دلایل ریزش برگ آمستل (فیکوس آمستل) و روش صحیح نگهداری

ريزش برگ‌هاي پاييني و بي‌حال شدن برگ‌ها در فيکوس آمستل بعد از جابه‌جايي، کاملاً شايع است و اغلب به «استرس تغيير مکان» مربوط مي‌شود. اين گياه به تغيير محيط، نور، دما و حتي جابه‌جا شدن گلدان حساس است و واکنش طبيعي آن، ريزش بخشي از برگ‌ها (به‌خصوص برگ‌هاي پاييني و قديمي) است. خوشبختانه اگر شرايط مناسب را فراهم کنيد، گياه به‌تدريج خود را با محيط جديد وفق مي‌دهد و برگ‌هاي تازه توليد مي‌کند.

مهم‌ترين نکته براي آمستل، داشتن نور کافي و غيرمستقيم است. قرار دادن آن کنار پنجره کار درستي است، اما اگر نور مستقيم و تند (به‌خصوص آفتاب ظهر و عصر) از پشت شيشه مي‌تابد، مي‌تواند باعث زردي، سوختگي و ريزش برگ‌ها شود. بهتر است گلدان را کمي از شيشه فاصله دهيد (مثلاً ۵۰ سانتي‌متر) يا از پرده نازک استفاده کنيد تا نور فيلتر شود. از طرف ديگر، نور کم هم باعث زرد شدن و ريزش برگ‌هاي پاييني مي‌شود، پس محيط بايد روشن ولي بدون آفتاب مستقيم شديد باشد.

آبياري نامناسب (چه زياد، چه کم) يکي از اصلي‌ترين دلايل بي‌حالي و زرد شدن برگ‌هاي فيکوس‌ها است. قبل از هر آبياري، سطح خاک را با انگشت چک کنيد؛ زماني آبياري کنيد که حداقل ۲–۳ سانتي‌متر از سطح خاک خشک شده باشد. هنگام آبياري، آن‌قدر آب بدهيد که چند قطره از زير گلدان خارج شود و آب اضافي در زيرگلداني جمع نشود يا اگر جمع مي‌شود، حتماً بعد از ۱۵–۲۰ دقيقه خالي شود تا ريشه خفه نشود. اگر خاک هميشه خيس بماند، ريشه‌ها آسيب مي‌بينند و گياه با زردي، بي‌حالي و ريزش برگ‌ها واکنش نشان مي‌دهد.

دما و جريان هوا نيز بسيار مهم‌اند. آمستل دماي حدود ۱۸ تا ۲۶ درجه را دوست دارد و از سرماي ناگهاني، باد کولر، بخاري مستقيم، و باز و بسته شدن مداوم پنجره با هواي سرد يا خيلي گرم بدش مي‌آيد. اگر گياه دقيقاً در مسير باد سرد يا گرم باشد، يا شب‌ها دما ناگهان پايين بيايد، ريزش برگ بيشتر مي‌شود. گلدان را در محلي با دماي نسبتاً ثابت و بدون جريان هواي شديد قرار دهيد و از جابه‌جا کردن مکرر آن خودداري کنيد.

رطوبت هوا نيز در شادابي برگ‌هاي آمستل تأثير زيادي دارد. اين گياه از رطوبت متوسط رو به بالا خوشش مي‌آيد. اگر محيط خانه خشک است (به‌ويژه در فصل‌هاي سرد با وسايل گرمايشي)، مي‌توانيد با قرار دادن يک ظرف آب کنار گلدان، استفاده از دستگاه بخور سرد يا گذاشتن گلدان روي سيني سنگريزه‌دار حاوي مقداري آب (بدون تماس مستقيم کف گلدان با آب) رطوبت اطراف گياه را افزايش دهيد. غبارپاشي ملايم (مه‌پاشي) روي برگ‌ها با آب بدون املاح نيز مفيد است، اما اين کار را در محيط بسيار مرطوب يا روي برگ‌هاي خيس در هواي سرد انجام ندهيد تا دچار لکه‌هاي قارچي نشود.

شما خاک و گلدان را عوض نکرده‌ايد که در شرايط فعلي کار خوبي است، چون تعويض گلدان بلافاصله بعد از خريد، استرس گياه را دو برابر مي‌کند. اگر زهکش گلدان مناسب است و آب اضافي به‌خوبي خارج مي‌شود، فعلاً نيازي به تعويض گلدان نيست. تعويض خاک و گلدان را بهتر است به فصل رشد (بهار) و زماني موکول کنيد که گياه به محيط جديد عادت کرده باشد، آن‌هم فقط در صورتي که ريشه‌ها کاملاً گلدان را پر کرده‌اند يا خاک کيفيت خوبي ندارد.

زرد شدن و ريزش تعداد محدودي از برگ‌هاي پاييني، به‌خصوص بعد از خريد، معمولاً نگران‌کننده نيست و بخشي از تطبيق گياه با محيط جديد محسوب مي‌شود. آنچه بايد زير نظر داشته باشيد، اين است که آيا ريزش برگ‌ها ادامه‌دار و شديد مي‌شود يا خير. اگر با اصلاح نور، آبياري و دما، ريزش کمتر شد و در عوض برگ‌هاي بالايي سبز و سالم ماندند، نشانه خوبي است. اگر ريزش شديد شد، لکه‌هاي قهوه‌اي، نرم شدن ساقه يا بوي بد از خاک احساس کرديد، احتمال آبياري بيش از حد يا بيماري قارچي وجود دارد که نياز به بررسي دقيق‌تر دارد.

براي جمع‌بندي کارهايي که مي‌توانيد انجام دهيد: گياه را در محلي روشن با نور غيرمستقيم قوي قرار دهيد، از تابش مستقيم و شديد آفتاب پشت شيشه جلوگيري کنيد، آبياري را فقط زماني انجام دهيد که سطح خاک تا چند سانتي‌متر خشک شده باشد، دما را ثابت و معتدل نگه داريد، جلوي باد مستقيم کولر يا بخاري و باز و بسته شدن مکرر پنجره روي گياه را بگيريد، و رطوبت محيط را کمي افزايش دهيد. در اين شرايط، معمولاً پس از چند هفته، روند ريزش برگ کمتر شده و گياه شروع به توليد برگ‌هاي جديد و سالم مي‌کند.

براي آشنايي بيشتر با مشکلات رايج فيکوس‌ها، روش‌هاي اصولي آبياري، نوردهي و تقويت گياهان آپارتماني، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.