علت ریزش برگ گل بابا آدم (دیفن‌باخیا) و ندادن برگ جدید

گل «بابا آدم» که معمولا به ديفن‌باخيا گفته مي‌شود، به طور طبيعي هر از چند گاهي بعضي برگ‌هاي پير پايين ساقه را از دست مي‌دهد و در عوض از بالاي ساقه برگ‌هاي جديد مي‌دهد. اما اگر مدت زيادي برگ جديد ظاهر نشود و همزمان برگ‌ها يکي‌يکي زرد و خشک شده و بريزند، نشان‌دهنده وجود يک مشکل در شرايط نگهداري (نور، آبياري، دما، گلدان، ريشه و …) است.

اولين موضوعي که بايد بررسي شود، آبياري است. ديفن‌باخيا نه تشنگي شديد را تحمل مي‌کند و نه غرقابي شدن را. آبياري بايد زماني انجام شود که حدود يک تا دو بند انگشت بالاي خاک کاملا خشک شده باشد. اگر خاک هميشه خيس بماند، ريشه‌ها کم‌کم مي‌پوسند، گياه سو تغذيه پيدا مي‌کند و برگ‌ها از پايين شروع به زرد شدن و ريزش مي‌کنند و رشد برگ جديد کند يا متوقف مي‌شود. در مقابل، اگر فاصله آبياري‌ها خيلي زياد و خاک براي مدت طولاني کاملا خشک شود، برگ‌ها شل، کمرنگ و خشک مي‌شوند و ريزش شدت مي‌گيرد. حتما با انگشت رطوبت خاک را چک کنيد و بعد آبياري را تنظيم نماييد.

نکته بعدي نور است. شما اشاره کرده‌ايد که گياه را به جايي با نور طبيعي بيشتر منتقل کرده‌ايد. ديفن‌باخيا به نور زياد ولي غيرمستقيم نياز دارد. قرار گرفتن در پشت پنجره جنوب يا غرب، جايي که آفتاب مستقيم به برگ‌ها بخورد، مي‌تواند باعث سوختگي، لکه‌هاي قهوه‌اي و در نهايت ريزش برگ شود. از طرف ديگر، نور خيلي کم هم باعث ضعيف شدن گياه، دراز و باريک شدن ساقه‌ها و ندادن برگ جديد مي‌شود. بهترين جا، کنار پنجره روشن با پرده نازک است، به‌طوري که نور فيلتر شده به گياه برسد و تابش مستقيم و داغ روي برگ‌ها نباشد.

جابجايي و تغيير ناگهاني محل نيز براي بابا آدم يک استرس محسوب مي‌شود. گياهان آپارتماني عادت دارند به شرايط ثابت؛ وقتي ناگهان مکان، شدت نور، دما يا جريان هوا تغيير مي‌کند، مدتي ممکن است افت برگ داشته باشند. اگر جاي جديد از نظر نور و دما مناسب باشد، معمولا بعد از چند هفته تا يکي دو ماه، گياه خود را سازگار کرده و دوباره رشد جديد را شروع مي‌کند. در اين مدت از جابجايي‌هاي مکرر خودداري کنيد و بگذاريد گياه در يک محل ثابت بماند.

شرايط دما و رطوبت نيز بسيار مهم است. ديفن‌باخيا دماي حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه را دوست دارد و از سرما (زير ۱۵ درجه) و جريان هواي سرد (کنار پنجره‌اي که زمستان باز مي‌شود، کنار کولر آبي يا اسپليت) آسيب مي‌بيند؛ اين آسيب مي‌تواند باعث زردي و ريزش برگ‌ها شود. همچنين هواي خيلي خشک در محيط‌هاي گرم‌کن‌دار زمستاني، حاشيه برگ‌ها را خشک کرده و ريزش را تشديد مي‌کند. بهتر است گلدان را کنار وسايل گرمايشي مستقيم قرار ندهيد و براي افزايش رطوبت نسبي از زيرگلداني سنگريزه‌دار حاوي آب (بدون تماس مستقيم کف گلدان با آب) يا رطوبت‌ساز استفاده کنيد.

اگر زمان زيادي است که خاک و گلدان تعويض نشده، امکان دارد مشکل از خاک و ريشه باشد. خاک بسيار فشرده، سنگين، يا سال‌ها آبياري بدون تعويض، باعث ضعيف شدن ريشه‌ها و تجمع املاح مي‌شود و گياه ديگر توان تغذيه و رشد برگ‌هاي جديد را ندارد. در اين صورت در فصل مناسب (معمولا اواخر زمستان تا اوايل بهار) مي‌توانيد گياه را به يک گلدان فقط کمي بزرگ‌تر با خاک سبک و زهکش‌دار (مثلا مخلوط خاک باغچه الک‌شده + خاک برگ يا پيت‌ماس + پرليت) منتقل کنيد. حتما سوراخ‌هاي زير گلدان باز باشند تا آب اضافي خارج شود.

تغذيه نيز در رشد برگ‌ها مؤثر است. اگر چند ماهي است که به گياه کود نداده‌ايد و در عين حال آبياري و نور نسبتا مناسب است، مي‌توانيد در فصل رشد (بهار و تابستان) هر سه تا چهار هفته يک بار از کود مايع مخصوص گياهان آپارتماني با غلظت کمتر از مقدار پيشنهادي (براي جلوگيري از سوختگي ريشه) استفاده کنيد. زياده‌روي در کوددهي هم به همان اندازه کمبود کود مي‌تواند مضر باشد، پس تعادل را رعايت کنيد.

در نهايت، برگ‌هايي که کاملا زرد يا قهوه‌اي شده‌اند را مي‌توانيد با يک قيچي تميز و تيز از محل اتصال به ساقه قطع کنيد تا ظاهر گياه بهتر شود و انرژي آن صرف نگهداري برگ‌هاي در حال مرگ نشود. اگر نوک يا حاشيه بعضي برگ‌ها کمي خشک شده، مي‌توان فقط همان قسمت خشک را بريد. مراقب باشيد هنگام کار شيره گياه روي پوست نريزد، زيرا ديفن‌باخيا شيره سمي و محرک دارد و بهتر است حين هرس از دستکش استفاده شود.

جمع‌بندي: آبياري را بر اساس خشکي سطح خاک تنظيم کنيد، از غرقابي شدن جلوگيري نماييد، گياه را در جايي با نور زياد و غيرمستقيم و دماي معتدل ثابت نگه داريد، از جابجايي‌هاي پي‌درپي پرهيز کنيد، در صورت کهنگي خاک و گلدان، تعويض اصولي انجام دهيد و در فصل رشد تغذيه ملايم داشته باشيد. با اصلاح اين موارد، پس از گذشت مدتي گياه دوباره بايد شروع به توليد برگ‌هاي جديد از بالاي ساقه کند و ريزش برگ‌ها کمتر شود.

براي آشنايي بيشتر با روش‌هاي صحيح نگهداري از گياهان آپارتماني، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.