پیوند در انگور در بهار باید با روش درست، در زمان مناسب انجام شود.
3 روش درست پیوند زدن انگور عبارتند از:
• پیوند شکافی
• پیوند پوستی
• پیوند زبانهای
درواقع بهترین فصل برای پیوند انگور همان بهار است؛ اما بسیاری از کشاورزان به دلیل نادیده گرفتن چند نکته کلیدی، از پیوند نتیجه نمیگیرند. در این مطلب از سایت نارگیل صفر تا صد نکات مهم در این زمینه را خواهیم گفت.
چرا بهار بهترین فصل برای پیوند انگور است؟
پیوند انگور در بهار بیشتر به این دلیل توصیه میشود؛ که درخت انگور در این فصل در اوج فعالیت سلولی قرار داشته و شیره گیاهی به شدت در حال حرکت است. این امر موجب جوش خوردن سریعتر محل مدنظر شده و احتمال موفقیت را افزایش میدهد.
بهترین زمان دقیق پیوند انگور در بهار
بهترین زمان پیوند انگور، اواخر اسفند تا اواسط اردیبهشت است. یعنی زمانی که جوانههای پایه شروع به باز شدن نموده اما هنوز برگهای کامل، بیرون نیامدهاند. در این مرحله، لایه کامبیوم (لایه سبز زیر پوست) بیشترین فعالیت را داشته و چسبندگی پیوند را تضمین میکند.
اگر دیرتر از اواسط اردیبهشت اقدام کنید، گرمای هوا تبخیر را افزایش داده و قلمه قبل از جوش خوردن خشک خواهد شد.
انواع پیوند انگور در بهار
|
روش پیوند
|
نحوه انجام
|
مزیت
|
نکته کلیدی
|
|
شکافی
|
پایه را قطع کنید؛
شکاف ۳–۴ سانتی در مرکز ایجاد کرده، قلمه گوهای شده را داخل بگذارید و آن را ببندید.
|
سادهترین روش، موفقیت بالا حتی برای مبتدی
|
کامبیوم قلمه باید دقیقاً روی کامبیوم پایه باشد
.
|
|
پوستی
|
پوست پایه را برش داده و قلمه را زیر پوست سر بدهید.
|
مناسب پایههای قطور
|
فقط برای اوایل بهار مناسب است؛ وقتی پوست راحت از چوب جدا میشود.
|
|
زبانه ای
|
هر دو را با زاویه یکسان برش داده، زبانه ایجاد کنید؛ سپس در هم قفل
نمایید.
|
بیشترین سطح تماس کامبیوم
|
پایه و قلمه باید قطر یکسان داشته باشند
.
|
۱. پیوند شکافی
پیوند شکافی انگور رایجترین روش برای پیوند انگور در بهار است. برای این کار پایه را از ارتفاع دلخواه قطع کرده، سپس با ایجاد یک شکاف عمیق در مرکز، قلمه را با زاویه ۴۵ درجه داخل شکاف قرار دهید.
مزیت این روش: سادگی اجرا و میزان موفقیت بالا، حتی برای مبتدیان.
![]()
![]()
مراحل اجرا
•پایه را با اره تیز قطع کرده و سطح را صاف کنید.
•شکافی به عمق ۳ تا ۴ سانتیمتر در مرکز ایجاد نمایید.
•قلمه ۲ تا ۳ جوانهای را از دو طرف به صورت گوهای(تراش دادن انتهای قلمه از دو طرف به شکل تیغه چاقومثل حرف V ) برش بزنید.
•قلمه را طوری داخل شکاف بگذارید؛ که کامبیوم قلمه با کامبیوم پایه کاملاً منطبق شود.
•محل پیوند را با نوار پیوند یا چسب پیوند بپوشانید.
۲. پیوند پوستی
این نوع پیوند انگور برای پایههای قطورتر مناسبتر است. در این روش پوست پایه را برش داده و قلمه را زیر پوست سر میدهند. این روش به شرطی موفقیت آمیزخواهد بود؛ که پوست پایه به راحتی از چوب جدا شود. (در اوایل بهار، دقیقاً همین اتفاق میافتد.)
