علت ریزش برگ‌ها و خالی شدن ساقه در کاج مطبق و روش احیا

کاج مطبق شما هنوز سرِ سبز و سرحال دارد، پس احتمال زنده ماندن گياه خوب است؛ ولي خالي شدن ساقه و ريزش برگ‌هاي طبقات پاييني معمولاً نتيجه‌ي ترکيبي از نور نامناسب، آبياري اشتباه، خشکي يا گرماي هوا و گاهي کمبود مواد غذايي است. اين برگ‌هاي ريخته ديگر برنمي‌گردند، اما مي‌توان جلوي بدتر شدن وضعيت را گرفت و رشد طبقات جديد را تقويت کرد.

۱. نور مناسب
کاج مطبق به نور زياد و غيرمستقيم احتياج دارد. قرار دادن آن چسبيده به شيشه، زير آفتاب مستقيم، يا در اتاقي کم‌نور باعث سوختگي يا زردي و ريزش برگ‌هاي طبقات پاييني مي‌شود. گلدان را در محلي پرنور کنار پنجره شمالي يا شرقي بگذاريد؛ اگر پنجره جنوبي يا غربي است، حتماً با پرده‌ي نازک نور را فيلتر کنيد. هر ماه گلدان را کمي بچرخانيد تا نور به‌طور يکنواخت به همه‌ي طرف‌ها برسد.

۲. آبياري درست
ريشه‌ي کاج مطبق نسبت به کم‌آبي و به‌خصوص آبياري زياد حساس است. قبل از هر آبياري، حتماً ۲–۳ سانتي‌متر بالاي خاک را با انگشت چک کنيد؛ اگر خشک بود آبياري کنيد، اگر هنوز نم‌دار است صبر کنيد. هر بار آبياري را آن‌قدر انجام دهيد که آب اضافي از زير گلدان خارج شود و بعد حتماً آب زيرگلداني را خالي کنيد تا ريشه در آب نايستد. اگر اخيراً گلدان را زياد جابه‌جا کرده‌ايد يا آبياري نامنظم بوده، اين هم مي‌تواند علت ريزش برگ‌ها باشد؛ از اين به بعد برنامه‌ي ثابتي براي آبياري تنظيم کنيد.

۳. رطوبت هوا و دما
اين گياه هواي نسبتاً مرطوب و خنک را مي‌پسندد. دماي ايده‌آل حدود ۱۸ تا ۲۴ درجه است و در هواي خشک و گرم، برگ‌ها قهوه‌اي و خشک مي‌شوند. اگر خانه خشک است (به‌ويژه در فصل سرد و با روشن بودن وسايل گرمايشي)، از دستگاه بخور سرد در فاصله‌ي مناسب استفاده کنيد يا يک سيني سنگريزه و آب زير گلدان بگذاريد طوري که ته گلدان روي سنگ‌ريزه‌ها قرار بگيرد و داخل آب نرود. از پاشيدن آب مستقيم روي برگ‌ها در آفتاب يا هواي خيلي گرم خودداري کنيد تا لکه و قارچ ايجاد نشود.

۴. خاک و گلدان
کاج مطبق به خاکي سبک، با زهکشي خوب نياز دارد؛ ترکيبي مثل خاک آماده‌ي کاکتوس/گلداني + کمي خاک‌برگ يا پيت‌ماس گزينه‌ي مناسبي است. حتماً ته گلدان چند سوراخ کافي داشته باشد. اگر سال‌هاست تعويض خاک نکرده‌ايد، در اواخر زمستان يا اوايل بهار يک‌بار تعويض خاک و در صورت پر شدن کامل ريشه، يک سايز بزرگ‌تر کردن گلدان مفيد است. موقع تعويض، ريشه‌ها را زياد دستکاري نکنيد تا دچار شوک نشود.

۵. تغذيه (کوددهي)
در فصل رشد (بهار و تابستان)، هر ۳–۴ هفته يک‌بار از کود کامل محلول در آب با نسبت متعادل مثل ۲۰–۲۰–۲۰ با دوز نصفِ مقدار توصيه شده استفاده کنيد. کوددهي بيش از حد مي‌تواند به سوختگي ريشه منجر شود؛ بنابراين اگر قبلاً زياد کود داده‌ايد، يکي دو بار فقط با آب ساده آبياري کنيد تا املاح اضافي از خاک خارج شود.

۶. هرس و شکل ظاهري
ساقه‌ي خالي و طبقات برگي که ريخته‌اند دوباره سبز نمي‌شوند؛ در کاج مطبق هرس شديد و قطع تنه اصلي توصيه نمي‌شود، چون ممکن است رشد عمودي گياه مختل شود. فقط شاخه‌ها يا برگ‌هاي کاملاً خشک و قهوه‌اي را با قيچي تيز و تميز از محل اتصالشان حذف کنيد تا ظاهر گياه تميزتر شود. با فراهم کردن شرايط مناسب، طبقات جديدي در بالاي گياه تشکيل مي‌شود و به‌مرور ظاهر آن بهتر خواهد شد؛ اما پر شدن قسمت‌هاي پايين معمولاً اتفاق نمي‌افتد.

۷. جابه‌جايي و استرس محيطي
کاج مطبق از جابه‌جايي‌هاي مکرر، باد مستقيم کولر يا بخاري، و اختلاف دماي شديد (مثلاً کنار درِ ورودي يا پنجره‌اي که دائم باز و بسته مي‌شود) آسيب مي‌بيند. سعي کنيد جايي ثابت، با دماي نسبتاً يکنواخت و به‌دور از جريان هواي شديد برايش انتخاب کنيد.

اگر با رعايت موارد بالا طي چند ماه آينده سرِ گياه (ساقه‌ي انتهايي) همچنان سبز و در حال رشد بود، يعني گياه در حال بهبود است و فقط بايد صبر کنيد تا طبقات جديد بالايي شکل بگيرند. در صورت ادامه‌ي ريزش شديد، عکس تازه از کل گياه، خاک و گلدان تهيه کنيد تا وضعيت دقيق‌تر بررسي شود. براي کسب اطلاعات بيشتر مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.