علت سوراخ شدن برگ‌های جدید گیاه بابا آدم (فیلودندرون/آلاماندرا) و راه‌های پیشگیری

سوراخ شدن برگ‌هاي تازه بازشده در گياه بابا آدم معمولاً دو علت اصلي دارد: آسيب فيزيکي/آفت در زمان جوان بودن برگ، يا مشکل در شرايط نگهداري (رطوبت، تغذيه، نور). از آن‌جا که شما در خاک گياه هزارپا ديده‌ايد و سم هم استفاده کرده‌ايد، احتمال اين‌که بخشي از آسيب‌ها مربوط به آفات خاک‌زي يا حشراتي باشد که به برگ‌هاي تازه و نرم حمله کرده‌اند، زياد است. برگ وقتي هنوز لوله و کوچک است اگر هر نوع گازيدگي يا پارگي در آن ايجاد شود، بعد از باز شدن به شکل سوراخ يا بريدگي در مي‌آيد و اين سوراخ‌ها تا آخر عمر برگ باقي مي‌مانند.

هزارپاها معمولاً بيشتر از بقاياي گياهي و ريشه‌هاي ظريف تغذيه مي‌کنند، اما اگر جمعيتشان زياد شود يا همراهشان حشرات ديگري مثل حلزون، راب، يا حشره‌هاي جونده شب‌فعال حضور داشته باشند، مي‌توانند به برگ‌هاي نرم و تازه هم صدمه بزنند. اين‌که هر برگ جديد هم سوراخ‌دار بيرون مي‌آيد، نشان مي‌دهد مشکل هنوز برطرف نشده يا در دوره‌اي رخ داده که برگ‌ها در حال رشد بوده‌اند. لازم است چند نوبت پشت‌سرهم خاک و زير و روي برگ‌ها را بررسي کنيد تا مطمئن شويد حشره‌اي باقي نمانده است.

نکته مهم ديگر اين است که هميشه سوراخ‌ها صرفاً از آفت نيستند؛ گاهي به دليل کمبود رطوبت محيط، جريان هواي سرد يا جابجايي و ضربه به برگ‌هاي در حال باز شدن، لبه‌هاي برگ چروک مي‌شوند و بخشي از بافت، پاره يا نازک مي‌شود و به‌صورت سوراخ ديده مي‌شود. اگر برگ‌ها هنگام باز شدن با ديوار، گلدان کناري يا لبه پنجره برخورد کنند، يا گياه زياد جابه‌جا شود، همان فشار مکانيکي کافي است که روي برگ نيمه‌باز، جاي پارگي دائمي بگذارد.

براي کنترل کامل آفات احتمالي، بهتر است علاوه بر يک بار سم‌پاشي خاک، ۲ تا ۳ نوبت به فاصله ۷ تا ۱۰ روز، با يک حشره‌کش مناسب آپارتماني (طبق دوز درج‌شده روي بسته) خاک و سطح برگ‌ها را هم‌زمان ضدعفوني کنيد. در عين حال، شب‌ها با چراغ قوه سطح خاک، زير برگ‌ها و حاشيه گلدان را بررسي کنيد تا اگر حلزون، راب يا حشره‌هاي ريز در حال جويدن برگ‌ها هستند، متوجه شويد. جمع‌آوري دستي آفات در کنار سم‌پاشي، نتيجه بهتري مي‌دهد.

از نظر شرايط محيطي، بابا آدم به رطوبت نسبي بالا و دماي ثابت و بدون نوسان نياز دارد. دماي حدود ۲۰ تا ۲۸ درجه، دور از باد سرد کولر يا درِ بالکن، و رطوبت بالاي ۵۰–۶۰٪ براي داشتن برگ‌هاي سالم ضروري است. اگر هوا خشک است، مي‌توانيد از زيرگلداني سنگ‌ريزه‌دار حاوي آب (طوري که کف گلدان با آب تماس مستقيم نداشته باشد) يا دستگاه بخور سرد استفاده کنيد. مه‌پاشي مستقيم، اگر هوا خنک باشد يا روي برگ‌ها طولاني‌مدت خيس بماند، خود مي‌تواند باعث لکه و بيماري قارچي شود، پس بااحتياط انجام دهيد.

نور مناسب هم خيلي مهم است؛ نور غيرمستقيم روشن در کنار پنجره شرقي يا شمال‌شرقي ايده‌آل است. نور خيلي کم باعث ضعيف شدن برگ‌ها و حساس شدن آن‌ها به آفت و پارگي مي‌شود، و نور مستقيم و شديد هم مي‌تواند با سوختگي لکه و سوراخ ظاهري روي برگ‌ها ايجاد کند. اگر برگ‌هاي قديمي سالم و بدون سوراخ هستند و فقط برگ‌هاي جديد از اول معيوب باز مي‌شوند، معمولاً مشکل مربوط به همان دوره رشد برگ (آفت، ضربه يا کمبود رطوبت) است، نه بيماري برگ کامل.

اگر سه هفته است گياه را خريده‌ايد، احتمالاً گياه قبل از ورود به خانه شما هم زير تنش بوده؛ تغيير محيط، جابه‌جايي، تفاوت آبياري و نور، همگي مي‌توانند کيفيت ۲–۳ برگ اولي که در خانه شما باز مي‌شوند را تحت‌تأثير قرار دهند. معمولاً اگر از حالا به بعد شرايط را پايدار، آفت‌ها را کنترل، و آبياري را منظم (نه غرقاب، نه خشکي شديد) نگه داريد، بعد از يکي دو برگ جديد، وضعيت عادي مي‌شود و برگ‌هاي بعدي به‌مراتب سالم‌تر و بدون سوراخ ظاهر خواهند شد.

در مجموع: کنترل کامل آفات خاک و برگ، ثابت نگه داشتن دما، افزايش نسبي رطوبت، فراهم کردن نور غيرمستقيم مناسب و جلوگيري از ضربه و جابه‌جايي زياد گياه، بهترين راه براي پيشگيري از سوراخ شدن برگ‌هاي جديد بابا آدم است. اگر پس از چند هفته با وجود اصلاح شرايط، همچنان همه برگ‌هاي تازه با سوراخ‌هاي غيرعادي و تغيير رنگ شديد باز مي‌شوند، بهتر است نمونه برگ را به يک گل‌فروشي يا کارشناس گياهان زينتي نشان دهيد تا احتمال بيماري ويروسي يا قارچي هم بررسي شود.

براي کسب اطلاعات بيشتر درباره نگهداري و درمان مشکلات گياهان آپارتماني، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.