علت خشک شدن و توقف رشد نخل مرداب و روش‌های درمان

نخل مرداب (پاپيروس) گياهي است که براي رشد خوب، هميشه به رطوبت بالا و آبياري فراوان نياز دارد. خشک شدن برگ‌ها، توقف رشد و غلاف نزدن (توليد نکردن برگ‌هاي جديد) معمولاً نشان مي‌دهد يکي از شرايط اصلي نگهداري (آب، نور، دما، تغذيه يا گلدان) مناسب نيست و گياه دچار ضعف عمومي و احتمالاً آفات يا بيماري ثانويه شده است.

مهم‌ترين و شايع‌ترين علت در نخل مرداب، کمبود آب يا خشک شدن سطح خاک است. اين گياه برخلاف بسياري از گلداني‌ها بايد هميشه خاکي خيس و حتي غرقابي داشته باشد. اگر فاصله آبياري‌ها زياد شود، يا گلدان زهکش خيلي قوي باشد و آب سريع خارج شود، ريشه‌ها دچار کم‌آبي و خشکي شده و برگ‌ها از نوک و حاشيه شروع به خشک شدن مي‌کنند و در نهايت رشد کاملاً متوقف مي‌شود.

براي اصلاح آبياري، زيرگلداني را هميشه تا حدود نيمه از آب پر کنيد تا ته گلدان در آب قرار بگيرد و خاک همواره مرطوب و خيس بماند. اجازه ندهيد خاک حتي براي مدت کوتاه کاملاً خشک شود. در عين حال، هر چند وقت يک‌بار (مثلاً ماهي يک بار) آب زيرگلداني را تعويض کنيد تا بوي بد نگيرد و مانع از جمع شدن املاح و عوامل بيماري‌زا شود.

نور ناکافي نيز باعث ضعيف شدن ساقه‌ها و کاهش غلاف‌هاي جديد مي‌شود. نخل مرداب به نور زياد غيرمستقيم نياز دارد. آن را نزديک پنجره روشن (شرقي يا غربي) قرار دهيد، جايي که نور فيلتر شده و پخش شده دريافت کند. نور بسيار کم، گياه را ضعيف و مستعد بيماري مي‌کند؛ از طرفي نور مستقيم و تند ظهر تابستان، به‌خصوص اگر آبياري کم باشد، مي‌تواند موجب سوختن نوک و حاشيه برگ‌ها شود.

دماهاي نامناسب (سرما يا نوسان شديد) مي‌توانند نقش مهمي در توقف رشد داشته باشند. نخل مرداب دماي حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه را دوست دارد. قرار گرفتن در مسير باد سرد کولر، نزديکي به پنجره‌هاي سرد زمستاني، يا بيرون ماندن در شب‌هاي سرد، به ريشه و برگ‌ها شوک وارد کرده و باعث لوله شدن، زرد شدن و خشک شدن تدريجي برگ‌ها مي‌شود. گياه را در مکاني با دماي نسبتاً يکنواخت و بدون جريان هواي سرد نگه داريد.

اگر در تصوير و لابه‌لاي برگ‌ها لکه‌هاي قهوه‌اي، سياه، کپک‌مانند يا حشرات ريز (مانند شته، کنه، شپشک) ديده مي‌شود، احتمال وجود آفت يا بيماري قارچي مطرح است. برگ‌ها و ساقه‌ها را از نزديک بررسي کنيد؛ وجود تار عنکبوت ريز (کنه)، نقاط چسبنده (شته و شيره عسلک)، برجستگي‌هاي سفيد يا قهوه‌اي (شپشک) يا لکه‌هاي خيس و لهيده (بيماري قارچي) همگي نشانه درگيري گياه هستند.

در صورت مشاهده آفت، ابتدا برگ‌هاي بشدت آلوده را هرس و دور بريزيد و سپس با يک حشره‌کش سيستميک يا تماسي مناسب گياهان آپارتماني (طبق دستور روي محصول) گياه را سم‌پاشي کنيد. در صورت احتمال بيماري قارچي (لکه‌هاي لهيده و گسترش رو به بالا)، از قارچ‌کش عمومي مناسب استفاده کنيد و در عين حال، تهويه محيط را کمي بهتر و برگ‌هاي خيلي متراکم را کم کنيد تا هوا در بين برگ‌ها جريان داشته باشد.

کوددهي نامناسب نيز مي‌تواند يکي از دلايل ضعف عمومي گياه باشد. نخل مرداب در فصل رشد (بهار و تابستان) از کوددهي منظم بهره مي‌برد. هر ۲–۳ هفته يک‌بار از کود کامل محلول در آب (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰) با نصف غلظت توصيه شده استفاده کنيد. زياده‌روي در کوددهي مي‌تواند باعث سوختن ريشه و نوک برگ‌ها شود، بنابراين اگر قبلاً کود زيادي داده‌ايد، چند بار با آب فراوان آبياري کنيد تا املاح اضافي از گلدان خارج شوند.

زدن خاک، ماندن طولاني‌مدت در يک گلدان کوچک، و متراکم شدن ريشه‌ها، از ديگر دلايل کاهش رشد و غلاف نزدن گياه هستند. هر ۱–۲ سال يک‌بار، در اواخر زمستان يا اوايل بهار، گياه را به گلداني کمي بزرگ‌تر با خاکي نسبتاً سنگين و رطوبت‌دوست (مثلاً ترکيب خاک باغچه، کمي خاک برگ و کمي شن شسته) منتقل کنيد. اين کار فضاي تازه براي ريشه‌ها فراهم مي‌کند و کمک مي‌کند گياه دوباره شروع به توليد ساقه و برگ جديد کند.

برگ‌هاي کاملاً خشک و بي‌رنگ را از نزديکي سطح خاک با قيچي تميز جدا کنيد تا انرژي گياه صرف بافت‌هاي خشک نشود. اما شاخه‌هايي که هنوز بخشي از آن‌ها سبز است را نگه داريد، زيرا همان بخش‌هاي سبز به ادامه تغذيه و توليد انرژي براي گياه کمک مي‌کنند. پس از بهبود شرايط (آب، نور، دما، تغذيه)، معمولاً طي چند هفته تا چند ماه، گياه مجدداً شروع به غلاف زدن و توليد برگ‌هاي جديد خواهد کرد.

در نهايت، براي پيشگيري از تکرار مشکل، الگوي ثابت آبياري فراوان، نور زياد غيرمستقيم، دماي معتدل و کوددهي منظم ولي ملايم را براي نخل مرداب حفظ کنيد و به‌طور دوره‌اي برگ‌ها را از نظر آفات و لکه‌ها بررسي کنيد تا در همان مراحل اوليه، مشکل را شناسايي و درمان کنيد.

براي کسب اطلاعات بيشتر درباره نگهداري و درمان مشکلات گياهان آپارتماني، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.