زمان و روش صحیح قلمهزدن پسته (طریقه تهیه قلمه مناسب پسته) پرسیده شده توسط: احمد ایمانی ۸ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۰۶ وضعیت: آفلاین بازدید: ۳۶۸ امتیاز سوال: ۰ ▲ ▼ × سلام وقت بخیرلطفاً بفرمایید۱-زمان دقیق قلمه زدن نهال پسته چه ماهی است۲-قلمه درآب باشد یا از ابتدا در خاک۳-طول وقطر هر قلمه چند سانت باشد خیلی ممنون
محسن شهاب الدین تهران | آفلاین | پستها: ۱۵۸۹۵ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۳ پاسخ منتخب ۱۸ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۰۰ امتیاز پاسخ: ۱ ▲ ▼ × سلام پسته بهطور معمول با بذر، پيوند و در برخي موارد با روشهاي پيشرفتهتري مثل کشت بافت تکثير ميشود و قلمهزدن در آن نسبت به بسياري از درختان ديگر (مانند انجير، انگور، انار) موفقيت کمتري دارد. با اين حال، در شرايط کنترلشده و با رعايت نکات تخصصي ميتوان از قلمه براي تکثير استفاده کرد. در ادامه به زمان مناسب، بستر قلمه و ابعاد قلمه جهت افزايش درصد موفقيت اشاره ميشود. ۱- زمان دقيق قلمه زدن نهال پسته (چه ماهي؟) قلمهگيري از پسته معمولاً در دو بازه زماني انجام ميشود که نوع قلمه در هر کدام متفاوت است: الف) قلمه چوب سخت (زمستانه) اين نوع قلمه از شاخههاي يکساله و کاملاً رسيده گرفته ميشود و رايجتر است: - زمان مناسب: از اواخر دي تا اواخر اسفند، زماني که درخت در خواب زمستانه است و هوا هنوز سرد ولي يخبندانهاي خيلي شديد تمام شده باشد. - در مناطق گرمتر، اين کار ميتواند کمي زودتر (دي) و در مناطق سردتر کمي ديرتر (بهمن تا اسفند) انجام شود. - قلمهها ميتوانند در اين زمان گرفته و تا زمان کاشت، در محيط خنک و مرطوب (مثلاً در ماسه مرطوب و دماي حدود ۲ تا ۵ درجه) نگهداري شوند تا از خشک شدنشان جلوگيري شود. ب) قلمه چوب نرم يا نيمهخشبي (بهاره) اين نوع قلمه از شاخههاي سبز و در حال رشد گرفته ميشود، ولي در پسته درصد موفقيت آن پايينتر است و معمولاً در شرايط گلخانهاي امتحان ميشود: - زمان مناسب: از اواخر ارديبهشت تا اوايل تير، زماني که شاخهها کاملاً سبز اما کمي سفت و نيمهخشبي شدهاند. - اين روش بيشتر براي کارهاي تحقيقاتي و در محيطهاي حرفهاي با مهافشان و هورمونهاي ريشهزا استفاده ميشود. ۲- قلمه در آب باشد يا از ابتدا در خاک؟ براي پسته، استفاده از «قلمه در آب» تقريباً روش مناسبي نيست و بهندرت منجر به ريشهزايي موفق و پايدار ميشود؛ اين روش بيشتر براي گياهان علفي و برخي درختان حساسيتکمتري مثل حسن يوسف، پتوس، شمعداني و… کاربرد دارد، نه براي درختان سختريشهاي مثل پسته. براي پسته توصيه ميشود: - قلمهها از ابتدا در بستر کشت (خاک يا مخلوط سبک) قرار داده شوند، نه در آب. - بهترين بستر: مخلوطي سبک، استريل و با زهکش بسيار خوب، مانند: - ۵۰٪ ماسه شسته + ۵۰٪ پرليت، يا - ماسه شسته + کوکوپيت (نسبت مساوي)، يا - خاکبرگ استريل + ماسه شسته (نصف به نصف). - محيط بايد مرطوب اما نه