آموزش استفاده از مالچ پلاستیکی | گام به گام
دقیقترین آموزش استفاده از مالچ پلاستیکی در سه مرحله اصلی به شرح زیر است:
مرحله اول | آمادهسازی بستر کاشت ( قبل از مالچگذاری)
•قبل از هر چیز، خاک را شخم زده و کلوخها را بشکنید.
•سپس کود آلی یا شیمیایی مورد نیاز را اضافه نمایید و خاک را مرطوب کنید. طوری که خاک نه خیس باشد و نه خشک.
•تقویت خاک در این مرحله اهمیت زیادی دارد چون بعد از نصب مالچ، دسترسی به خاک سختتر میشود. اگر سیستم آبیاری قطرهای دارید، لولهها را قبل از پهن کردن مالچ روی خاک بگذارید.
مرحله دوم | نحوه پهن کردن و ثابت کردن مالچ
•مالچ را در جهت ردیف کاشت پهن کنید سپس آن را کمی بکشید تا چروک نشود. (چروک یعنی جای پنهان برای علف هرز)
•لبههای مالچ را با خاک بپوشانید یا از گیرههای مخصوص استفاده کنید.
•در روزهای بادی این کار را انجام دهید تا مالچ جابجا نشود.
وقتی مالچ به جای کمک، ضرر زد!
یکی از کشاورزان در اواخر تیرماه مالچ شفاف روی خاک خشک نصب کرده بود. در نهایت به دلیل افزایش دمای زیر مالچ به بالای ۶۵ درجه تمام ریشههای جوان سوخته بودند!
نکته مهم: مالچ شفاف فقط در بهار و روی خاک مرطوب استفاده میشود. در تابستانهای گرم، مالچ مشکی یا نقرهای انتخاب بهتری است.
مرحله سوم | ایجاد سوراخ برای کاشت و آبیاری قطرهای
•با یک میله فلزی داغ یا قیچی، سوراخهایی به قطر ۵ تا ۸ سانتیمتر ایجاد کنید.
•فاصله سوراخها باید با فاصله کاشت گیاهتان مطابقت داشته باشد.
•اگر آبیاری قطرهای ندارید، چند سوراخ کوچک اضافه در کنار هر بوته بگذارید تا آب به ریشه برسد.
اشتباهی که یک باغبان مبتدی مرتکب شد
یک باغبان تازهکار در اصفهان تعریف میکرد که مالچ مشکی خرید، پهن کرد و فقط یک سوراخ کوچک برای هر بوته گوجه گذاشت. دو هفته بعد برگها زرد شدند. مشکل این بود که سوراخها خیلی کوچک بودند؛ درنتیجه هوا به ریشه نمیرسید.
قانون ساده: سوراخ کاشت باید حداقل ۵ سانتیمتر قطر داشته باشد.
همه چیز در مورد مالچ پلاستیکی در یک جدول
|
سوال
|
پاسخ کوتاه
|
|
مالچ پلاستیکی چیست؟
|
پوششی از نایلون روی خاک برای حفظ رطوبت و کنترل علف هرز
|
|
چه رنگی بخرم؟
|
مشکی برای اکثر سبزیجات، قرمز برای گوجه، شفاف برای گرمکردن خاک
|
|
چه زمانی نصب کنم؟
|
قبل از کاشت، وقتی خاک مرطوب و آماده است
|
|
آیا آب به ریشه میرسد؟
|
بله، اگر سوراخهای آبیاری درست ایجاد شود
|
|
چند سال دوام دارد؟
|
معمولاً ۱ تا ۳ فصل، بسته به کیفیت
|
|
بزرگترین عیبش چیست؟
|
تجمع گرما در تابستان و آلودگی پلاستیکی خاک
|
مالچ پلاستیکی چیست و چرا کشاورزان حرفهای از آن استفاده میکنند؟
مالچ پلاستیکی یک لایه نازک از پلاستیک پلیاتیلن است که روی سطح خاک پهن میشود. این پوشش خاک از تبخیر- تعرق (از دست رفتن آب از خاک و گیاه) جلوگیری میکند؛ دمای خاک را تنظیم کرده و کنترل علف هرز را بدون نیاز به علفکش انجام میدهد.
استفاده از این روش میتواند مصرف آب را تا ۵۰ درصد کاهش دهد و رشد محصول را بهطور چشمگیری تسریع کند.
هنگام استفاده از مالچ پلاستیکی، میوههای شما مانند توتفرنگی یا گیاهان رونده، به جای تماس مستقیم با گل و لای، روی سطحی تمیز قرار میگیرند. این کار پدیده پاشش خاک را بهشدت کاهش میدهد؛ پدیدهای که در آن برخورد باران با خاک، باعث پرتاب عوامل بیماریزای موجود در خاک به سمت برگها و میوهها میشود. نتیجه این امر، برداشتی تمیزتر و کاهش چشمگیر موارد پوسیدگی و بیماریهای قارچی است.
