قارچ ری شی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Ganoderma lucidum که در فارسی به «قارچ ری‌شی» شناخته می‌شود، به شاخه Basidiomycota، رده Agaricomycetes و راسته Polyporales تعلق دارد. این گونه در خانواده Ganodermataceae و جنس Ganoderma قرار می‌گیرد که شامل چندین گونه چوب‌زی و دارویی است.

منطقه بومی و گسترش جغرافیایی

خاستگاه اصلی Ganoderma lucidum جنگل‌های مرطوب و نیمه‌گرمسیری شرق آسیا، به‌ویژه چین، ژاپن و کره است. امروزه این قارچ در بسیاری از مناطق آسیا، اروپا و آمریکای شمالی گزارش شده و به‌طور تجاری کشت می‌شود. پراکنش جهانی آن بیشتر نتیجه کشت کنترل‌شده و انتشار انسان‌زا است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این قارچ عمدتاً روی تنه و ریشه درختان پهن‌برگ مرده یا در حال مرگ، مانند بلوط و راش، رشد می‌کند. ری‌شی یک ساپروفیت و گاهی انگل ضعیف است که در چرخه تجزیه چوب نقش بوم‌شناختی مهمی دارد. میوه‌دهی آن در نواحی سایه‌دار، مرطوب و با تهویه مناسب بیشتر مشاهده می‌شود.

تاریخچه و کاربردهای سنتی

Ganoderma lucidum بیش از دوهزار سال است در متون طب سنتی چین به نام «لینگ‌ژی» ذکر شده است. در منابع تاریخی، این قارچ به‌عنوان «قارچ جاودانگی» و نماد طول عمر توصیف شده است. اسناد مکتوب از دوره هان به استفاده دارویی و جایگاه نمادین آن در دربارهای سلطنتی اشاره می‌کنند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز خیلی کم آبياري و رطوبت خیلی مرطوب دماي مورد نياز 25-35 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز کاه- خاک اره+ سبوس گندم

قارچ ری شی دارای کلاهی کلیه ای شکل است که اسپورهای آن به جای تیغه ها درون منافذی در زیر کلاهک قرار دارند. سطح رویی این قارچ براق و قرمز – قهوه ای است. وقتی هنوز بالغ نشده است رنگ کلاهک آن ابتدا سفید و سپس زرد است. میسلیومهای این قارچ که ساقه آن را تشکیل می دهند سفید هستند.

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

پرورش دهندگان این قارچ ابتدا کیسه هایی را از کاه پر می کنند. این کیسه ها و کاه باید کاملا بهداشتی بوده تا از نفوذ بیماری ها و همچنین تشکیل ترکیبات سمی در کیسه ها جلوگیری شود. به جای کاه می توان از خاک اره هم استفاده کرد. در صورت استفاده از خاک اره، آن را با 20% سبوس گندم مخلوط کرده و رطوبت آن را تا 65% افزایش می دهند. به این ترکیب کلسیم فسفات و کلسیم کربنات هم اضافه می شود تا pH هر کیسه به 5.5 برسد. این ترکیب را در کیسه های پلی پروپیلن ریخته و با یک ریسمان دهانه آن را محکم می بندند. این کیسه های را سپس در اتوکلاو با فشار 22 اتمسفر به مدت 2 ساعت قرار می دهند تا استریل شود. پس از خنک شدن کیسه ها، اسپان یا همان بذر قارچ استاندارد تهیه شده را بر روی کیسه ها می ریزند. رشد این قارچ تا حدودی کند است. این کیسه های دارای اسپان را در اتاقهایی با دمای 28-35 درجه سانتیگراد قرار می دهند. این اتاقها باید تاریک و میزان دی اکسید کربن آن بالا(ppm1500) باشد. بعد از 25 روز میسیلیومهای قارچ سطح کیسه را می پوشانند. بعد از آن بالای کیسه بریده می شود تا شرایط برای میوه دهی قارچ فراهم شود. در این زمان دما باید 28 درجه سانتیگراد، نور 800 لوکس، دی اکسید کرین ppm 1500 و رطوبت محیط 95% باشد. بعد از ظهور اولین کلاهکهای سفید رنگ رطوبت را به 80% و دی اکسید کربن را به ppm 1000 کاهش می دهند. بعد از تشکیل کامل کلاه قارچ که زرد رنگ است، دما به 25 و رطوبت به 60% کاهش می یابد. قارچها زمانی بالغ می شوند که سطح آنها کاملا قرمز- قهوه ای شده باشد. بعد از برداشت و برای جوانه زنی دوباره قارچها، شرایط را به حالت اول( دما 28 درجه سانتیگراد، رطوبت 95% و دی اکسید کربن ppm 1500( بر می گردانند. از هر کیسه می توان 2 تا 3 بار برداشت کرد. هر چین قارچ ری شی حدودا 4 ماه طول می کشد. قارچها پس از برداشت در دمای 35 درجه سانتیگراد و رطوبت 50% خشک می شوند.

