علت خشک شدن مرکز پالم بادبزنی و وجود کرم سفید درون تنه و روش نجات گیاه

با توجه به توضيحاتي که داديد (۱۰ ساله بودن پالم بادبزني، سبز نشدن هسته و برگ‌ها در اواخر اسفند، زرد شدن و جدا شدن راحت برگ‌ها از مرکز، و مشاهدهٔ کرم‌هاي سفيد کوچک داخل تنه)، احتمال خيلي زياد گياه شما دچار حملهٔ آفات چوب‌خوار يا ساقه‌خوار شده است. اين آفات درون بافت نرم و مرکزي پالم (تاج و محل رشد برگ‌هاي جديد) زندگي و تغذيه مي‌کنند و به مرور بافت زنده را از بين مي‌برند. وقتي تاج يا هستهٔ رشد کامل از بين برود، پالم ديگر توان توليد برگ جديد را ندارد و عملاً رو به مرگ مي‌رود.

اولين کار، بررسي دقيق مرکز گياه است. تمام برگ‌هاي زرد، خشک و شل را که به راحتي جدا مي‌شوند، با دست يا قيچي تميز و استريل جدا کنيد تا به محل دقيق درگيري با آفت برسيد. سعي کنيد تاج (قسمت مرکزي که برگ‌هاي جديد از آن بيرون مي‌آيند) را با دقت نگاه کنيد. اگر هستهٔ وسط کاملاً قهوه‌اي، لهيده، نرم يا توخالي شده و بوي نامطبوع مي‌دهد، اين نشانهٔ پوسيدگي و تخريب کامل بافت رشد است و شانس نجات گياه بسيار پايين است. اگر هنوز بخشي از مرکز سبز و سفت است، مي‌توان اميدي به نجات داشت.

در مرحلهٔ بعد بايد آفات داخل تنه و تاج را تا حد ممکن به‌صورت مکانيکي خارج کنيد. با يک ميله نازک، خلال چوبي يا سيم باريک (ترجيحاً استريل شده) به‌آرامي داخل مجراي تاج و محل خالي‌شده حرکت دهيد و کرم‌ها، لاروها و بافت‌هاي لهيده را بيرون بياوريد. اين کار را با دقت انجام دهيد تا در صورت زنده بودن بخش سالم، آسيبي به هستهٔ هنوز زنده وارد نشود. هرچه آلودگي را تميزتر و کامل‌تر خارج کنيد، اثر سم‌پاشي بعدي بهتر خواهد شد.

پس از پاکسازي مکانيکي، استفاده از يک حشره‌کش سيستميک و نفوذي ضروري است. مي‌توانيد از سموم سيستميک مانند ايميداکلوپريد (Confidor) يا ديازينون طبق دوز توصيه‌شده روي بسته استفاده کنيد. روش کار مؤثر اين است که محلول سم را هم به‌صورت آبياري پاي گلدان (تا از طريق ريشه جذب شود) و هم به‌صورت ريختن مستقيم در مرکز تاج و محل خروج برگ‌ها استفاده کنيد تا به لاروهايي که درون بافت هستند برسد. در صورت امکان، دو هفته بعد يک نوبت تکرار کنيد تا چرخه آفت کامل مهار شود.

هم‌زمان با کنترل آفت، شرايط نگهداري را هم اصلاح کنيد تا اگر بخشي از گياه هنوز زنده است، توانايي بازسازي داشته باشد. پالم بادبزني نياز به نور زياد غيرمستقيم تا آفتاب ملايم، آبياري منظم اما بدون ماندن آب در زيرگلداني و خاک با زهکشي خوب دارد. به‌هيچ‌وجه در اين دوره آبياري را بيش از حد نکنيد، چون بافت‌هاي زخمي و آسيب‌ديده مستعد پوسيدگي قارچي هستند. در صورت سنگيني خاک يا بسته بودن زهکش، حتماً خاک و گلدان را اصلاح کنيد.

از کوددهي سنگين در اين مرحله خودداري کنيد. وقتي گياه در شوک است و مرکز رشد آن آسيب ديده، کود زياد مي‌تواند باعث استرس بيشتر شود. اگر پس از چند هفته علائمي از سبز شدن مجدد تاج يا بيرون‌زدن برگ‌هاي جوان ديديد، آن‌وقت مي‌توانيد با کود مايع کاملِ رقيق‌شده (مثلاً هر ۳–۴ هفته يک‌بار) به تقويت تدريجي گياه کمک کنيد. اگر تا اواخر فصل رشد (مثلاً اواخر تابستان) هيچ برگ جديدي ظاهر نشد و تاج کاملاً خشک و توخالي ماند، به احتمال زياد گياه از بين رفته است.

در آينده براي پيشگيري، هر چند وقت يک‌بار مرکز پالم را بررسي کنيد، مخصوصاً بعد از برش برگ‌هاي قديمي. تجمع آب در قلب پالم، زخم‌هاي باز و نگهداري در محيط‌هاي خيلي مرطوب و بدون جريان هوا، احتمال حمله آفات و قارچ‌ها را بيشتر مي‌کند. استفادهٔ پيشگيرانهٔ دوره‌اي از حشره‌کش سيستميک ملايم (مثلاً هر ۳–۴ ماه يک‌بار در فصل رشد) نيز مي‌تواند در مناطقي که اين آفات شايع هستند مفيد باشد.

در نهايت، اگر پالم شما دو پايه دارد (دو ساقه کنار هم) ممکن است يکي از آن‌ها کاملاً از بين برود اما ساقهٔ ديگر هنوز زنده بماند. هر ساقهٔ پالم هستهٔ رشد جداگانه دارد؛ بنابراين هر کدام را جداگانه بررسي کنيد. ساقه‌اي که تاج آن سبز و سفت است، حتي با از دست دادن برگ‌هاي قديمي، امکان احيا دارد، اما ساقه‌اي که مرکز آن خالي و پوسيده است ديگر قابل برگشت نيست و بهتر است براي جلوگيري از گسترش آلودگي، آن بخش خشک را به‌طور کامل حذف کنيد.

براي آشنايي بيشتر با آفات، بيماري‌ها و شرايط نگهداري انواع پالم‌ها، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.