کالاته آ

دانستنیهای علمی

کالاته آ گونه ای از خانواده مارانتا است. این گیاه بومی جنوب شرقی برزیل و گیاهی چندساله و همیشه سبز است.

گونه های مختلفی در جنس Calathea وجود دارد اما یکی از محبوب ترین گونه های این جنس، گونه ی Calathea zebrina است. این گونه اغلب با گیاه Maranta leucoreura و یا گونه ی Aphelandra sguarrosa اشتباه گرفته می شود. گونه ی Calathea zebrina بزرگتر از گیاهان نام برده است.

برگ های کالاته آ بسیار لطیف و بزرگتر از برگ های مارانتا و دارای نقش و نگار شانه ای شکل است. دمبرگ های آن نسبتاً بلند بوده، گیاهی پررشد می باشد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 16 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک های دارای مواد آلی فراوان و با زهکش مناسب

گیاهی همیشه سبز و چندساله است که تا 1 متر نیز رشد می کند. دارای برگ های بیضوی شکل به طول 4 سانتی متر یا بیشتر است. سطح رویی برگ ها به رنگ سبز تیره و سطح زیرین آنها به رنگ قرمز تیره و نوک تیز می باشد. حاشیه برگ ها دندانه دار و محل رگبرگ ها در روی سطح برگ ها به رنگ سفید است. رشد برگ های آن به صورت رُزِت می باشد.

کالاته آ دارای گل هایی به رنگ سفید یا بنفش مایل به سفید است. که گل های آن بصورت پنهان بر روی گیاه و در زیر برگ ها قرار دارند. زمان گلدهی این گیاه اواسط بهار می باشد.

اغلب گل های این گیاه به دلیل عدم زیبایی از روی گیاه حذف می شوند تا انرژی به دست آمده از گیاه صرف رشد گل ها نگردد.

شرایط محیط رشد

نگهداری این گیاه در خانه ها مشکل است، فقط در پاسیوهای مرطوب و گرم قابل تکثیر و نگهداری است. مارانتا و کالاته آ باید همواره در محل سایه نگهداری شوند.

اغلب گیاهان گرمسیری مانند کالاته آ به خاکی که مقداری رطوبت را در خود نگه دارد و در عین حال از زهکش خوبی برخوردار باشد نیاز دارند. اگر خاک زهکش مناسب نداشته باشد، ریشه ها فاسد شده و می پوسند. بهترین خاک برای این گیاه خاکی شامل مخلوطی از یک قسمت خاک باغچه به همراه دو قسمت پیت موس و دو قسمت پرلیت می باشد.

گیاه باید رطوبت خاک را برای مدت طولانی داشته باشد و همچنین برگ ها نیز اغلب باید مه پاشی شوند.

کودهی این گیاه نیز توسط کود مایع و هر دو هفته یکبار در طول فصل رشد و یکبار در ماه در طول فصل زمستان صورت گیرد.

مقابله به آفات کالاته آ

آفات: آفات یا بیماری خاصی گزارش نشده ولی آبیاری بیش از حد سبب پوسیدگی ریشه می گردد.

آفات رایج کالاته‌آ (Calathea zebrine)

شایع‌ترین آفات شامل کنه تارتن (ایجاد لکه‌های ریز روشن و تار)، تریپس (خطوط نقره‌ای و بدشکلی برگ)، شپشک آردآلود (توده‌های پنبه‌ای) و شپشک سپردار (برآمدگی‌های قهوه‌ای روی ساقه و پشت برگ) هستند. خشکی هوا و ضعف گیاه احتمال طغیان آفات را افزایش می‌دهد.

روش‌های کنترل و پیشگیری از آفات

ابتدا گیاه را قرنطینه کنید و پشت‌ورو‌ی برگ‌ها را بررسی کنید. آلودگی‌های سبک را با دستمال آغشته به محلول آب و صابون ملایم یا الکل رقیق (فقط روی آفت) پاک کنید. در آلودگی متوسط، صابون حشره‌کش یا روغن نیم را ۲–۳ نوبت با فاصله ۷ روز اسپری کنید. برای کنه، افزایش رطوبت و شست‌وشوی ملایم برگ‌ها مؤثر است؛ در موارد شدید از کنه‌کش اختصاصی طبق برچسب استفاده شود.

امراض (بیماری‌ها) و مدیریت آن‌ها

مهم‌ترین بیماری‌ها شامل لکه‌برگی قارچی/باکتریایی (لکه‌های قهوه‌ای با هاله)، پوسیدگی ریشه و طوقه (زردی، افتادگی، بوی نامطبوع خاک) و سوختگی نوک برگ (اغلب غیرعفونی و ناشی از املاح/آبیاری نامناسب) است. برای کنترل، آبیاری را منظم و خاک را سبک و زهکش‌دار نگه دارید، برگ‌های آلوده را حذف کنید، از خیس‌کردن مداوم برگ‌ها پرهیز کنید و در پوسیدگی، تعویض خاک و ضدعفونی گلدان انجام دهید؛ در صورت نیاز از قارچ‌کش مناسب طبق دستور استفاده کنید.

