معرفی گیاهان - بیلهر

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/09/04
معرفی گیاهان - بیلهر
گیاه بیلهر با نام علمی *Dorema aucheri* (از تیره چتریان/Apiaceae) عمدتاً در اقلیم‌های کوهستانیِ نیمه‌خشک تا خشک رشد می‌کند. **شرایط رشد** آن شامل تابستان‌های معتدل تا گرم و زمستان‌های سرد است؛ به **نور زیاد و آفتاب کامل** نیاز دارد و در **رطوبت پایین** عملکرد بهتری نشان می‌دهد. معمولاً در خاک‌های سبک تا متوسط با **زهکش خوب** (اغلب سنگلاخی–آهکی) مستقر می‌شود.

از نظر **بومی و زیستگاه**، این گونه بومی ایران است و بیشتر در نواحی مرتفع و دامنه‌های کوهستانی زاگرس و برخی مناطق مرکزی دیده می‌شود (مراتع کوهستانی، شیب‌های سنگی و استپی).

**ویژگی‌های ظاهری**: گیاهی علفی و چندساله، نسبتاً درشت‌جثه با ریشه قوی؛ ساقه‌ها راست و ضخیم و توخالی بوده و برگ‌ها بزرگ، عمیقاً برید‌ه/پرمانند و معمولاً در قاعده تجمع بیشتری دارند. گل‌آذین به صورت **چتر مرکب** با گل‌های کوچک (اغلب زرد تا زردمایل) و میوه‌های دو فندقه‌ایِ تیپیک چتریان است.

**نام رایج**: در ایران با نام‌های محلی «بیلهر/بیلِهر» شناخته می‌شود. در منابع جهانی معمولاً با نام علمی (*Dorema aucheri*) و گاهی با عنوان کلی «دورِما» (Dorema) از آن یاد می‌شود.

Nargil_Dorema aucheri
نام علمي
Dorema aucheri
نام لاتين
bilhar
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : 

بیلهر در ایران می روید و عموماَ در کوه های غرب ایران رویش دارد. 
گیاه بیلهر یا کندل کوهی  با نام محلی (زو) یکی از گیاهان خوراکی خود روی استان کرمانشاه و متعلق به خانواده چتریان می باشد. 

بیلهر

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه بيلهر
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  بيلهر
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  بيلهر
معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  بيلهر
متوسط تا غنی

خصوصیات ظاهری : 

کندل کوهی گیاهی پایا، کم و بیش رزین دار و دمبرگها دارای غلاف پوشاننده ساقه می باشند. برگهای پایینی شامل تقسیمات سه شانه ای عمیق و یا سه برگچه ای هستند. برگهای ساقه ای تقریبا منقسم شانه ای یا کم و بیش تحلیل رفته است. 
گل آذین این گیاه کپه ای بصورت چتر ساده کروی و بدون گریبان است و یا برگهای گریبان آن بی دوام و خیلی زود می ریزند. چترها معمولا دمگلهای کوتاه، گلهای سفید و یا زرد در گل آذین مجمتع اند. 
کاسه گل شامل دندانه های ناقص و ابتدایی است. گلبرگها لوله شده و دارای لبه های برگشته و رگبرگ میانی برجسته مشخص اند، خامه پیاله ای شکل، گوشتی چند بخشی با خامه برگشته است. 
میوه در پهلوها به شدت فشرده، تخم مرغی یا بیضی با صندوقچه های کمی سرخ فام و دارای پنج پر مورب است. پره ها در حاشیه مسطح در پایین نازک خطی و در بالا متورم اند. شیار بین پره فاقد مجاری ترشح کننده و دانه سخت و تقریبا شاخی است. 

bilhar

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

بیلهر در خاکهای سبک تا متوسط یا سنگین می تواند رشد داشته باشد. در مکانهای نیم آفتاب یا سایه هم می تواند رشد داشته باشد. خاک های مرطوب را ترجیح می دهد اما در خشک نیز زندگی می گذراند.  
این گیا ه در کوه الوند، کوه دنا و اشترانکوه یافت می شود و در استان کرمانشاه در کرند غرب، کوه شاهو، کوه دالاهو و کوه بیستون وجود دارد. 

Dorema aucheri

نحوه تکثیر بيلهر

نحوه تکثیر گیاه :

 بذور را در ماه آوریل در فضای آزاد می کارند. بهتر است که در پاییز آن را در شاسی سرد کشت کرده و سپس به اندازه مناسب که رسید به بستر اصلی انتقال دهند.
جوانه زمی بذور در 15 درجه سانتی گراد 2 تا 6 هفته طول می کشد.

bilhar

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

در گذشته صمغ گیاه در طب سنتی کاربرد داشته است. برای تهیه غذا نیز استفاده زیادی داشته ولی امروزه از آن برای چاشنی استفاده می گردد. عصاره آن در پایین آوردن فشار خون موثر است. 
مصرف آن تری گلیسیرید و کلسترول خون را نیز پایین می آورد. سرشار از فلاونوئید می باشد. این گیاه دارای اثر محافظتی بر آسیب های کبدی نیز است. 
می توان برگ و ساقه های جوان آن را بصورت پخته شده همراه با کره محلی استفاده کرد و از آن نیز ترشی تهیه می کنند به این ترتیب که زو را در آب جوشانده، روی صافی ریخته تا آب آن کاملا گرفته شود، سپس در سرکه می خوابانند و بعد از 10 تا 15 روز ترشی آماده می شود. 

معرفی گیاهان - بیلهر

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره چتریان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.44 از ۵، بر اساس 41 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

اسماالسادات نیکخوی تنها 1393/09/08
باسلام من درمورد این گیاه مایلم تحقیق کنم وموضوع پایان نامه خودرابرروی این گیاه کارکنم ولی در تهیه ی بذر این گیاه به مشکل برخوردم لطفامرا در این زمینه راهنمایی نماییید و بگویید چگونه میتوانم بذور مناطقی که این گیاه رشدکردهراتهیه کنم باتشکر.
داریوش بذرپاش 1398/03/06
شبیه گیاه آنغوزه نیست؟

ثبت پرسش یا نظر جدید