گیاه دراسنا رفلکسا چیست؟ | همه چیز در یک جدول + دلایل محبوبیت
|
ویژگی
|
جزئیات
|
|
نام علمی
|
Dracaena reflexa
|
|
نامهای رایج
|
سونگ آو ایندیا، گیاه خوششانسی
|
|
خاستگاه
|
ماداگاسکار و موریس (مناطق گرمسیری اقیانوس هند)
|
|
نور
|
نور غیرمستقیم و روشن؛ بدون آفتاب مستقیم
|
|
آبیاری
|
هر ۷–۱۰ روز در تابستان، هر ۱۴–۲۱ روز در زمستان
|
|
دما
|
۱۸ تا ۲۷ درجه سانتیگراد؛ حداقل ۱۳ درجه
|
|
رطوبت
|
۴۰ تا ۶۰ درصد
|
|
خاک
|
زهکشدار؛ ترکیب پیتماس، پرلیت و ماسه درشت
|
|
کوددهی
|
هر ۴ هفته در فصل رشد با
NPK
متعادل (نصف غلظت)
|
|
ارتفاع در محیط داخلی
|
۱ تا ۲ متر
|
|
سمیت
|
سمی برای گربه و سگ
|
|
تکثیر
|
قلمه در آب یا خاک، خوابانیدن هوایی، تقسیم بوته
|
|
بهترین زمان قلمه
|
اواخر بهار تا اوایل تابستان
|
|
مشکلات رایج
|
برگ زرد (آب زیاد)، نوک قهوهای (آب کلردار)، برگریزی (تغییر محیط)
|
دراسنا رفلکسا بومی مناطق گرمسیری اقیانوس هند (ماداگاسکار و موریس) است. ترکیب برگهای باریک، رنگبندی جذاب و سازگاری با محیط داخلی، آن را به یکی از پرطرفدارترین گیاهان آپارتمانی تبدیل کرده است.
معرفی گیاه دراسنا رفلکسا (Dracaena Reflexa) و نامهای رایج آن
نام علمی این گیاه Dracaena reflexa است. در بازار گیاهان زینتی ایران، نامهای سونگ آو ایندیا (Song of India) و گیاه خوششانسی هم برایش رایج است. برگهای باریک و کشیده با حاشیه زرد یا سفید، مشخصه اصلی آن است که آن را از سایر دراسناها متمایز میکند.
انواع دراسنا رفلکسا (سونگ آو ایندیا، سونگ آو جامائیکا، تریکالر)
دراسنا رفلکسا 3 گونه محبوب دارد:
1.سونگ آو ایندیا : برگ سبز با حاشیه زرد روشن؛ پرطرفدارترین نوع
2.سونگ آو جامائیکا: برگ سبز تیره با حاشیه سفید کرمی؛ ظاهری کلاسیکتر
3.تریکالر :ترکیب سه رنگ سبز، زرد و صورتی؛ نادرتر و گرانتر
تفاوت دراسنا رفلکسا با سایر گونههای دراسنا
برگهای رفلکسا کوتاهتر، پهنتر و کمی خمیدهاند (reflexa یعنی خمیده)، در حالی که مارجیناتا برگهای بلند و نازک دارد. ساقه رفلکسا هم انعطاف بیشتری داشته و حالت شاخهایتری میگیرد.
کامنت یکی از مخاطبان سایت نارگیل: من سالها فکر میکردم همه دراسناهایم یک گونهاند، تا اینکه فهمیدم گیاهی با برگهای کوتاهتر و حاشیه زرد، در واقع رفلکسا بوده نه مارجیناتا! این تفاوت در نگهداری هم تاثیر دارد؛ رفلکسا به رطوبت بیشتری نیاز داشته و در برابر سرما حساستر است.
شرایط نگهداری دراسنا رفلکسا برای رشد سالم
این گیاه برای رشد خوب به شرایط زیر نیاز دارد.
