علت زرد و خشک شدن حاشیه برگ‌های نهال زردآلو در بهار و روش صحیح مراقبت

بر اساس عکس، زرد شدن و سوختگي حاشيه برگ‌هاي نهال زردآلو بيشتر به «تنش کاشت» و «سوختگي نوک و حاشيه برگ» مربوط است تا بيماري قارچي جدي. نهال شما تازه جابه‌جا شده، ريشه‌ها در زمان انتقال آسيب ديده‌اند و هم‌زمان با گرم شدن هوا، تبخير آب از برگ‌ها زياد شده است؛ در نتيجه ريشه هنوز آن‌قدر قوي نيست که آب کافي برساند و حاشيه برگ‌ها کم‌آب شده و مي‌سوزند.

يکي ديگر از دلايل رايج اين نوع لکه‌ها، آبياري نامنظم (يک بار خشکي زياد، يک بار آبياري سنگين) و يا استفاده از آب بسيار شور يا کود زياد در اوايل کاشت است. اگر کود شيميايي نزديک تنه يا روي ريشه تازه کاشته شده ريخته شود، به‌ويژه کودهاي ازته، سر برگ‌ها مي‌سوزند و قهوه‌اي مي‌شوند.

تابش شديد آفتاب بعد از خارج شدن نهال از گلخانه يا نهالستان هم مي‌تواند باعث «آفتاب‌سوختگي» حاشيه برگ‌ها شود. اين حالت معمولا روي برگ‌هاي بيروني که مستقيم رو به آفتاب هستند ديده مي‌شود و وسط برگ سبز مي‌ماند اما لبه‌ها زرد يا قهوه‌اي مي‌شود؛ درست شبيه حالتي که در عکس ديده مي‌شود.

در اين مرحله، چون لکه‌ها فقط روي حاشيه برگ‌هاست و در وسط برگ دايره‌هاي قهوه‌اي يا سوراخ‌شدگي مشخص نمي‌بينيم، احتمال بيماري قارچي شديد مثل «لکه‌شات‌هول» کمتر است. اگر بعداً روي برگ‌ها لکه‌هاي قهوه‌اي گرد با حاشيه تيره ايجاد شد يا برگ‌ها سوراخ‌سوراخ شدند، آن‌وقت بايد از قارچ‌کش مسي (بردوفيکس يا اکسي‌کلرور مس) طبق دستور روي برچسب استفاده کنيد.

براي آبياري، در بهار و تابستان سال اول، بسته به بافت خاک، هر ۳ تا ۴ روز يک بار آبياري عميق انجام دهيد؛ يعني آن‌قدر آب بدهيد که خاک تا عمق حداقل ۳۰–۴۰ سانتي‌متري کاملاً خيس شود، سپس اجازه دهيد سطح خاک در چند سانتي‌متر بالايي کمي خشک شود و بعد آبياري بعدي را انجام دهيد. آبياري سطحي و کم‌عمق ريشه را در لايه‌هاي بالايي نگه مي‌دارد و حساسيت درخت به خشکي و گرما را بيشتر مي‌کند.

سطح خاک اطراف نهال را تا حد امکان با مالچ (کاه و کلش، برگ خشک، پوشال چوب پوسيده يا مالچ آماده) در ضخامت ۵–۷ سانتي‌متر بپوشانيد؛ فقط ۱۰ سانتي‌متر دور تنه را خالي بگذاريد تا رطوبت زياد به طوقه (محل اتصال تنه و ريشه) آسيب نزند. مالچ کمک مي‌کند نوسان رطوبت خاک کم شود و ريشه تازه نهال راحت‌تر رشد کند و در نتيجه سوختگي حاشيه برگ‌ها هم کمتر خواهد شد.

اگر نهال‌تان در محلي است که باد زياد مي‌وزد (به‌خصوص باد گرم و خشک)، حتماً يک قيم (چوب يا لوله) در کنار آن نصب کنيد و تنه را با بند نرم ببنديد تا تکان شديد نخورد؛ همچنين اگر امکان دارد با حصار موقت يا توري کمي از شدت باد روي برگ‌ها کم کنيد. باد شديد همراه با آفتاب داغ، ترکيب اصلي براي سوختگي حاشيه برگ‌هاست.

از نظر تغذيه، در سال اول بهتر است زياده‌روي نکنيد. اگر هنگام کاشت، مقداري کود دامي کاملاً پوسيده با خاک مخلوط کرده‌ايد، تا اواخر تابستان نياز ضروري به کوددهي سنگين نيست. در صورت ضعيف بودن رشد، مي‌توانيد هر ۳–۴ هفته يک بار، مقدار کمي کود کامل (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰) را با غلظت نصف دوز توصيه‌شده در آب حل کرده و در فاصله ۳۰–۵۰ سانتي‌متري دورتادور تنه روي خاک بريزيد، نه چسبيده به تنه؛ و حتماً بعد از آن آبياري کنيد تا ريشه نسوزد.

براي مراقبت عمومي، نهال را در جايي بکاريد که حداقل ۶–۷ ساعت آفتاب مستقيم در روز داشته باشد و زهکش خاک خوب باشد؛ ماندن طولاني آب در اطراف ريشه، به‌ويژه در سال اول، باعث پوسيدگي ريشه و زردي عمومي برگ‌ها مي‌شود. اگر حس مي‌کنيد آب در محل کاشت دير از بين مي‌رود، کمي خاک را سبک‌تر کنيد (افزودن ماسه و کود دامي پوسيده) و از ايجاد حوضچه عميق که آب در آن راکد مي‌ماند خودداري کنيد.

براي جمع‌بندي، حاشيه زرد و سوخته برگ‌هاي نهال زردآلوي شما بيشتر به دليل تنش جابه‌جايي، آبياري نامنظم و شايد کمي آفتاب و باد شديد است. با تنظيم آبياري، پوشاندن سطح خاک با مالچ، محافظت در برابر باد و خودداري از کوددهي سنگين در سال اول، گياه به‌تدريج خود را ترميم مي‌کند و برگ‌هاي جديد سالم‌تر خواهند شد. برگ‌هاي خيلي سوخته را مي‌توانيد به‌تدريج جدا کنيد تا گياه انرژي را صرف برگ‌هاي سالم کند.

براي آشنايي بيشتر با روش‌هاي نگهداري از درختان ميوه و ساير گياهان، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.