زنگوله آبی اسپانیایی

دانستنیهای علمی

گیاه  Spanish bluebell ( زنگوله آبی اسپانیایی )  گیاهی است چند ساله و پیاز دار متعلق به خانواده  Asparagaceae ( آسپاراگاسه ) که بومی جنوب غربی اروپا ( از جمله کشورهای اسپانیا و پرتغال) و شمال آفریقا میباشد .

این گیاه ، یکی از 11 گونه گیاه در جنس  Hyacinthoides  بوده که دارای گلهایی معطر است و گیاه زینتی محبوبی بشمار می آید.
قابل ذکر است که این گیاه ، امروزه جزء گونه های در معرض خطر به حساب می آید.

گیاه زنگوله آبی مناسب برای کاشت در حاشیه باغها، فضاهای سبز، باغهای سنگی و باغها میباشد.
از این گیاه برای مرزبندی کردن نیز استفاده میشود.

توجه شود که این گیاه بسیار شبیه به گیاه  Blue bell بوده ولی دارای تفاوت هایی نیز میباشند: گیاه زنگوله آبی اسپانیایی دارای گل های بزرگتری است ، برگهای پهن تری دارد و عطر و بوی گلهایش قوی تر از گیاه زنگوله آبی میباشد.

خصوصیات - معرفی

گیاه زنگوله آبی اسپانیایی ، گیاهی چند ساله و زینتی بوده که دارای رشدی به نسبت سریع میباشد.
این گیاه بین 15 تا 45 سانتیمتر طول داشته وگستردگی آن بین 7 تا 15 سانتیمتر است.
ساقه این گیاه محکم بوده و هر ساقه شامل 2 تا 6 برگ میباشد.
برگهای این گیاه صاف ، براق و شاداب بوده و طولی در حدود 50 سانتیمتر داشته و عرض آنها 35 سانتیمتر میباشد.
گل های این گیاه زنگوله شکل و آویزان میباشند و فصل شکوفایی آنها اواخر بهار و اوایل تابستان است.
این گلها به رنگهای، آبی کم رنگ، سفید، آبی پررنگ، گلی، ارغوانی و صورتی دیده میشوند.( اکثرا به رنگ آبی کمرنگ هستند.)
گلها به صورت خوشه ای هستند و هر ساقه شامل 12 تا 15 عدد خوشه گل است.
هر خوشه معمولا بین 4 تا 20 گل دارد که از همه طرف به ساقه اصلی گیاه متصل میباشند.
هر گل دارای 6 گلبرگ میباشد.
هر گلبرگ بین 15 تا 25 میلی متر قطر دارد و بین 15 تا 22 میلی متر طول دارد .
هر گل دارای 3 پرچم داخلی و 3 پرچم خارجی میباشد.

شرایط نگهداری زنگوله آبی اسپانیایی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز دمای بین -6 تا 16 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی ، ماسه ای مرطوب و خوب زهکشی شده

شرایط نگهداری از گیاه  زنگوله آبی اسپانیایی بسیار ساده بوده و به شرح زیر است:

خاک: خاک شنی، ماسه ای ، خوب زهکشی شده و مرطوب.
خاک بهتر است اسیدی باشد و  ph  آن بین 6 تا 6.30 باشد .
نور: آفتابی - نیم سایه.
در سایه ، گلدهی خوبی نخواهد داشت.
دما: دمای بین -6 تا 16 درجه برای نگهداری گیاه مناسب است.
تا حدی در برابر سرما مقاوم است.
آبیاری: به صورت منظم و متوسط صورت پذیرد.
کوددهی : حداقل یک بار در سال صورت گیرد.
برای گلدهی بهتر گیاه بهتر است 3 بار در سال عمل کوددهی صورت پذیرد.

مقابله به آفات زنگوله آبی اسپانیایی

آفات و امراض: بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.