نور مناسب برای دراسنا رفلکسا؛ چقدر و از کجا؟
دراسنا رفلکسا نور غیرمستقیم و روشن را دوست دارد؛ بهترین مکان کنار پنجرهای با نور فیلترشده است. نور مستقیم تابستانی برگها را سوزانده و برگها آنها را کمرنگ میکند.
آیا دراسنا رفلکسا در نور کم هم زنده میماند؟
بله، اما رشدش کند و رنگ برگها کم رنگتر میشود. احتمال پوسیدگی ریشه نیز بالا میرود. در این شرایط باید آبیاری را کاهش دهید.
برنامه آبیاری صحیح و اشتباهات رایج
پس از خشک شدن لایه بالایی خاک (۳ تا ۵ سانتیمتر) میتوانید آبیاری کنید؛ در فصل گرم هر ۷ تا ۱۰ روز، در زمستان هر ۱۴ تا ۲۱ روز یک بار آبیاری نمایید.
چطور بفهمیم آبیاری دراسنا رفلکسا نادرست بوده؟
•نشانههای آبیاری زیاد : برگهای زرد از پایین، خاک همیشه مرطوب، بوی کپک
•نشانههای آبیاری کم: برگ چروکیده یا خشک از نوک، خاک جدا از دیواره گلدان
خاک و گلدان ایدهآل برای دراسنا رفلکسا
خاک باید زهکشی خوبی داشته باشد؛ ترکیب ۶۰٪ خاک برگ یا پیتماس، ۲۰٪ پرلیت و ۲۰٪ ماسه درشت مناسب است. گلدان حتماً باید سوراخ زهکشی داشته باشد.
دما و رطوبت مناسب محیط نگهداری
دمای ۱۸ تا ۲۷ درجه و رطوبت ۴۰ تا ۶۰ درصد ایدهآل است. زیر ۱۳ درجه به گیاه آسیب میزند. در زمستان با اسپری آب یا ظرف آب کنار گیاه رطوبت را بالا نگه دارید.
This species is native to the warm climate of the Indian Ocean, and it does not tolerate cold well; even a slight draft near a cold window can do serious harm. The plant prefers humidity on the higher side.
این گونه بومی منطقه گرم منطقه اقیانوس هند است؛ و تحمل چندانی در برابر سرما ندارد. حتی جریان هوای ملایم در نزدیکی پنجرهای سرد نیز میتواند آسیب جدی به آن وارد کند. این گیاه رطوبت نسبتاً بالا را ترجیح میدهد.
کوددهی دراسنا رفلکسا؛ چه زمانی و با چه نسبتی؟
در فصل رشد هر ۴ هفته یک بار با کود مایع NPK متعادل (مثل ۱۰-۱۰-۱۰) به مقدار نصف غلظت توصیه شده، کوددهی کنید. در پاییز و زمستان کوددهی را متوقف نمایید.
مشکلات رایج دراسنا رفلکسا و راهحل آنها
3 مشکل رایج که برای این گیاه ایجاد میشود؛ به شرح زیر است:
1. برگهای زرد یا قهوهای؛ علت و درمان
•علتهای اصلی برگ زرد دراسنا رفلکسا: آبیاری زیاد، نور ناکافی یا آب کلردار.
•زردی برگهای پایینی: معمولاً به دلیل آب زیاد ایجاد میشود.
•قهوهایشدن نوک برگها: معمولاً به علت آب کلردار یا رطوبت کم است.
یکی از صاحبان این گیاه تعریف میکرد: ماهها با نوک قهوهای برگها دستوپنجه نرم میکردم تا فهمیدم مشکل آب کلردار است. با تغییر آن به آب فیلترشده ، برگهای جدید و سالم رشد کردند.
2. برگریزی ناگهانی دراسنا رفلکسا
معمولاً واکنش استرسی به تغییرات محیطی است. تغییراتی مانند:
•جابجایی گیاه
•وزش هوای سرد کولر یا پنجره
•تغییر ناگهانی آبیاری
ثبات محیطی مهمترین راه پیشگیری است.
