده می‌شوند. این میوه‌ها معمولاً چند دانه ریز درون خود دارند و باقیمانده کاسبرگ‌ها گاهی در انتهای میوه قابل مشاهده است.

شرایط نگهداری فتینیا قرمزبرگ

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی با زهکشی خوب، نسبتاً غنی از مواد آلی، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7)

دمای مناسب و تحمل سرما و گرما

فتینیا قرمزبرگ در اقلیم معتدل بهترین رشد را دارد. دمای ایده‌آل رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و گیاه در این بازه بیشترین تراکم برگ و رنگ قرمز را نشان می‌دهد. این گیاه تا حدود ۱۰- درجه سانتی‌گراد سرما را تحمل می‌کند، اما سرماهای ناگهانی و دیررس بهاره می‌تواند به برگ‌های جوان آسیب بزند. در تابستان‌های بسیار گرم، به‌ویژه در مناطق خشک، وجود سایه بعدازظهر به کاهش تنش گرمایی کمک می‌کند.

نور مناسب و مکان کاشت

فتینیا برای داشتن برگ‌های قرمز پررنگ به نور زیاد و آفتاب مستقیم نیاز دارد. مکان‌های آفتاب‌گیر با حداقل ۴ تا ۶ ساعت نور مستقیم در روز ایده‌آل هستند. در اقلیم‌های بسیار گرم، کاشت در محلی با آفتاب صبح و سایه ملایم عصر توصیه می‌شود. در سایه زیاد، رشد گیاه ادامه می‌یابد اما برگ‌ها سبزتر، شاخه‌ها کشیده‌تر و تراکم تاج کمتر خواهد شد.

رطوبت هوا و آبیاری

رطوبت نسبی متوسط برای فتینیا مناسب است. در مناطق بسیار خشک، پاشش ملایم آب روی خاک و کاشت همراه با مالچ می‌تواند رطوبت پای ریشه را حفظ کند. آبیاری منظم اما بدون غرقاب‌شدن خاک ضروری است. بین دو آبیاری باید سطح خاک تا عمق چند سانتی‌متر کمی خشک شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری گردد.

خاک، زهکشی و pH

بهترین بستر برای فتینیا خاک لومی حاصلخیز با زهکشی خوب است. ترکیبی از خاک باغچه، کمپوست رسیده و کمی ماسه برای سبک‌کردن خاک توصیه می‌شود. این گیاه pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) را ترجیح می‌دهد و در خاک‌های بسیار آهکی ممکن است دچار زردی برگ شود. وجود زهکش مناسب در گلدان یا بستر کاشت برای جلوگیری از ماندآب الزامی است.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

درخت سه رنگ فوتینیا نوک‌سرخ

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

غافث گل رز رزشمالی، رز تیغ دار زالزالک

  محسن شهاب الدین