علت چسبناک شدن برگ‌های نارنج و سرایت آن به سایر گیاهان و روش درمان

مشکلي که توصيف کرده‌ايد (برگ‌هاي چسبناک، شيره روي برگ‌ها، ضعف و پژمردگي گياه و سرايت به ساير گلدان‌ها) تقريباً هميشه به دليل آفت‌هاي مکنده مثل شپشک‌ها (شپشک آردآلود، شپشک قهوه‌اي/سخت‌پوست)، شته‌هاي ريز برعکس برگ‌ها يا عسلک حاصل از فعاليت اين آفات است؛ اين عسلک سطح برگ را چسبناک مي‌کند و به‌مرور مي‌تواند زمينه رشد کپک دوده‌اي سياه‌رنگ را هم فراهم کند.

اولين کار اين است که گياه نارنج و ساير گياهان آلوده را دقيق بررسي کنيد. زير و روي برگ‌ها، محل اتصال برگ به ساقه و روي شاخه‌ها را با دقت نگاه کنيد. به‌دنبال حشرات ريز سبز، سياه، قهوه‌اي يا سفيد، پوسته‌هاي قهوه‌اي چسبيده به ساقه، توده‌هاي سفيد پنبه‌اي (شپشک آردآلود) يا نقاط متحرک بسيار ريز باشيد. گاهي آفت‌ها آن‌قدر ريز يا استتار شده‌اند که فقط با ذره‌بين يا نگاه خيلي نزديک ديده مي‌شوند.

در مرحله بعد بايد گياه آلوده را تا حد امکان از ساير گلدان‌ها جدا کنيد تا از گسترش بيشتر آفت جلوگيري شود. اگر آفت فقط در چند شاخه يا برگ محدود است، آن بخش‌هاي شديداً آلوده (برگ‌هاي خيلي چسبناک و بدشکل) را هرس و از گلدان خارج کنيد و در سطل زباله دربسته بيندازيد؛ از ريختن اين بقايا در خاک يا کنار ساير گلدان‌ها خودداري کنيد.

براي پاکسازي اوليه، مي‌توانيد از محلول آب ولرم و چند قطره مايع ظرفشويي بدون عطريات تند استفاده کنيد. يک تکه پنبه، دستمال نرم يا اسفنج را به اين محلول آغشته کرده و به‌آرامي زير و روي برگ‌ها و روي ساقه‌ها را تميز کنيد تا عسلک و آفات قابل‌مشاهده برداشته شوند. اين کار را با حوصله انجام دهيد و سعي کنيد به بافت برگ آسيب نزنيد. پس از تميز کردن، گياه را با آب ساده اسپري کنيد تا کف و مواد اضافي شسته شود.

براي کنترل جدي‌تر آفت، استفاده از محلول محلول‌پاشي مناسب ضروري است. يکي از روش‌هاي ملايم خانگي استفاده از روغن ولک يا روغن ولک مخصوص گياهان آپارتماني (طبق دستور روي بسته) است که روي بدن آفت‌ها لايه‌اي ايجاد کرده و آن‌ها را خفه مي‌کند. مي‌توانيد همچنين از محلول صابون حشره‌کش يا ترکيبات آماده آفت‌کش سيستميک مخصوص گياهان زينتي و مرکبات استفاده کنيد. مهم است که طبق دستور سازنده، مقدار و فاصله مصرف را رعايت کنيد و در محيط بسته بدون تهويه مناسب از آفت‌کش‌هاي قوي استفاده نکنيد.

چون آفت‌ها به صورت تخم و پوره در چرخه‌هاي مختلف زندگي مي‌کنند، يک بار سم‌پاشي کافي نيست. معمولاً بايد ۲ تا ۳ بار با فاصله حدود ۷ تا ۱۰ روز تکرار شود تا نسل‌هاي بعدي آفت هم از بين بروند. در اين مدت مرتب گياهان را چک کنيد و اگر برگ جديدي دوباره چسبناک شد يا لکه‌هاي سفيد/قهوه‌اي ديديد، سريعاً همان مراحل تميزکاري و محلول‌پاشي را انجام دهيد.

در کنار مبارزه مستقيم با آفت، شرايط نگهداري را هم اصلاح کنيد تا گياه قوي‌تر شده و کمتر در معرض حمله آفات قرار بگيرد. براي نارنج گلداني، نور زياد و غيرمستقيم (کنار پنجره روشن)، آبياري منظم زماني که سطح خاک کمي خشک شده، زهکش مناسب گلدان، و خودداري از آبياري بيش از حد بسيار مهم است. کمبود نور و تهويه ضعيف مي‌تواند حجم آفات مکنده را زيادتر کند. هواي بسيار خشک آپارتمان هم به ضعيف شدن گياه کمک مي‌کند؛ رطوبت نسبي متوسط را حفظ کنيد.

برگ‌هاي بسيار چسبناک و آلوده که ديگر سبز و سالم نيستند، معمولاً بهبود ظاهري پيدا نمي‌کنند و بهتر است به‌تدريج حذف شوند تا هم تمرکز گياه روي رشد برگ‌هاي جديد باشد و هم منبع عسلک و قارچ کمتر شود. پس از کنترل آفت و اصلاح شرايط نگهداري، با تغذيه مناسب (کود متعادل مخصوص مرکبات يا کود کامل مايع با دوز کم) مي‌توانيد به بازيابي گياه کمک کنيد، اما کوددهي را فقط زماني انجام دهيد که آفت کاملاً کنترل شده و گياه در حال بهبود است.

براي آشنايي بيشتر با آفت‌هاي شايع روي مرکبات گلداني، روش‌هاي پيشگيري، و برنامه صحيح آبياري و تغذيه، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.