انواع مالچ پلاستیکی و کاربرد هر کدام
هر رنگ یک کار مشخص دارد. اشتباه در انتخاب رنگ یعنی پول دادن برای نتیجهای که نمیخواستید!
جدول زیر کاربرد هر رنگ مالچ را برای هرگیاه نشان میدهد:
|
رنگ مالچ
|
کاربرد اصلی
|
گیاه مناسب
|
|
مشکی
|
کنترل علف هرز، حفظ رطوبت
|
اکثر سبزیجات، توتفرنگی
|
|
قرمز
|
افزایش عملکرد با بازتاب نور
|
گوجهفرنگی، فلفل
|
|
شفاف
|
گرمکردن سریع خاک در بهار
|
خیار، طالبی، هندوانه
|
|
نقرهای
|
دفع حشرات، کاهش گرما
|
کاهو، اسفناج، گیاهان حساس
|
معایب مالچ پلاستیکی که کمتر کسی میداند!
معایب مالچ پلاستیکی را نباید نادیده گرفت. این ابزار مزایای زیادی دارد، اما بدون آگاهی از معایبش نمیتوان تصمیم درستی گرفت.
مشکلات زیستمحیطی مالچ پلاستیکی
بزرگترین نگرانی، آلودگی خاک با پلاستیک است. وقتی مالچ پلاستیکی در خاک میماند تکه تکه میشود، سپس با تجمع میکروپلاستیک در خاک به میکروارگانیسمهای مفید خاک آسیب میزند. طبق گزارشهای سازمان FAO، این آلودگی در بلندمدت ساختار خاک را تخریب خواهد کرد.
چه زمانی استفاده از مالچ پلاستیکی مناسب نیست؟
•مناطق با تابستان بسیار گرم (بالای ۴۰ درجه): خطر سوختن ریشه
•گیاهان با ریشه کمعمق مثل کاهو و ریحان: تجمع گرما آسیبرسان است.
•خاکهای سنگین و رسی: آب زیر مالچ جمع میشود و ریشه میپوسد
جایگزینهای بهتر از مالچ پلاستیکی
اگر نگران محیط زیست هستید یا شرایط بالا را دارید، گزینههای زیر جایگزین مناسبی هستند:
مالچ ارگانیک (کاه، برگ خشک، تراشه چوب): تجزیه میشود و خاک را تقویت میکند
مالچ کاه : ارزان، در دسترس و مناسب برای اکثر باغهای خانگی
مالچ زیستی (تجزیهپذیر): گرانتر اما بدون آلودگی پلاستیکی
3 نکته طلایی برای نتیجه بهتر از مالچ پلاستیکی
1.ترکیب با آبیاری قطرهای: بهترین نتیجه را از مالچ پلاستیکی وقتی میگیرید؛ که لوله آبیاری قطرهای زیر آن باشد. در این حالت آب مستقیم به ریشه میرسد و هیچ قطرهای هدر نمیرود.
2.جمعآوری صحیح در پایان فصل: بعد از برداشت، مالچ را کامل از خاک دربیاورید. تکههای باقیمانده در خاک منبع آلودگی میشوند.
3.نگهداری و استفاده مجدد: مالچ سالم را بشویید، خشک کنید و در سایه نگهدارید. اگر پارگی نداشت، یک فصل دیگر هم میتوانی استفاده نمایید.
کلام آخر
آموزش استفاده از مالچ پلاستیکی یک مهارت ساده است که با رعایت 3 نکته کلیدی زیر میتواند نتیجه کشت را متحول کند:
1.انتخاب رنگ درست
2.آمادهسازی خاک
3.سوراخکاری مناسب
معایب مالچ پلاستیکی هم واقعی هستند، پس با آگاهی انتخاب کنید. همین امروز خاک را آماده نمایید و اولین ردیف مالچ را پهن کنید؛ تفاوت را کاملا واضح خواهید دید.
سوالات متداول
1-مالچ پلاستیکی چیست؟
لایهای از پلاستیک روی خاک که رطوبت را حفظ و علف هرز را کنترل میکند.
2-آیا مالچ پلاستیکی برای همه گیاهان مناسب است؟
نه؛ برای گیاهان با ریشه کمعمق یا مناطق بسیار گرم توصیه نمیشود.
3-مالچ پلاستیکی را چه زمانی باید جمع کرد؟
بعد از پایان فصل برداشت، قبل از زمستان.
4-آیا میتوان مالچ پلاستیکی را دوباره استفاده کرد؟
بله، اگر سالم مانده باشد؛ بشویید و خشک کنید.
5-تفاوت مالچ مشکی و شفاف چیست؟
مشکی علف هرز را خفه میکند؛ شفاف خاک را بیشتر گرم میکند.
6-مالچ پلاستیکی چقدر آب مصرف را کم میکند؟
تا ۵۰ درصد موجب کاهش تبخیر آب خاک خواهد شد.