۳. پیوند زبانهای
برای قلمه و پایههایی با قطر یکسان بهترین انتخاب پیوند زبانه ای انگور است. در این روش هر دو را با زاویه یکسان برش داده، یک زبانه در هر دو ایجاد نموده و آنها را در هم قفل میکنند. این شیوه بیشترین سطح تماس بین کامبیومها را ایجاد میکند؛ بنابراین برای قلمههای نازکتر ایدهآل است.
تجربه واقعی یک باغبان: پیوند انگور شانی روی پایه بیدانه
چند سال پیش، یک باغبان در شیراز با یک پایه بیدانه قدیمی روبرو شد که میوههایش کوچک و بیکیفیت بود. او به جای قطع کردن درخت، تصمیم گرفت؛ پیوند شکافی با قلمه انگور شانی انجام دهد. این کار دقیقاً در نیمه فروردین انجام شد. (وقتی جوانههای پایه در حال باز شدن بودند.)
نتیجه: در همان فصل اول، دو شاخه از پیوند جوش خورده بیرون زدند. تابستان بعد نیز، اولین خوشههای انگور شانی روی همان پایه قدیمی آویزان شدند. این تجربه ثابت کرد؛ زمانبندی درست در بهار، حتی یک پایه فرسوده را میتواند احیا کند.
In grafting, the injured tissue of one vine heals to the injured tissue of another. However, just putting two cut vines together does not guarantee a graft. The healing only takes place if the cambium layers of both the trunk and the scion are in permanent contact
در پیوند، بافت آسیبدیده یک شاخه با بافت آسیب دیده شاخه دیگر التیام مییابد. با این حال، صرفاً قرار دادن دو شاخه بریده شده در کنار هم، تضمین کننده پیوند نیست. پیوند تنها در صورتی اتفاق میافتد که لایههای کامبیوم تنه و پیوندک در تماس دائمی باشند.
انتخاب پایه مناسب برای پیوند انگور
پایه خوب، نیمی از موفقیت پیوند را تضمین میکند.
چند نکته کلیدی:
•سن پایه: پایههای ۲ تا ۵ ساله بهترین نتیجه را میدهند.
•سلامت: پایه باید کاملاً سالم و عاری از بیماری باشد.
•رقم: برای مقاومت در برابر فیلوکسرا (آفت ریشه انگور)، پایههای اروپایی- آمریکایی مثل SO4 و Kober 5BB بسیار محبوب هستند.
•قطر: قطر پایه باید متناسب با روش پیوند انتخابی باشد.
آمادهسازی قلمه برای پیوند انگور در بهار
قلمههای پیوند باید در اواخر زمستان (دی یا بهمن) برداشت و در شرایط مناسب نگهداری شوند؛ تا در بهار آماده استفاده باشند.
ویژگیهای یک قلمه ایدهآل:
•طول ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر با ۲ تا ۳ جوانه
•قطر مشابه با مداد (۶ تا ۱۰ میلیمتر)
•برداشت از شاخههای یک ساله سالم
•چوب رسیده، سخت و بدون علائم بیماری
نگهداری قلمه: قلمهها را در پارچه مرطوب پیچیده و تا زمان پیوند، در یخچال (دمای ۲ تا ۵ درجه) نگهداری کنید.
مراقبت بعد از پیوند انگور
پیوند زدن تمام کار نیست؛ مراقبت بعد از پیوند نیز به همان اندازه مهم است.
هفته اول تا دوم:
•محل پیوند را از تابش مستقیم آفتاب محافظت کنید.
•آبیاری منظم اما نه زیاد از حد
•از تکان دادن یا لمس محل پیوند خودداری کنید.
هفته سوم به بعد:
•اگر جوانههای جدید روی قلمه ظاهر شدند، پیوند موفق بوده.
•نوار پیوند را بعد از جوش خوردن کامل (معمولاً ۴ تا ۶ هفته) باز کنید؛ تا گلویی ایجاد نشود.
•پاجوشهای پایه به محض ظاهر شدن، باید حذف شوند؛ تا انرژی به قلمه منتقل شود.
علائم شکست خوردن پیوند انگور
•پژمردگی و خشک شدن قلمه در هفته دوم
•تغییر رنگ محل پیوند به قهوهای تیره
•عدم ظهور جوانه پس از ۳ هفته
7 نکته در مورد پیوند انگور که بسیاری از باغبانان نمیدانند!
