گل راعی

دانستنیهای علمی

گل راعی بوته ای همیشه سبز از خانواده Hypericaceae میباشد که بومی جنوب شرقی اروپا و جنوب غربی آسیا است.
این گیاه که دارای گلهای زرد و بسیار زیبا میباشد در بریتانیا و استرالیا و کوههای srtrandja به وفور یافت میشود .
گفته می شود که گیاه گل راعی نام انگلیسی خود را از نام شوالیه های سنت جان گرفته است که از آن در میادین جنگ های صلیبی برای مداوای زخم استفاده می کردند.
این باور وجود داشت که این گیاه دافع ارواح خبیث است و به همین دلیل دیوانگان را وادار به خوردن دمکرده آن می کردند.
این گیاه در نقاط خشک، مرغزارها و مراتع آفتاب گیر می روید.
در کشور ما گل راعی در نواحی مختلف البرز، کرج، راه چالوس، شمال ایران، گیلان، لاهیجان، طالش، خراسان، بروجرد، کوه الوند و نهاوند می روید.
گل راعی گیاه پوششی مناسب و زیبایی میباشد.
نامهای فارسی دیگر این گیاه به شرح زیر میباشد:
علف چای، هوفازیقون،گل شهناز

خصوصیات - معرفی

گیاهی است پایا، فاقدکرک، با ساقه ایستاده.
ارتفاع گیاه بسته به شرایط محیطی تعیین می شودولی معمولا حدود 1 متر بلندی دارد و بین 1 تا 2 متر گستردگی آن میباشد.
برگهای تخم مرغی، دراز، پهن، در سطح زیرین کم رنگ، شامل نقاط شفاف سوراخ مانند با حاشیه ای سیاه و به تعداد فراوان که در واقع کیسه های ترشحی مملو از اسانس هستند.
گل ها به رنگ زرد درخشان و نسبتاً بزرگ میباشند (بین 3 تا 5 سانتیمتر قطر گلها میباشد.)
دارای پنج گلبرگ می باشند و پرچمهای زرد متعددی دارند فصل گلدهی گیاه ازاواخر اردیبهشت تا اواخر مهرماه است.
گلها کمی معطر و بسیار زیبا هستند.
در گلبرگها نقاط ریز یا خطوط تیره که عبارتند از غده های ترشحی محتوی شیره قرمز مایل به قهوه ای دیده می شود.
میوه به صورت کپسول به ابعاد1.5 میلی متر و ریشه به طول 70سانتی متر می باشد.
گل راعی گیاهی دارویی است و بخش های دارویی این گیاه اوایل تابستان جمع آوری می گردد.

قسمت مورد استفاده:
سرشاخه های گلدار تازه یا خشک شده گیاه
سرشاخه ها را باید در زمان گلدهی از گیاه چید. در این هنگام طعم آن تلخ ،کمی قابض و به طورملایم شور است.
اگر در بین انگشتان فشرده و له شود ،بوی معطر و رزینی ازآن استشمام می شود.

شرایط محیط رشد

نگهداری از این گیاه بسیار ساده میباشد و به شرح زیر است:
خاک مناسب:خاک آهکی و یا ماسه ای خوب زهکشی شده .( به طور کلی این گیاه توانایی رشد در اکثر خاکها را دارد.)
آبیاری: به طور متوسط صورت پذیرد.
نور: در آفتاب کامل و یا نیمسایه قرار گیرد .(در آفتاب کامل گلدهی گیاه بیشتر خواهد بود.)
دما:دمای بین 1 تا 21 درجه دمای مناسبی است به طور کلی گیاه تحمل خشکی و گرما را دارد ولی تحمل سرما را ندارد.
هرس: سالانه در اوایل بهار بهتر است هرس شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص گل راعی:
مصرف گل راعی فقط برای افراد بزرگ‌سال است علاوه بر این نباید این گیاه را بدون نظر متخصص بیش از 15 روز مداوم مصرف کرد.
این گیاه خواص ضدافسردگی دارد و زمانی که شما به اصطلاح دل و دماغ ندارید و به نوعی دنیا را تیره و تار می‌بینید کمکتان می‌کند.
از این گذشته باید توجه داشته باشید که اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید امکان تداخل دارویی وجود دارد. اگر مشغول مصرف داروهای زیر هستید از مصرف گل راعی اجتناب کنید:
سیکلوسپورین، دیگوکسین، تئوفیلین، کاربامازپین، فنی توئین، قرص‌های ضدبارداری، داروهای ضدافسردگی، داروهای ضدمیگرن.
روش مصرف
* می‌توانید گل خشک این گیاه را به صورت دم کرده میل کنید. برای این کار دو تا چهار گرم از گل خشک این گیاه را دم کرده و روزانه سه بار میل کنید. (جمعاً شش تا دوازده گرم در روز).
* می‌توانید از تی‌بگ‌های تهیه شده از این گیاه استفاده کنید. هر تی‌بگ را در یک لیوان آب انداخته و میل کنید. روزانه سه بار می‌توانید از این تی‌بگ‌ها استفاده کنید.
* این گیاه به صورت قرص یا کپسول نیز به فروش می‌رسند اما توصیه می‌کنیم قبل از مصرف آن به پزشک مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه‌ی هرگونه‌ی دارو خودداری کنید.
البته قطره و تنتور این گیاه نیز وجود دارد که می‌توانید با توجه به علائم افسردگی‌تان و البته با نظر متخصص به میزان لازم مصرف کنید.
توجه داشته باشید اگر چه گل راعی درمان مناسبی برای افسردگی‌های خفیف محسوب می‌شود استفاده‌ی طولانی مدت از آن می‌تواند موجب بازگشت به حالت اولیه شود.از گیاه جداکرد که در حال طراوت یعنی قبل از پلاسیده شدن باشند.