مقابله به آفات قارچ ری شی

یکی از مشکلات پرورش این قارچ تجمع فلزات سنگین و سمی در این قارچ است. بنابراین باید از خاک اره و یا بستری عاری از فلزات سنگین استفاده کرد زیرا این قارچ می تواند فلزات سنگین محیط را جذب کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از قارچ ری شی برای مصارف درمانی متعددی استفاده می شود. از این نوع قارچ برای تقویت سیستم ایمنی، درمان عفونتهای ویروسی مانند آنفولانزا و اختلالات ریوی مانند آسم و برونشیت استفاده می شود. علاوه بر این، این نوع قارچ در درمان بیماری های قلبی و اختلالاتی مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا، بیماری های کلیوی و کبدی هم توصیه می شود. در برخی منابع عنوان شده است که این قارچ در درمان ناراحتی های ناشی از افزایش ارتفاع، بی‌خوابی، زخم معده، مسمومیت، تبخال های دردناک و خستگی نیز کاربرد دارد. اخیرا در برخی منابع عنوان شده است که به دلیل خاصیت ضدویروسی این قارچ، می توان از آن در دمان ایدز بهره برد.

درطب سنتی چین از پودر به دست آمده از قارچ ری شی برای درمان سرطان استفاده می شود. در مطالعه ای نیز نشان داده شد که این قارچ می تواند با بازداری از فعالیت برخی هورمونها و همچنین، جلوگیری از جابجا شدن سلولها مانع از تشکیل و یا گسترش سرطان در بدن شود. در این مطالعه نتیجه گرفته شد که این قارچ جایگزین مناسبی برای داروهای درمانی سرطان به خصوص سرطان سینه و پروستات است.

عوارض جانبی - هشدار

برخی از عوارض جانبی مصرف بیش از حد این قارچ عبارتند از: خشکی دهان، گلو، مخاط بینی که با خارش همراه است، دل درد، خونریزی بینی و مدفوع خونی. از این قارچ نوشیدنی هایی تهیه شده است که مصرف آنها می تواند سبب خارش و تحریک پوستی شود. استنشاق اسپورهای قارچ ری شی علائم آلرژی را در پی دارد. درباره مصرف این قارچ در دوران بارداری و شیردهی مطالعاتی صورت نگرفته و در نتیجه اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. از آنجاییکه این قارچ می تواند فشار خون را کم کند، نباید با داروهای کم کننده فشار خون و یا توسط افرادی که فشار خون پایینی دارند، استفاده شود. مصرف بیش از حد این قارچ سبب خونریزی می شود. بنابراین، افرادی که اختلالاتی در لخته شدن خون دارند و یا از داورهای ضد لخته کننده خون استفاده می کنند، نباید بیش از حد از این قارچ استفاده کنند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس ریشی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گانودرماتاسه و جنس های آن