3. آفات و بیماریهای شایع (شپشک، کنه تارتن)
•شپشک آردآلود: لکههای سفید پنبهای؛ درمان با الکل و روغن نیم
•کنه تارتن: تار ظریف زیر برگ؛ درمان با شست وشوی آب و صابون و افزایش رطوبت
آیا دراسنا رفلکسا برای گربه و سگ سمی است؟
بله؛ طبق ASPCA مصرف برگ آن باعث استفراغ، بیاشتهایی حیوانات و در گربهها باعث گشاد شدگی مردمک میشود. گیاه را دور از دسترس حیوانات خانگی نگه دارید.
قلمه زدن دراسنا رفلکسا؛ آموزش گامبهگام
قلمه زدن این گیاه باید طبق روشهایی که در ادامه خواهیم گفت انجام شود.
بهترین زمان برای قلمه زدن دراسنا رفلکسا
اواخر بهار تا اوایل تابستان، اوج فصل رشد گیاه، بهترین زمان است؛ در زمستان از قلمه زدن خودداری کنید؛ چون احتمال پوسیدگی بالاست.
انتخاب قلمه مناسب از ساقه یا سر شاخه
شاخهای سالم و حداقل ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری با ۲ تا ۳ گره انتخاب و با ابزار تیز و ضدعفونیشده آن را جدا کنید.
تفاوت قلمه ساقه (Cane Cutting) و قلمه سر شاخه (Tip Cutting)
•سر شاخه: نوک ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری؛ ریشهزنی سریعتر.
•ساقه: قطعات میانی ۵ تا ۸ سانتیمتری؛ ریشهزنی کندتر اما هر قطعه یک گیاه جدید میشود.
روش قلمه زدن در آب
قلمه را با برش مورب جدا کنید، برگهای پایینی را حذف نموده و بخش بدون برگ را در آب بدون کلر قرار دهید. آن را در نور غیرمستقیم قرار داده و هر ۳ تا ۴ روز یک بار آب گیاه را عوض کنید.
چند هفته طول میکشد تا قلمه در آب ریشه بزند؟
معمولاً ۳ تا ۶ هفته ریشههای ۳ تا ۵ سانتیمتری تشکیل میشود؛ سپس میتوانید آن را به خاک منتقل کنید.
روش قلمه زدن مستقیم در خاک
•قلمه آمادهشده را (در صورت تمایل با هورمون ریشهزایی) در خاک سبک و زهکشدار بکارید.
•خاک را مرطوب نگه داشته و با پلاستیک شفاف رطوبت را حفظ کنید.
•بعد از ۴ تا ۶ هفته ریشهزنی را بررسی نمایید.
استفاده از هورمون ریشهزایی برای دراسنا رفلکسا لازم است یا نه؟
اجباری نیست اما سرعت ریشهزنی را تا ۵۰ درصد افزایش میدهد؛ برای مبتدیان توصیه میشود.
اشتباهات رایج در قلمه زدن دراسنا رفلکسا
1.برش افقی بهجای مورب
2.نگهداشتن برگ در آب
3.نور مستقیم
4.آبیاری زیاد
5.عجله در انتقال زودهنگام
طبق گفته یکی از مخاطبان سایت نارگیل: سه بار قلمهام پوسید تا فهمیدم علت آن، برش افقی و ماندن برگ در آب بوده! با برش ۴۵ درجه و حذف برگهای پایینی، قلمه بعدی بدون مشکل ریشه زد.
تکثیر دراسنا رفلکسا؛ روشهای دیگر غیر از قلمه
روشهای دیگر تکثیر این گیاه:
تکثیر با خوابانیدن هوایی (Air Layering)
مناسب شاخههای ضخیم:
•یک برش کمعمق دور ساقه ایجاد کنید.
•با خزه مرطوب بپوشانید.
•با پلاستیک ببندید.