باتلاقي باشد؛ آبياري تا حدي باشد که بستر هميشه کمي مرطوب بماند ولي آب در گلدان جمع نشود. - رطوبت نسبي هوا بايد بالا باشد (بهويژه در قلمههاي بهاره)، براي اين کار ميتوان: - روي قلمهها را با کيسه پلاستيکي شفاف، يا - در صورت امکان استفاده از مهپاش يا گلخانه کوچک خانگي، پوشاند. - استفاده از هورمون ريشهزا (پودر IBA يا مخلوطهاي آماده ريشهزا) روي انتهاي قلمهها، مخصوصاً در پسته، تقريباً ضروري است تا درصد ريشهدهي بالاتر برود. ۳- طول و قطر مناسب هر قلمه پسته ابعاد قلمه در پسته بسيار مهم است؛ نه خيلي نازک که زود خشک شود و نه خيلي ضخيم که ريشهدهي دشوارتر گردد. به طور کلي: براي قلمه چوب سخت (زمستانه): - طول قلمه: حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتيمتر (در موارد حرفهاي تا ۲۵ سانتيمتر هم استفاده ميشود). - قطر قلمه: حدود ۰/۸ تا ۱/۵ سانتيمتر (به اندازه قطر يک خودکار معمولي تا کمي کلفتتر). - تعداد جوانه: هر قلمه بهتر است ۳ تا ۵ جوانه سالم داشته باشد. - برشها: - برش بالايي، صاف و حدود ۱ سانتيمتر بالاتر از يک جوانه زده شود. - برش پاييني، مايل و دقيقاً زير يک جوانه زده شود تا سطح تماس بيشتري با بستر و هورمون ريشهزا داشته باشد. - انتهاي پاييني قلمه را در پودر هورمون ريشهزا بزنيد و سپس در بستر بکاريد. براي قلمه نيمهخشبي (بهاره): - طول قلمه: ۱۰ تا ۱۵ سانتيمتر. - قطر قلمه: معمولاً کمتر از قلمه چوب سخت، ولي ترجيحاً بالاي ۰/۵ سانتيمتر باشد تا خيلي نازک و ضعيف نباشد. - برگها: معمولاً نيمي از سطح برگها کوتاه يا حذف ميشود تا تعرق و از دست رفتن آب کاهش يابد. - اين نوع قلمه نياز به رطوبت هواي بالاتر و شرايط گلخانهاي دارد و در فضاي آزاد بسيار سخت موفق ميشود. نکات تکميلي براي افزايش موفقيت قلمه پسته: - قلمهها را از درختان سالم، قوي و عاري از آفات و بيماريها انتخاب کنيد. - ابزار برش (قيچي باغباني يا چاقو) کاملاً تيز و ضدعفوني شده باشد تا انتقال بيماري و له شدگي چوب رخ ندهد. - پس از کاشت قلمهها در بستر، ظرف يا گلدان در محل روشن با نور غيرمستقيم (بدون آفتاب مستقيم تند) قرار گيرد. - دماي مناسب براي ريشهدهي معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتيگراد است؛ دماي خيلي پايين يا خيلي بالا درصد موفقيت را کم ميکند. - صبور باشيد؛ ريشهزايي در پسته ممکن است چندين هفته تا چند ماه طول بکشد و حتي در بهترين شرايط هم درصد شکست نسبتاً بالاست. به خاطر داشته باشيد که در عمل، تکثير حرفهاي پسته بيشتر بر پايه «پيوند روي پايههاي بذري» است و قلمهزدن در پسته بيشتر روشي تکميلي و تا حدي آزمايشي محسوب ميشود. اگر هدف توليد نهال تجاري و مطمئن است، معمولاً توصيه ميشود بذر پسته کاشته شده و پس از قوي شدن پايه، رقم مورد نظر روي آن پيوند زده شود. براي آشنايي بيشتر با روشهاي مختلف تکثير و نگهداري درخت پسته، پيشنهاد ميشود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.