آفات رایج زنگوله آبی اسپانیایی

پیاز زنگوله آبی اسپانیایی بیشترین آسیب را از حلزون‌ها و راب‌ها می‌بیند. این آفات شب‌ها برگ‌های جوان را می‌جوند و رشد گیاه را کند می‌کنند. برای مقابله، جمع‌آوری دستی شبانه، استفاده از تله‌های啤ری (ظرف حاوی آبجو) و موانع فیزیکی مانند نوار مسی مفید است. در صورت طغیان شدید می‌توان از طعمه‌های حاوی آهن فسفات استفاده کرد که کم‌خطرتر از متالدئید است. گاهی لارو حشرات خاکزی نیز به پیازها حمله کرده و باعث پوسیدگی موضعی می‌شوند؛ ضدعفونی بستر کاشت و استفاده از خاک سبک و تمیز، ریسک را کاهش می‌دهد.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

رطوبت بالای خاک و زهکشی ضعیف مهم‌ترین عامل بروز بیماری‌های قارچی در این گیاه است. پوسیدگی پیاز (Bulb rot) با نرم‌شدن، بوی بد و تغییر رنگ پیاز شناخته می‌شود. برای پیشگیری، حتماً از پیازهای سالم و بدون لکه استفاده کرده و آنها را در خاک با زهکشی عالی و آبیاری منظم اما غیرغرقابی بکارید. در صورت مشاهده گیاهان بیمار، باید سریعاً حذف و از کاشت مجدد در همان نقطه خودداری شود. ضدعفونی پیازها با قارچ‌کش‌های مناسب پیش از کاشت، در باغچه‌های آلوده توصیه می‌شود.

مدیریت بهداشت و پیشگیری

پیشگیری همیشه مؤثرتر از درمان است. پاک‌سازی بقایای گیاهی پس از پایان گلدهی، کاهش تراکم کاشت، تأمین گردش هوای کافی و خودداری از آبیاری روی برگ‌ها، احتمال شیوع بیماری‌ها را کم می‌کند. تناوب محل کاشت و پرهیز از نگهداری طولانی‌مدت پیازها در محیط‌های گرم و مرطوب، سلامت آنها را حفظ می‌کند. استفاده از مالچ سبک و استریل نیز کمک می‌کند سطح خاک تمیز بماند و فشار آفات کاهش یابد.

نحوه تکثیر زنگوله آبی اسپانیایی

تکثیر: تکثیر این گیاه به روش تقسیم غده، پیاز و ریزوم میباشد.

میتوانید پیازهای ظاهر شده در کنار پیاز اصلی را جدا کرده و بکارید.
برای این منظور ، خاک شنی ، ماسه ای ، غنی و خوب زهکشی شده را آماده کنید ، در حدود 5 سانتیمتر خاک را بکنید و پیازها را داخل خاک قرار دهید.
خاک را مرتبا مرطوب نگه دارید تا جوانه زنی صورت پذیرد.

هشدار - عوارض جانبی

هشدار: همه قسمتهای گیاه در صورت بلعیده شدن سمی است.
دست زدن به این گیاه گاها باعث حساسیتهای پوستی میشود.

ضررها و عوارض گزارش‌شده

Hyacinthoides hispanica (زنگوله آبی اسپانیایی) به‌طور کلی برای انسان و حیوانات خانگی می‌تواند سمی باشد، زیرا پیاز و سایر بخش‌های آن حاوی ترکیبات گلیکوزیدی است.

در انسان، تماس با شیره یا دستکاری پیاز ممکن است باعث تحریک پوستی/درماتیت تماسی شود و در صورت بلع، علائمی مانند تهوع، استفراغ، درد شکمی و اسهال گزارش شده است.

در حیوانات خانگی (به‌ویژه سگ و گربه)، خوردن پیاز یا برگ‌ها می‌تواند به اختلالات گوارشی (استفراغ، اسهال، بی‌حالی) منجر شود. در موارد مشکوک، تماس با دامپزشک/مرکز کنترل مسمومیت توصیه می‌شود.

آگاو شاو درخت اژدها مهرسلیمان دانه قرمز سرخس مارچوبه