•بعد از ۴ تا ۸ هفته ریشهها دیده میشوند.
•سپس شاخه را جدا کرده و بکارید.
تکثیر از طریق تقسیم بوته
اگر چند ساقه از یک ریشه مشترک دارید، هنگام تعویض گلدان، ریشهها را با دقت جدا کرده و هر بخش را جداگانه بکارید.
مراقبت از نهال جدید بعد از تکثیر
نهال تازه را از نور مستقیم دور نگه دارید، آبیاری را کم و رطوبت را بالا نگه دارید (پوشاندن با کیسه پلاستیکی کمک کننده است).
چه زمانی نهال تازه را باید به گلدان اصلی منتقل کرد؟
وقتی گیاه حداقل ۳ تا ۴ برگ جدید تولید کرد و ریشهها از سوراخ زهکشی بیرون زدند. معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته بعد از ریشهزنی زمان مناسبی است.
جدول تشخیص سریع مشکلات دراسنا رفلکسا
|
نشانه
|
علت احتمالی
|
راهحل
|
|
برگهای زرد از پایین ساقه
|
آبیاری زیاد
|
کاهش آبیاری، بررسی زهکشی
|
|
نوک قهوهای برگها
|
آب کلردار یا رطوبت کم
|
آب فیلترشده، افزایش رطوبت
|
|
برگهای کمرنگ و بیحال
|
نور ناکافی
|
انتقال به مکان روشنتر
|
|
برگریزی ناگهانی
|
تغییر محیطی یا سرما
|
ثبات دما و مکان
|
|
لکههای سفید پنبهای
|
شپشک آردآلود
|
الکل، روغن نیم
|
|
تارهای ظریف زیر برگ
|
کنه تارتن
|
شستوشو، افزایش رطوبت
|
|
ساقه نرم و پوسیده
|
پوسیدگی ریشه
|
تعویض خاک، کاهش آبیاری
|
|
برگهای چروکیده
|
کمآبی
|
آبیاری منظم
|
کلام آخر
نگهداری و تکثیر دراسنا رفلکسا سادهتر از چیزی است که فکر میکنید. دراسنا رفلکسا با رعایت چند اصل ساده میتواند سالها همراه شما بماند. اصولی مانند:
•نور غیرمستقیم
•آبیاری با فاصله
•خاک زهکشدار
•دوری از هوای سرد
همانطور که در این مقاله از سایت نارگیل نیز گفته شد؛ برای قلمه زدن هم فقط یک قیچی تیز، یک لیوان آب و کمی صبر کافی است؛ تا از یک گیاه، چند گیاه جدید داشته باشید.
سوالات متداول
1-دراسنا رفلکسا چقدر رشد میکند و حداکثر ارتفاعش چقدر است؟
در محیط داخلی معمولاً ۱ تا ۲ متر میرسد؛ رشد سالانه حدود ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر است.
2- هرس دراسنا رفلکسا چطور و چه زمانی انجام میشود؟
اوایل بهار، قبل از فصل رشد، شاخههای بلند یا آسیبدیده را از بالای یک گره برش بزنید تا گیاه پرپشتتر شود.
3-چرا برگهای دراسنا رفلکسا پیچ میخورد؟
معمولاً نشانه کمآبی یا رطوبت پایین هواست؛ با آبیاری منظم و افزایش رطوبت برطرف میشود.
4-آیا میتوان قلمه دراسنا رفلکسا را مستقیم در آب نگه داشت؟
بله، اما بهتر است بعد از ریشهزنی کافی (۳ تا ۵ سانتیمتر) به خاک منتقل شود؛ تا از شوک انتقال جلوگیری شود.
5-دراسنا رفلکسا هر چند وقت یک بار باید تعویض گلدان شود؟
هر ۲ تا ۳ سال یک بار؛ یا وقتی ریشهها از سوراخ زهکشی بیرون زدند؛ گلدان جدید فقط یک سایز بزرگتر باشد.