علت لوله شدن و چروک شدن برگ‌های سانسوریا و روش درمان

لوله شدن و چروک شدن برگ‌هاي سانسوريا معمولاً نشانه‌ي به‌هم‌خوردن تعادل آب در گياه است؛ يعني يا ريشه‌ها در اثر آبياري نادرست آسيب ديده‌اند، يا گياه دچار کم‌آبي طولاني‌مدت شده است. از آن‌جا که شما با سيخ چوبي رطوبت را چک مي‌کنيد و بعد آبياري انجام مي‌دهيد، احتمال دارد مشکل از ريشه‌ها (پوسيدگي يا ضعف ريشه) يا ترکيب خاک و گلدان باشد، نه فقط از زمان آبياري.

مهم‌ترين دليل چروک شدن برگ سانسوريا، آسيب‌ديدن ريزوم‌ها و ريشه‌ها در اثر آبياري زياد و خاک سنگين است. در اين حالت، گياه ديگر نمي‌تواند آب را به درستي جذب کند و برگ‌ها به‌صورت طولي لوله، جمع و چروک مي‌شوند؛ گاهي هم در عين اين‌که خاک خيس است، ظاهر گياه شبيه تشنگي به نظر مي‌رسد. اگر با فرو کردن سيخ چوبي متوجه مي‌شويد لايه‌هاي زيرين خاک براي مدت طولاني مرطوب مي‌مانند، نشانه‌ي زهکشي ضعيف و احتمال پوسيدگي ريشه است.

براي بررسي دقيق‌تر، يک‌بار گياه را از گلدان خارج کنيد و ريشه‌ها و ريزوم‌ها را چک کنيد. ريشه‌هاي سالم سفت و روشن (سفيد تا کرم) هستند؛ ريشه‌هاي خراب قهوه‌اي، نرم، لِه‌شده و بدبو هستند. اگر قسمتي از ريشه يا ريزوم پوسيده بود، آن بخش‌ها را با قيچي تيز و استريل شده ببُريد، بگذاريد محل برش چند ساعت در هواي آزاد خشک شود و سپس گياه را در خاک تازه و سبک مخصوص کاکتوس و ساکولنت (مخلوط خاک، پرليت، شن يا ليکا) بکاريد. حتماً زير گلدان سوراخ‌هاي کافي و لايه‌ي زهکشي (مثلاً سنگريزه) قرار دهيد.

اگر ريشه‌ها سالم بودند ولي برگ‌ها به‌خصوص از نوک و لبه‌ها چروک شده‌اند، احتمال کم‌آبي و خشکي هوا بيشتر است. سانسوريا در برابر کم‌آبي مقاوم است، اما اگر براي مدت طولاني خاک کاملاً خشک بماند، برگ‌ها آب ذخيره خود را از دست داده و شروع به نازک شدن، لوله شدن و چروک خوردن مي‌کنند. در اين حالت، آبياري را کمي منظم‌تر کنيد: در فصل گرم معمولاً هر ۷–۱۰ روز يک‌بار، و در فصل سرد هر ۱۵–۲۰ روز يک‌بار (بسته به دماي محيط و سرعت خشک شدن خاک)، به‌شرط اين‌که سطح خاک تا عمق ۳–۴ سانتي‌متري خشک شده باشد.

به نور هم توجه کنيد؛ اگرچه گفتيد «شرايط نور خوب است»، اما نور خيلي کم باعث ضعيف‌شدن گياه و نازک و کشيده‌شدن برگ‌ها مي‌شود، و در ترکيب با آبياري نامنظم، چروک و لوله شدن را تشديد مي‌کند. بهترين نور براي سانسوريا، نور زياد غيرمستقيم است (کنار پنجره‌ي روشن، بدون تابش مستقيم تند ظهر). اگر پشت پنجره آفتاب خيلي شديد است، يک پرده نازک مي‌تواند از سوختگي و استرس نوري جلوگيري کند؛ سوختگي نوک برگ‌ها هم ممکن است ظاهر برگ را بدتر کند.

دما و جريان هوا را نيز کنترل کنيد. سانسوريا دماي ۱۸ تا ۲۸ درجه را دوست دارد و از سرما و باد مستقيم کولر يا بخاري آسيب مي‌بيند. سرما و شوک دمايي مي‌تواند روي ريشه اثر گذاشته و جذب آب را مختل کند. گلدان را در مسير باد سرد يا هواي بسيار خشک قرار ندهيد. اگر محيط خيلي خشک است، مي‌توانيد يک ظرف آب کنار گلدان بگذاريد تا کمي رطوبت موضعي بالا برود، اما از اسپري زياد مستقيم روي برگ‌ها (به‌خصوص در محيط خنک) خودداري کنيد تا ريسک بيماري قارچي بالا نرود.

براي بهبود وضعيت فعلي، اين کارها را به‌صورت مرحله‌اي انجام دهيد: اول ريشه‌ها را بررسي و در صورت نياز تعويض خاک و گلدان را انجام دهيد؛ بعد برنامه‌ي آبياري را با توجه به خشک شدن واقعي خاک تنظيم کنيد، نه بر اساس زمان ثابت؛ گلدان را در جاي پرنور ولي بدون آفتاب مستقيم تند قرار دهيد؛ و در صورت وجود برگ‌هاي کاملاً خراب، بعد از اطمينان از سلامت ريشه‌ها مي‌توانيد آن‌ها را از انتها ببُريد تا انرژي گياه صرف برگ‌هاي سالم و جوان شود. برگ‌هايي که خيلي چروک شده‌اند، معمولاً به حالت اوليه برنمي‌گردند، اما اگر ريشه‌ها سالم شوند، برگ‌هاي جديد سالم و محکم رشد خواهند کرد.

براي مطالعه راهنماهاي کامل‌تر درباره نگهداري سانسوريا و ديگر گياهان آپارتماني، مي‌توانيد به سايت نارگيل مراجعه کنيد و مقالات آن را مطالعه نماييد.