عنبرالسائل

دانستنیهای علمی

نام علمی این جنس از دو واژه یونانی Liquidus به معنای مایع و Umber به معنای عنبر و به علت صمغی است که از آن مشتق می شود حاصل شده است. درختی است زیبا با قامتی بلند به ارتفاع 50 متر می رسد. بومی مالزی و آمریکا است. برگ های پنجه ای سبز آن در پاییز به رنگ سرخ عنابی در می آید. و با شاخه های غیر طبیعی خود که دارای زواید چوب پنبه ای است جهت تزیین منازل بکار می رود. از پوست آن صمغی استخراج می شود که دارای بوی مطبوعی است.

این درخت در چهل سال اخیر به ایران وارد شده و در مراکز تحقیقاتی کاشته شده است. در کنار خیابان و در پارک ها جلوۀ خاصی در اواخر تابستان و اوایل پاییز پیدا می کند. که چشم هر بیننده ای را خیره می کند. این گونه حتی در مناطق دوری چون می سی سی پی، آرکانزاس، اوکلاهاما و شمال به جنوب ایلی نویز گسترش یافته است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز آب و هوای مرطوب و یا معتدل خاک مورد نياز خاک لومی-شنی و مرطوب

درختی پهن برگ و خزان کننده است. دارای برگ های ستاره ای شکل مشخص و میوه ای آشکار به شکل گلوله می باشد.برگ ها 5 تا 7 اینچ ( 13تا 18سانتیمتر) و دارای 5 تا 7 لوب با حاشیه دندانه دار می باشد، برگ ها به رنگ سبز روشن می باشند که در هنگام خزان به رنگ قرمز و طلایی تبدیل می گردند. میوه عنبر السائل به ساقه متصل می باشد و در روی آن زوائد خار مانند و نوک تیزی وجود دارد. بال های چوب پنبه ای یا رشته های بلند روی شاخه ها در شناسایی این درخت کمک فراوانی می کند. مغز چوب یا مرکز درختان پیر، قرمز متمایل به قهوه ای می باشد و به همین علت این درخت را عنبر قرمز نیز می نامند. عنبر السائل حدود 80 تا120فوت (24 تا 36 متر) ارتفاع و قطری حدود 3 تا 5 فوت (60 تا 150 سانتیمتر) دارد. پوست آن خاکستری تا قهوه ای همراه با شیارهایی روی آن می باشد.

این گیاه دارای گل های معطر به رنگ زرد مایل به سبز می باشد که گل های آن در بهار ظاهر می شوند.

شرایط محیط رشد

این گیاه برای کاشت نیاز به خاک عمیق، لومی-شنی و مرطوب با نیاز آبی زیاد دارد. مکان رشد آن آفتابی تا نیمه سایه است و آب و هوای مرطوب و یا معتدل را جهت رشد می پسندد.

مقابله به آفات عنبرالسائل

آفات مهم عنبرالسائل (Liquidambar styraciflua)

شته‌ها از شایع‌ترین آفات عنبرالسائل هستند که با مکیدن شیره گیاهی سبب ضعف رشد، بدشکلی برگ‌ها و ترشح عسلک می‌شوند. سفیدک مومی، شپشک‌های سپردار و کنه‌های ریز نیز می‌توانند باعث زردی، ریزش برگ و کاهش فتوسنتز شوند. گاهی لارو پروانه‌ها با تغذیه از پهنک برگ، سطح سبزینه را کاهش داده و درخت را مستعد بیماری‌ها می‌کنند.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

مهم‌ترین بیماری‌ها شامل لکه‌برگی‌های قارچی، شانکر ساقه و پوسیدگی ریشه در خاک‌های سنگین و غرقابی است. لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ و خشکیدگی حاشیه برگ‌ها نشانه آلودگی قارچی است. شانکرها به صورت زخم‌های فرورفته روی تنه و شاخه ظاهر شده و در موارد شدید موجب خشکیدگی سرشاخه‌ها می‌شوند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

پیشگیری با مدیریت صحیح مهم‌تر از مبارزه شیمیایی است. تأمین زهکش مناسب، آبیاری منظم بدون غرقاب، هرس شاخه‌های خشک و آلوده و سوزاندن بقایای بیماری‌زا توصیه می‌شود. برای شته و شپشک‌ها، استفاده از روغن‌های ولک و صابون‌های حشره‌کش در اول فصل مؤثر است. در آلودگی‌های شدید قارچی می‌توان از قارچ‌کش‌های مس‌دار با نظر کارشناس گیاه‌پزشکی بهره گرفت.

نحوه تکثیر عنبرالسائل

تکثیر این گیاه از طریق بذر یه سهولت انجام می گیرد. بذرها در اواخر تابستان تا اوایل پاییز می رسند . پس از جمع آوری می توان آنها را در اواخر زمستان در نهالستان کشت نمود. همچنین می توان این گیاه را از طریق قلمه در فصل پاییز و یا خوابانیدن شاخه در فصل بهار تکثیر نمود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

موارد استفاده این گیاه می توان به استفاده از آن به عنوان گونه ای زینتی جهت کاشت در فضای سبز اشاره نمود. همچنین چوب آن برای روکش، اَلوار و کاغذسازی مناسب است. جهت ساخت لوازم و زیبایی داخل خانه ها و ساختمان ها نیز کاربرد دارد. الوارها با کیفیت پایین تر در خطوط راه آهن، کشتی سازی، قاب سازی و جعبه سازی کاربرد دارد. اصطلاح عنبر به جهت تراوش مواد از شیارهای روی پوست می باشد که در مصارف محلی برای جویدن و یا جهت عطر و بوی خوش کاربرد دارد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس لیکوئیدامبار و همه گونه های آن