امروز جمعه ۱۴۰۱/۵/۲۸         
امروز جمعه ۱۴۰۱/۵/۲۸         
  

مردم برخی کشورها از مدت ها قبل، خواص درمانی ختمی دارویی را می شناختند و از آن برای درمان بعضی بیماری ها استفاده می کردند. ختمی دارویی در تعدادی از دارونامه های معتبر جهانی به عنوان گیاه دارویی معرفی شده است و خواص درمانی آن مورد تأکید قرار گرفته است.
چگونه گل ختمی دارویی پرورش دهیم؟
چگونه گل ختمی دارویی پرورش دهیم؟

مردم برخی کشورها از مدت ها قبل، خواص درمانی ختمی دارویی ( Althaca officinalis ) را می شناختند و از آن برای درمان بعضی بیماری ها استفاده می کردند. ختمی دارویی در تعدادی از دارونامه های معتبر جهانی به عنوان گیاه دارویی معرفی شده است و خواص درمانی آن مورد تأکید قرار گرفته است. برگ ها و ریشه این گیاه خاصیت دارویی داشته و از دم کرده آنها به عنوان ضد سرفه، خلط آور و نرم کننده مجاری تنفسی استفاده می شود. موسیلاژ موجود در برگ ها و ریشه این گیاه سوزش غشا مخاطی را تسکین و التهاب را کاهش می دهد. از گل ها و پیکر رویشی ختمی دارویی به ندرت استفاده می شود.

از مواد مؤثره این گیاه در صنایع دارویی، داروهای مختلفی به اشکال شربت، قطره و قرص برای مداوای بیماری های مربوط به نای و نایژه و همچنین تسکین سرفه های ناشی از ناهنجاری های ریه تهیه می شود.



ختمی دارویی را توسط بذر یا از طریق رویشی می توان تکثیر کرد. تکثیر با بذر مناسب تر است و همواره از این روش برای تکثیر ختمی دارویی استفاده می شود. بذرهای تازه این گیاه قوه رویشی نامناسبی دارند، از این رو برای کاشت باید از بذرهای دو تا سه ساله استفاده کرد. بذرهای این گیاه با تأخیر و پس از سه تا چهار هفته سبز می شوند.

تکثیر رویشی این گیاه نیز با تقسیم ریشه انجام می گیرد. اوایل پاییز پس از خارج کردن ریشه گیاهان دو تا سه ساله، ریشه را به چند قطعه تقسیم کرده و در ردیف هایی به فاصله 60 سانتیمتر و فاصله دو بوته در طول ردیف کاشت 50 سانتیمتر کشت می شوند. چون تکثیر رویشی هزینه زیادی را دربر دارد، فقط در سطوح کوچک از این روش استفاده می شود.

در طول رویش گیاهان باید دو تا سه بار علف های هرز را وجین کرد. چون ختمی دارویی به اکثر علفکش ها حساس است، وجین مکانیکی علف های هرز ضرورت دارد. تاکنون علفکش انتخابی مناسبی برای این گیاه شناخته نشده است.

 



تحقیقات نشان می دهد که کودهای حیوانی پوسیده نقش عمده ای در افزایش عملکرد برگ، ریشه و مواد مؤثره این گیاه دارد. از این رو توصیه می شود در فصل پاییز، هنگام آماده سازی زمین، 20 تا 30 تن کود حیوانی پوسیده به زمین اضافه شود.  

به علت وجود مواد مؤثره در اندام های مختلف مانند گل ها، برگ ها، شاخه های جوان و ریشه ها در زمان مناسب نسبت به برداشت هر یک باید اقدام کرد.

برگ ها را در طول تابستان باید برداشت کرد. پس از برداشت، آنها را خشک و بسته بندی می نمایند. از هر چهار تا شش کیلوگرم برگ تازه، یک کیلوگرم برگ خشک به دست می آید.

در تیرماه هنگامی که گیاه در مرحله گلدهی است، پیکر رویشی گیاه را از فاصله 10 تا 20 سانتیمتری از سطح زمین باید برداشت کرد. با آبیاری منظم و به موقع، گیاهان مجدداً شاخ و برگ های جدیدی تولید می کنند، به طوری که فصل پاییز (شهریور مهر که به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد) محصول را برای دومین بار می توان برداشت کرد. پس از برداشت اندام های یاد شده، آنها را باید خشک کرد. برای خشک کردن گل ها، شاخه های جوان و برگ ها می توان از سایه و نسیم ملایم باید یا از خشک کن های الکتریکی استفاده نمود. درجه حرارت مناسب برای خشک کردن آنها توسط خشک کن های الکتریکی 40 تا 50 درجه سانتیگراد است. از هر هفت کیلوگرم گل تازه، یک کیلوگرم گل خشک به دست می آید.



برداشت ریشه ها در صورت مساعد بودن هوا در فصل پاییز سال دوم رویش انجام می گیرد. چنانچه هوا نامساعد باشد، در اوایل بهار نیز می توان ریشه ها را برداشت کرد. پس از خارج کردن ریشه ها از خاک، آنها را باید تمیز و ریشه های فرعی و سایر قسمت های پوسیده را از آن جدا کرد. ریشه های ضخیم، نرم و ریشه هایی که مقدار کمتری ریشه های فرعی دارند، از نظر کمیت و کیفیت مواد مؤثره مطلوبی هستند و در صنایع دارویی از اهمیت خاصی برخوردارند. پس از شستن ریشه ها با آب جاری، پوست آنها را باید جدا کرد، سپس آنها را قطعه قطعه (به قطعات 15 تا 20 سانتیمتری و ضخامت 1.5 سانتیمتری) و خشک نمود. رطوبت مجاز در ریشه های خشک شده 12 درصد است.

برای خشک کردن ریشه ها می توان از خشک کن های الکتریکی با دمای 35 تا 40 درجه سانتیگراد استفاده کرد. از هر چهار تا پنج کیلوگرم ریشه تازه، یک کیلوگرم ریشه خشک به دست می آید.

عملکرد سالانه ریشه خشک، یک تا یک و نیم تن در هکتار، عملکرد برگ خشک 0.4 تا 0.5 تن در هکتار و مقدار محصول گل خشک 0.08 تا 0.1 تن در هکتار است.



  

نظرات و پرسشهای کاربران

پایگاه اینترنتی نارگیل به عنوان یکی از اولین سایت های تخصصی و جامع ترین دایره المعارف گل و گیاه و باغبانی فعالیت خود را از سال ۱۳۸۷ آغاز کرده و از سال ۱۳۹۱ امکان خرید اینترتی محصولات مرتبط با این حوزه مانند انواع گل و گیاه و بذر، خاک و کود های کشاورزی، سموم دفع آفات و ابزار باغبانی را برای علاقه مندان گل و گیاه فراهم نموده است.
© 2022 تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نارگیل است. استفاده از مطالب در رسانه های آموزشی با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه بلا مانع است.