علت خشک شدن ناگهانی سرو شیراز و کاج تهران در بهار پرسیده شده توسط: hamdollah baghizadeh ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۲۹ وضعیت: آفلاین بازدید: ۴۴ امتیاز سوال: ۰ ▲ ▼ × با سلام و احترامچند درخت سرو شیراز و کاج تهران امسال در بهار به یکباره خشکیده اند . عکس آنها رو براتون می فرستم . ضمنا" این توضیح رو بدم که اونها سمپاشی و کود دهی نشده اند و آب مصرفی آنها هم شیرین هست. لطفا" دلیل خشکیدگی آنها را بفرمایید.
محسن شهاب الدین تهران | آفلاین | پستها: ۱۵۸۹۳ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۱ پاسخ منتخب ۱۷ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۱۱ امتیاز پاسخ: ۱ ▲ ▼ × سلام خشک شدن ناگهاني درختان سرو شيراز و کاج تهران در فصل بهار، معمولا نتيجه يک عامل ساده و تکي نيست، بلکه ترکيبي از عوامل محيطي، خاکي، آبياري و آفات و بيماريهاست. درختان سوزنيبرگ (مانند سرو و کاج) اگرچه ظاهرا مقاوم به نظر ميرسند، اما در برابر برخي تنشها بهويژه تنش ريشه، کمبود يا زيادي آب و بيماريهاي قارچي بسيار حساساند و گاهي علائم خشکيدگي به صورت ناگهاني و همزمان ظاهر ميشود. يکي از شايعترين دلايل، مشکل در ريشه است؛ يا به علت غرقابي شدن خاک و ماندگاري طولانيمدت آب در اطراف ريشه، يا برعکس، تشنگي و کمآبي شديد در دورهاي حساس (پاييز و زمستان قبل يا اوايل بهار). در هر دو حالت، ريشهها آسيب ميبينند، توان جذب آب و مواد غذايي کاهش مييابد و در بهار که درخت بايد شروع به رشد کند، بهصورت ناگهاني دچار خشکيدگي ميشود. حتي اگر آب «شيرين» باشد، ولي زهکش خاک ضعيف، سطح آب زيرزميني بالا يا خاک خيلي سنگين (رسي) باشد، ريشهها بهمرور ميميرند. عامل مهم ديگر، بيماريهاي قارچي ريشه و طوقه مانند پوسيدگي ريشه (فيتوفتورا، پيتيوم، آرميلاريا و…) است که در خاکهاي مرطوب و با آبياري نامنظم شيوع بيشتري دارند. اين قارچها به تدريج ريشههاي مويين و سپس ريشههاي اصلي را از بين ميبرند؛ در نتيجه، درخت در ظاهر تا مدتي سبز ميماند، اما با اولين گرماي بهار و افزايش نياز به آب، ناگهان کم ميآورد و خشک ميشود. اگر پوست نزديک سطح خاک (طوقه) را کمي خراش دهيد و بافت زير آن قهوهاي تيره، نرم و بدبو باشد، احتمال پوسيدگي قارچي زياد است. در مناطق شهري و حياطها، گاهي آسيب مکانيکي به ريشه و طوقه (به دليل حفاري، احداث ساختمان، تعويض لوله، کوبيدن زمين با ماشينآلات، يا حتي ضربه مداوم علفبر و بيل به تنه) باعث قطع بخش عمده ريشههاي تغذيهکننده ميشود. اين آسيبها ممکن است چند ماه قبل رخ داده باشد، اما علامت آن به شکل خشک شدن ناگهاني در بهار خود را نشان ميدهد. هر گونه تغيير عمراني، خاکريزي يا خاکبرداري در اطراف درخت در يک دو سال اخير، ميتواند سرنخ مهمي باشد. تنشهاي آب و هوايي نيز نقش مهمي دارند. اگر زمستان قبل، سرماي شديد ناگهاني، يخبندان طولاني، يا بادهاي خيلي خشک و سرد رخ داده باشد، مخصوصا زماني که هوا آفتابي ولي خاک يخزده بوده، سوزنيبرگها دچار «سوختگي زمستانه» ميشوند. در اين حالت، ريشه قادر به جذب آب کافي نيست، اما برگها (سوزنها) به دليل آفتاب و باد، آب زيادي از دست ميدهند. آسيب ممکن است در زمستان اتفاق بيفتد، ولي در بهار و همزمان با شروع رشد، به صورت قهوهاي شدن و خشکيدگي کل تاج ديده شود. در کنار اين عوامل، برخي آفات ويژه سوزنيبرگها مانند سوسکهاي پوستخوار (سوسکهاي ساقهخوار يا سوراخکننده تنه و شاخه) ميتوانند با تغذيه از چوب و زيرپوست درخت، مسير جريان شيره خام و پرورده را در تنه و شاخهها مختل کنند. در اين شرايط، درخت بهظاهر ناگهان خشک ميشود. وجود سوراخهاي ريز روي تنه، خروج خاکاره چوبي از سوراخها، يا پوستهپوسته شدن غيرطبيعي پوست تنه، نشانههايي به نفع اين نوع آفات است. اين آفات معمولا در درختان ضعيفتر يا دچار تنش بيشتر ديده ميشوند. نبود سمپاشي و کوددهي لزوما دليل سلامت درخت نيست، اما در صورت نبود نشانه واضح از آفات حشرهاي روي برگ و تنه (مثل شته، شپشک، تارعنکبوت، سوراخهاي آشکار)، معمولا عامل اصلي، مشکلات خاک، ريشه و آبياري است. از طرف ديگر، نبود کوددهي مناسب در طول چند سال، ميتواند درخت را ضعيف کند؛ بهويژه اگر خاک فقير و فشرده باشد. درخت ضعيف، در برابر سرما، گرما، بيماريهاي قارچي و آفات چوبخوار بسيار آسيبپذيرتر ميشود. براي تشخيص دقيق، بررسي چند نکته ضروري است: وضعيت زهکشي خاک (آيا بعد از آبياري، آب مدت طولاني روي سطح ميماند؟)، سابقه کمآبي يا قطع آبياري در دورهاي از پاييز و زمستان، هرگونه عمليات عمراني يا تغيير در سطح خاک اطراف درخت، مشاهده علائم پوسيدگي در طوقه (نزديک سطح خاک)، وجود سوراخ يا خروج خاکاره روي تنه، و مقايسه با درختان مشابه اطراف. همچنين ميتوانيد با بريدن يک شاخه تازه و نگاه کردن به رنگ بافت داخلي (اگر کاملا قهوهاي و خشک است، بخش بالايي مرده است) وضعيت خشکي را ارزيابي کنيد. اگر خشکيدگي کامل و سراسري است، معمولا درخت شانس برگشت ندارد و بهتر است بهطور کامل قطع و از بين برده شود تا در صورت وجود بيماري قارچي يا آفات چوبخوار، به درختان مجاور انتقال پيدا نکند. در هنگام خارج کردن درخت، به ريشهها دقت کنيد: اگر ريشهها سياه، نرم و بدبو هستند، پوسيدگي قارچي محتمل است؛ اگر ريشهها خشک، نازک و کمحجماند، مشکل کمآبي يا خاک نامناسب مطرح است؛ و اگر ريشهها بهظاهر سالماند ولي در تنه سوراخها و کانالهاي متعدد وجود دارد، آفات چوبخوار محتملتر است. براي پيشگيري از خشکيدگي در آينده، توصيه ميشود: آبياري منظم و متعادل (نه غرقاب دائم، نه تشنگي طولاني) داشته باشيد، خاک اطراف درخت را سبک و با زهکشي مناسب نگه داريد (اضافه کردن مواد آلي پوسيده مثل کمپوست، و پرهيز از فشردن خاک با تردد زياد يا خودرو)، از آسيب زدن به تنه و ريشهها در هنگام کارهاي ساختماني يا باغباني خودداري کنيد، در اواخر زمستان و اوايل بهار از کود دامي کاملا پوسيده يا کود کامل (با نظر کارشناس) استفاده کنيد، و در صورت مشاهده آفات يا علائم بيماري، سريعا با کارشناس گياهپزشکي مشورت و در صورت لزوم سمپاشي هدفمند انجام دهيد. با توجه به توضيحات شما و خشک شدن ناگهاني در بهار، محتملترين سناريو، ترکيبي از تنش ريشه (کمآبي يا غرقابي در ماههاي قبل)، بيماري قارچي ريشه/طوقه و احتمال آفات چوبخوار است؛ اما براي قطعيت، نياز به بازديد ميداني و مشاهده دقيق ريشه، طوقه و تنه است. پيشنهاد ميشود نمونه شاخه و بخشي از ريشه/طوقه درخت خشکشده را به يک کارشناس گياهپزشکي يا مرکز خدمات جهاد کشاورزي منطقه ارائه کنيد تا عامل اصلي مشخص و براي درختان مجاور تصميم درست گرفته شود. براي آشنايي بيشتر با روشهاي صحيح کاشت، آبياري، تغذيه و پيشگيري از آفات و بيماريهاي سرو، کاج و ساير درختان زينتي، ميتوانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.