علت سوختگی وسط برگ‌های شفلرا و روش درمان

لکه‌هاي قهوه‌اي و کشيده در وسط برگ‌هاي شفلراي شما که از يک نقطه کوچک شروع مي‌شود و کم‌کم تمام پهنک برگ را مي‌گيرد، معمولاً ترکيبي از «نور نامناسب (تابش زياد در ساعات اوج يا نور داغ پشت پنجره)»، «آبياري نادرست» و در بعضي موارد «کمبود رطوبت و برگ‌هاي خيس زير آفتاب/نور شديد» است، نه بيماري قارچي خطرناک. چون حاشيهٔ لکه‌ها خشک و سوخته است و الگوي آن بيشتر شبيه سوختگي فيزيولوژيک است تا پوسيدگي نرم.

۱. بررسي نور: مهم‌ترين مظنون
شفلرا نور زياد ولي فيلتر شده مي‌خواهد. اگر گياه خيلي نزديک پنجره جنوبي يا غربي است و آفتاب مستقيم (يا نور شديد از پشت شيشه) روي برگ‌ها مي‌تابد، مخصوصاً در ظهر و عصر، سريعاً لکه‌هاي سوخته در وسط قسمت‌هاي روشن (کرِم) برگ ايجاد مي‌شود. گلدان را حدود ۱ تا ۲ متر از پنجره پرنور فاصله بدهيد يا از پرده‌ي نازک استفاده کنيد تا نور پخش و ملايم شود. از قرار دادن گلدان جلوي کولر يا بخاري هم خودداري کنيد؛ هواي گرم و خشک همراه با نور تند سوختگي را تشديد مي‌کند.

۲. تنظيم آبياري: نه غرق‌آبي، نه خشکي طولاني
«آب در فواصل منظم» هميشه درست نيست؛ معيار، رطوبت خاک است نه زمان. انگشت خود را تا بند دوم در خاک فرو کنيد؛ اگر تا عمق حدود ۲–۳ سانتي‌متري خشک شده بود، آبياري کنيد. در هر نوبت آن‌قدر آب بدهيد تا چند قطره از زير گلدان خارج شود؛ سپس آب زيرگلداني را خالي کنيد. خاک هميشه خيس و باتلاقي يا برعکس خشکي شديد، هر دو مي‌توانند باعث لکه‌هاي قهوه‌اي و ريزش برگ شوند. در زمستان فاصله آبياري بيشتر، و در تابستان کمي کمتر مي‌شود.

۳. رطوبت محيط و نحوه‌ي غبارپاشي
شفلرا رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را دوست دارد. اگر هوا خيلي خشک باشد، نوک و وسط برگ‌هاي واريته‌دار (رنگ روشن) زودتر مي‌سوزند. اگر مي‌خواهيد غبارپاشي انجام دهيد، اين کار را فقط صبح زود انجام دهيد و گياه در معرض نور مستقيم يا آفتاب از پشت شيشه نباشد؛ قطرات آب روي برگ زير نور شديد مثل ذره‌بين عمل کرده و همان سوختگي‌هاي نقطه‌اي و بعداً پهن را ايجاد مي‌کند. بهتر است کنار گلدان يک ظرف آب بگذاريد يا از دستگاه بخور سرد در فاصله مناسب استفاده کنيد تا رطوبت به‌صورت يکنواخت بالا برود.

۴. زهکش گلدان و کيفيت خاک
حتماً کف گلدان چند سوراخ باز و بدون گرفتگي وجود داشته باشد و زيرگلداني هميشه پر از آب نماند. خاک خيلي سنگين و رسي، آب را در خود نگه مي‌دارد و ريشه را خفه مي‌کند؛ در نتيجه تغذيه برگ‌ها مختل و لکه‌هاي قهوه‌اي ظاهر مي‌شود. اگر حس مي‌کنيد خاک دير خشک مي‌شود، در اولين فصل مناسب (بهار) گياه را به مخلوطي سبک‌تر مانند ترکيب خاک برگ + کوکوپيت يا پيت‌ماس + پرليت/ماسهٔ شسته (به نسبت حدود ۲:۱:۱) منتقل کنيد.

۵. کوددهي و تقويت
اگر گياه تازه خريداري شده و به‌تازگي جابه‌جا شده، تا ۴–۶ هفته اول کود ندهيد تا دچار استرس بيشتر نشود. بعد از آن، در فصل رشد (بهار و تابستان) ماهي يک‌بار از يک کود کامل (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰) با نصف دوز توصيه‌شده استفاده کنيد. زياده‌روي در کوددهي مي‌تواند باعث سوختن نوک و وسط برگ‌ها شود، پس هميشه کم‌کودتر از مقدار درج شده در برچسب استفاده کنيد و فقط روي خاک مرطوب کود دهيد.

۶. برگ‌هاي آسيب‌ديده و کنترل آفات
برگ‌هايي که لکه قهوه‌اي بزرگ و خشک پيدا کرده‌اند ديگر ترميم نمي‌شوند؛ مي‌توانيد آن‌ها را با قيچي تميز، از نزديک ساقه جدا کنيد تا ظاهر گياه بهتر شده و انرژي گياه صرف برگ‌هاي سالم شود. سطح برگ‌ها را از نزديک بررسي کنيد؛ اگر نقاط ريز، تارعنکبوت بسيار نازک يا حشرات ريز ديديد، احتمال وجود کنه يا شته هست که خودش باعث تضعيف برگ و لکه مي‌شود. در اين صورت ابتدا برگ‌ها را با دستمال مرطوب تميز و سپس در صورت لزوم از يک حشره‌کش ملايم مخصوص گياهان آپارتماني طبق دستور استفاده کنيد.

۷. نکات کلي براي تثبيت وضعيت گياه
گلدان را زياد جابه‌جا نکنيد و از تغييرات شديد دما (زير ۱۵ و بالاي ۳۰ درجه) جلوگيري کنيد. شفلرا محيط نسبتاً ثابت با نور خوب، دماي ۲۰–۲۵ درجه و رطوبت ملايم را مي‌پسندد. اگر شرايط را اصلاح کنيد، ممکن است چند برگ فعلي همچنان بريزد، اما برگ‌هاي جديد که ظرف چند هفته تا چند ماه بعد ظاهر مي‌شوند بايد سالم و بدون لکه باشند؛ اين بهترين نشانه‌ي آن است که مشکل برطرف شده است.

براي مطالعه‌ي مطالب کامل‌تر درباره‌ي علت سوختگي برگ‌ها، آبياري و شرايط نوري مناسب شفلرا و ديگر گياهان آپارتماني، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.