1.قلمه را از شاخههای بیرونی درخت بگیرید، نه داخل تاج
شاخههای بیرونی درخت بیشتر در معرض آفتاب بوده و ذخیره قند و مواد غذایی آنها بیشتراست؛ بنابراین قلمه داخل تاج درخت، معمولاً ضعیفتر بوده و نرخجوش خوردنش کمتر خواهد بود.
2.زخم پیوند را با دست لمس نکنید
چربی و باکتری دست میتواند محل برش رو آلوده نموده و جوشخوردن پیوند را خراب کند.
3.چاقو باید کاملاً تیز باشد
چاقوی کُند سلولهای کامبیوم رو له خواهد کرد. برش باید یک ضربهای و کاملا صاف باشد.
4.پیوند را در ساعات خنک روز انجام دهید
بهترین ساعات پیوند زدن انگور، صبح زود یا اواخر بعدازظهر است. در این ساعتها گرما کمتر بوده و بافت گیاه آب کافی دارد.
5.پارافیلم بهجای نوار چسب معمولی
بسیاری از باغبانان هنوز از نوار چسب پلاستیکی یا بانداژ معمولی استفاده میکنند. اما پارافیلم (نوار مخصوص پیوند) با رطوبت و حرارت کش آمده، تنفس کرده و پس از جوش خوردن خودش از بین میرود. یعنی لازم نیست بگردید و چسب را را باز کنید؛ اما نوار پلاستیکی را اگر به موقع برندارید، ساقه را خفه خواهد کرد.
6.همیشه دو قلمه بگذارید نه یکی!
هنگام پیوند انگور در بهار وقتی پیوند شکافی میزنید، دو قلمه را از دو طرف شکاف وارد کنید. بعد از جوش خوردن هردو، قلمه ضعیفتر را از بین ببرید. این کار نرخ موفقیت را بسیار بالا خواهد برد. (چون اگر یکی شکست خورد، دیگری پابرجاست.)
7.رطوبت بعد از پیوند انگور به اندازه خود پیوند مهم است!
پوشاندن محل پیوند با کیسه پلاستیکی شفاف برای ۱۰ تا ۱۴ روز اول، از خشک شدن جلوگیری کرده و احتمال موفقیت را بالا میبرد.
کلام آخر
همانطور که در این مقاله از سایت نارگیل گفته شد؛ پیوند انگور در بهار، با زمانبندی درست و رعایت چند اصل ساده، یکی از مطمئنترین روشهای تکثیر و احیای درخت انگور است. مهمترین نکته در مورد آن انطباق کامبیوم + زمان مناسب بوده که موجب پیوند موفق انگور میشود.
سوالات پرتکرار درباره پیوند انگور در بهار
آیا میتوان در تابستان هم پیوند انگور زد؟
بله، اما نرخ موفقیت پایینتر است. گرمای تابستان تبخیر را افزایش داده و قلمه زودتر خشک میشود.
چند درصد از پیوندهای انگور موفق میشوند؟
با رعایت اصول صحیح گفته شده در مقاله، نرخ موفقیت بین ۷۰ تا ۹۰ درصد است. مهمترین عامل، انطباق دقیق لایه کامبیوم است.
آیا برای پیوند انگور نیاز به وسایل خاص است؟
خیر وسایل گران قیمت لازم نیست.
حداقل وسایل:
•یک چاقوی پیوند تیز
•نوار پیوند یا چسب پیوند
•اگر از روش شکافی استفاده میکنید یک اره کوچک نیز لازم است.
بهترین رقم انگور برای پیوند زدن انگور در بهار کدام است؟
هر رقمی قابل پیوند بوده و انتخاب رقم بستگی به هدف شما (انگور خوراکی، کشمش یا آبگیری) دارد. رقمهای محلی معمولاً سازگاری بهتری با پایههای بومی خواهند داشت.
چه مدت بعد از پیوند، درخت میوه میدهد؟
معمولاً در سال دوم یا سوم بعد از پیوند، اولین میوهها ظاهر میشوند؛ البته این امر بستگی به قدرت پایه و شرایط رشد دارد.
آیا میتوان روی یک پایه چند قلمه از ارقام مختلف انگور را پیوند زد؟
بله، این روش پیوند چندگانه نام داشته و برای تنوع بخشی به باغ بسیار کاربردی است. روی یک پایه قوی میتوان ۲ تا ۴ قلمه از ارقام مختلف را پیوند زد.