راهنمای اختلاط کود ۲۰-۲۰-۲۰ با کنه‌کش و شته‌کش در درختان سیب

به‌طور کلي در بسياري از موارد مي‌توان کود کامل ۲۰-۲۰-۲۰ (سه بيست) را با برخي سموم کنه‌کش و شته‌کش مخلوط و به صورت محلول‌پاشي روي درختان سيب استفاده کرد، اما اين کار هميشه و براي همه فرمول‌ها و همه سموم ايمن نيست و نياز به دقت و رعايت چند نکته مهم دارد. مهم‌ترين اصل اين است که اول از همه برچسب (ليبل) سموم و کود را به‌دقت مطالعه کنيد؛ اگر روي برچسب قيد شده باشد که با کودهاي برگي يا مواد قليايي/اسيدي قابل اختلاط نيست، نبايد آن‌ها را با هم ترکيب کنيد.

قدم اول قبل از استفاده در باغ، انجام «آزمون اختلاط در ابعاد کوچک» است. براي اين کار مقدار کمي از آب، سم کنه‌کش، سم شته‌کش و کود ۲۰-۲۰-۲۰ را در يک ظرف شيشه‌اي يا پلاستيکي شفاف مخلوط کنيد و چند دقيقه صبر کنيد. اگر ته‌نشيني دانه‌دانه، لخته شدن، جدا شدن فازها، گرم شدن غيرعادي يا تغيير رنگ شديد مشاهده شد، اين ترکيب نبايد در باغ استفاده شود. همچنين مي‌توانيد مقدار کمي از اين محلول را روي يک شاخه فرعي يا يک درخت کم‌اهميت تست کنيد و ۲۴ تا ۴۸ ساعت صبر کنيد تا مطمئن شويد سوزش، لکه‌برگي يا ريزش برگ ايجاد نمي‌کند.

نکته مهم ديگر، وضعيت سلامت درختان سيب و شرايط محيطي است. درختاني که تحت تنش خشکي، ضعف تغذيه‌اي شديد، گرماي زياد يا سرماي ناگهاني هستند، نسبت به سوزندگي محلول‌پاشي (به‌خصوص وقتي کود و سم با هم مخلوط مي‌شوند) حساس‌ترند. همچنين محلول‌پاشي همراه با سم و کود، در ساعات خنک روز (اوايل صبح يا نزديک غروب) و در غياب آفتاب شديد انجام شود تا خطر سوختگي برگ‌ها کاهش يابد.

در ترکيب محلول، هميشه از دوزهاي حد پايين توصيه‌شده استفاده کنيد، نه حداکثر دوز. به‌طور معمول براي کود ۲۰-۲۰-۲۰ دوز محلول‌پاشي حدود ۲ تا ۳ در هزار (۲ تا ۳ گرم در ليتر) و براي سموم کنه‌کش و شته‌کش نيز طبق دستور کارخانه است. وقتي مي‌خواهيد چند ماده را با هم مخلوط کنيد، بهتر است کمي از غلظت هر کدام کم کنيد تا فشار ترکيب روي برگ‌ها کمتر شود و خطر سوزندگي کاهش يابد.

ترتيب صحيح افزودن مواد به مخزن سم‌پاش نيز اهميت دارد. ابتدا مخزن را تا نيمه با آب تميز پر کنيد، سپس سم پودري (در صورت وجود) را حل کنيد، بعد سم مايع (کنه‌کش و شته‌کش) را اضافه کنيد و در نهايت کود محلول ۲۰-۲۰-۲۰ را بيفزاييد و در تمام مراحل هم‌زدن را ادامه دهيد. هرگز ابتدا کود يا سم را بدون آب کافي در مخزن نريزيد، چون باعث رسوب، غليظ شدن موضعي و حتي گرفتگي نازل‌ها مي‌شود.

به نوع سموم نيز توجه کنيد؛ برخي کنه‌کش‌ها و شته‌کش‌ها (به‌خصوص فرمولاسيون‌هاي روغني يا امولسيون‌هاي خاص) در ترکيب با کودهاي برگي احتمال سوزندگي برگ‌ها را بالا مي‌برند. اگر روي ليبل سم قيد شده «از اختلاط با کودهاي برگي، روغن‌ها يا ترکيبات قليايي خودداري شود»، بهتر است اين هشدار را جدي بگيريد و سم را به‌تنهايي و کود را در نوبت جداگانه محلول‌پاشي کنيد.

از نظر زماني، اگر آفت (کنه يا شته) در حد خسارت‌زا است، اولويت با کنترل آفت است؛ يعني در صورت هرگونه ترديد درباره اختلاط، بهتر است سم را تنها استفاده کنيد و محلول‌پاشي کود را چند روز قبل يا بعد انجام دهيد. کود ۲۰-۲۰-۲۰ بيشتر جنبه تقويتي و تغذيه‌اي دارد و تأخير چند روزه در محلول‌پاشي آن، مشکلي جدي براي درخت ايجاد نمي‌کند، در حالي که تأخير در کنترل آفات ممکن است خسارت بيشتري به محصول وارد کند.

درختان سيب جوان، نهال‌ها، و ارقام حساس (با برگ لطيف‌تر) معمولاً نسبت به ترکيبات غليظ سم و کود حساس‌تر هستند. در اين درختان بهتر است يا از اختلاط خودداري شود، يا حتماً غلظت هر ماده کاهش يابد و سم‌پاشي در هواي کاملاً معتدل انجام شود. همچنين هرگز روي درختي که تازه از تنش شديد (مانند هرس سنگين، يخ‌زدگي، يا تنش شديد آبي) خارج شده، محلول‌پاشي ترکيبي سنگين انجام ندهيد.

در نهايت جمع‌بندي اين است که: از نظر اصولي، «امکان اختلاط» کود سه بيست با بسياري از کنه‌کش‌ها و شته‌کش‌ها وجود دارد، اما «ايمن بودن» اين اختلاط کاملاً وابسته به نوع سم، فرم فرمولاسيون، شرايط درخت و نحوه اجراي کار است. بنابراين هميشه اول برچسب محصولات را بخوانيد، تست مخلوط در ظرف شفاف انجام دهيد، غلظت‌ها را محتاطانه انتخاب کنيد، و اگر کوچک‌ترين نشانه ناسازگاري ديديد، برنامه را به دو نوبت جداگانه (يک بار سم، يک بار کود) تقسيم کنيد.

براي کسب اطلاعات بيشتر در مورد تغذيه و سم‌پاشي درختان و مشاهده مقالات تخصصي مرتبط، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.