نحوه تکثیر کالاته آ

تکثیر کالاته آ در بهار صورت می گیرد.

این گیاه را بوسیله تقسم ریزوم، غده، کورم یا پیاز می توان تکثیر نمود.

مروری بر شیوه‌های رایج تکثیر کالاته‌آ زبرینا

Calathea zebrina (کالاته‌آ زبرینا) عمدتاً به‌عنوان گیاه زینتی آپارتمانی نگهداری می‌شود و در خانه معمولاً تکثیر آن از طریق روش‌های رویشی انجام می‌گیرد. در شرایط خانگی، تکثیر از بذر رایج و قابل‌اعتماد نیست زیرا تشکیل بذر و گلدهی منظم در محیط داخل خانه کم‌اتفاق است.

تکثیر با تقسیم بوته (مؤثرترین روش)

تقسیم بوته بهترین و متداول‌ترین روش تکثیر است، چون این گیاه از ریزوم و توده‌های چندساقه‌ای رشد می‌کند. هنگام تعویض گلدان (ترجیحاً در بهار)، گیاه را به‌آرامی از گلدان خارج کرده و توده ریشه/ریزوم را با دست یا ابزار استریل به چند بخش تقسیم کنید؛ هر بخش باید حداقل یک نقطه رشد فعال و چند برگ سالم به‌همراه ریشه کافی داشته باشد.

قطعات را در بستر سبک و مرطوب (مثلاً ترکیبی از پیت/کوکوپیت با پرلیت) بکارید و تا چند هفته رطوبت بالا و نور غیرمستقیم فراهم کنید. خشکی بستر یا نور مستقیم می‌تواند باعث شوک و توقف رشد شود.

تکثیر از طریق جداکردن پاجوش‌ها و بخش‌های جانبی

در بوته‌های بالغ، گاهی شاخه‌ها/روزت‌های جانبی در کناره‌ها شکل می‌گیرند. این بخش‌ها را می‌توان مشابه تقسیم بوته، با حفظ اتصال ریشه‌ای کافی جدا کرد. جداکردن بخش‌های خیلی کوچک و بدون ریشه معمولاً با شکست مواجه می‌شود.

چرا قلمه ساقه یا برگ معمولاً موفق نیست؟

کالاته‌آ زبرینا مانند بسیاری از کالاته‌آها از قلمه برگ یا ساقه به‌سادگی ریشه‌زا نمی‌شود، زیرا نقاط رشد مؤثر در ریزوم و تاج گیاه قرار دارند. بنابراین برای تکثیر خانگی، تقسیم ریزوم/بوته روش استاندارد و قابل اتکا است.

عوارض جانبی - هشدار

ایمنی برای انسان و حیوانات خانگی

Calathea zebrina به‌طور کلی غیرسمی برای انسان، سگ و گربه گزارش می‌شود؛ با این حال جویدن برگ‌ها می‌تواند در برخی حیوانات باعث دل‌آشوبی خفیف یا استفراغ شود. اگر کودک یا حیوان خانگی عادت به خوردن گیاهان دارد، گلدان را دور از دسترس قرار دهید.

حساسیت پوستی و تحریکات

تماس پوستی معمولاً مشکل‌ساز نیست، اما در افراد حساس، شیره یا بافت برگ هنگام هرس یا تمیزکاری می‌تواند تحریک خفیف پوستی ایجاد کند. هنگام هرس، دستکش بپوشید و پس از کار دست‌ها را بشویید.

ریسک آفات و انتقال آلودگی

این گیاه در محیط آپارتمان مستعد کنه تارتن، تریپس و شپشک آردآلود است و در صورت بی‌توجهی می‌تواند به گیاهان مجاور سرایت کند. گیاه تازه‌خریداری‌شده را ۲ هفته قرنطینه کنید و برگ‌ها را مرتب بررسی کنید.

خطاهای نگهداری که به گیاه آسیب می‌زند

نور مستقیم باعث سوختگی و رنگ‌پریدگی برگ‌ها می‌شود و آب سنگین/کلردار می‌تواند لکه‌های قهوه‌ای ایجاد کند. آبیاری زیاد نیز خطر پوسیدگی ریشه و بوی بد خاک را بالا می‌برد؛ زهکش مناسب و آبیاری پس از نیمه‌خشک شدن سطح خاک ضروری است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کالاتیا و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مارانتا و جنس های آن