مقابله به آفات گل راعی

آفات رایج و کنترل

در کشت و فضای سبز، Hypericum calycinum گاهی با شته‌ها و کنه تارتن در هوای گرم و خشک مواجه می‌شود که باعث پیچیدگی برگ، کاهش رشد و لکه‌گذاری می‌گردد. برای مدیریت، ابتدا با شست‌وشوی شاخساره و حذف بخش‌های شدیداً آلوده شروع کنید و از تقویت تعادل زیستی با حفظ دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها) بهره ببرید. در صورت تداوم، محلول‌پاشی صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی با پوشش کامل زیر و روی برگ‌ها، در تکرارهای ۷–۱۰ روزه، مؤثر است.

گاهی شپشک‌ها نیز روی ساقه‌ها دیده می‌شوند. هرس شاخه‌های آلوده و پاک‌کردن موضعی با پنبه آغشته به الکل، سپس استفاده محدود از روغن ولک در زمان مناسب (دور از گرمای شدید) توصیه می‌شود.

امراض و مدیریت

پوسیدگی ریشه و طوقه (در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد) از مهم‌ترین مشکلات است و با زردی عمومی و پژمردگی بروز می‌کند. بهبود زهکشی، کاهش دفعات آبیاری و کاشت در بستر سبک کلیدی‌ترین راهکارها هستند؛ از آبیاری غرقابی پرهیز کنید.

لکه‌برگی‌های قارچی در شرایط مرطوب می‌تواند ایجاد لکه‌های قهوه‌ای و ریزش برگ کند. جمع‌آوری برگ‌های آلوده، افزایش جریان هوا با فاصله‌گذاری و هرس، و پرهیز از خیس‌کردن شاخساره هنگام آبیاری کمک‌کننده است؛ در آلودگی شدید می‌توان از قارچ‌کش‌های مجاز فضای سبز طبق برچسب استفاده کرد.

نحوه تکثیر گل راعی

تکثیر این گیاه به 2 روش امکان پذیر است:
1- قلمه چوب نرم 2- کاشت دانه
قلمه زدن باید در فصل تابستان صورت پذیرد.
دانه ها را میتوان مستقیما در بهار یا تابستان در باغچه بکارید و حدود 25 تا 30 روز بعد ،جوانه زنی انجام میشود.

برای کنترل فرسایش ، گیاهی مناسب برای کاشت در دامنه ها میباشد.

بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.

عوارض جانبی - هشدار

هشدارهای ایمنی برای گل راعی (Hypericum calycinum)

گل راعی می‌تواند در برخی افراد و حیوانات باعث حساسیت پوستی و افزایش حساسیت به نور (Photosensitivity) شود. تماس با شیره یا برگ‌ها، به‌ویژه همراه با نور شدید آفتاب، ممکن است قرمزی، خارش یا التهاب پوست را تشدید کند؛ هنگام هرس از دستکش استفاده کنید.

خطرات مصرف دارویی و تداخل‌ها

مصرف خوراکی فرآورده‌های گل راعی بدون نظر پزشک می‌تواند خطرناک باشد. این گیاه با بسیاری از داروها تداخل جدی دارد و ممکن است اثر آن‌ها را کم کند؛ از جمله قرص‌های جلوگیری از بارداری، داروهای ضدافسردگی (خطر سندرم سروتونین)، رقیق‌کننده‌های خون مانند وارفارین، داروهای ضدتشنج و برخی داروهای قلبی و ضدویروسی. در بارداری و شیردهی و برای کودکان، خوددرمانی توصیه نمی‌شود.

نکات محیطی و مدیریتی

این گونه پوششی رشد تهاجمی دارد و می‌تواند به‌سرعت گسترش یافته و گیاهان مجاور را تحت‌فشار قرار دهد. با کنترل ریزوم‌ها، محدودکردن بستر کاشت و حذف به‌موقع شاخه‌های رونده از پراکنش ناخواسته جلوگیری کنید. بقایای هرس را در طبیعت رها نکنید تا به زیست‌بوم‌های اطراف منتقل نشود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل‌راعی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره علف چای و جنس های آن