علت ریزش برگ‌ و زرد شدن شاخه‌های پایین کاج مطبق

اول از همه خيالتان را راحت کنم؛ کاج مطبق هميشه مقداري از برگ‌هاي پاييني‌اش را مي‌اندازد. اين، بخشي از روند طبيعي پير شدن شاخه‌هاي مسن است و اگر رشد شاخه‌هاي بالايي خوب باشد، يعني اوضاع خيلي فاجعه نيست. اما وقتي مي‌گوييد «تکه‌اي از انتهاي برگ زرد مي‌شود و جدا مي‌شود»، يعني گياه دارد يک‌جور نارضايتي هم اعلام مي‌کند.

در عکس‌ها پيداست که شاخه‌هاي پاييني کمي آويزان و نوک بعضي‌ها زرد و خشک شده. اين حالت معمولا ترکيبي از اين عوامل است: ۱) رطوبت هواي کم، ۲) آبياري نه‌چندان دقيق، ۳) نور کمتر به بخش‌هاي پايين گياه، و گاهي ۴) شوري خاک يا تجمع کود.

کاج مطبق عاشق هواي خنک و مرطوب است. داخل خانه‌هاي ما معمولاً هوا خشکه، مخصوصاً اگر کولر گازي، بخاري يا شوفاژ نزديک گياه باشد. اين خشکي باعث مي‌شود نوک برگ‌ها و بعد کل برگ، از پايين شروع به زرد شدن کند. اگر برگ را لمس کنيد، معمولا حس خشکي و شکنندگي دارد.

در مورد آبياري، حتي اگر «به موقع» آب بدهيم، ممکن است يا کمي زياده‌روي شود يا کمي دير شود. بهترين معيار اين است: هر بار قبل از آبياري، ۲–۳ سانتي‌متر سطح خاک را با انگشت چک کنيد؛ اگر خشک بود، آبياري کنيد، اگر کمي مرطوب بود، صبر کنيد. از طرفي، حتما مطمئن شويد زهکش گلدان باز است و آب اضافه در زيرگلداني نايستد؛ چون ماندن آب باعث پوسيدگي ريشه و در نهايت ريزش برگ‌ها مي‌شود.

يک نکته مهم ديگر اين است که شاخه‌هاي پايين به‌طور طبيعي نور کمتري مي‌گيرند، مخصوصاً اگر گياه نزديک ديوار، گوشه سالن يا پشت پرده ضخيم باشد. در اين حالت، گياه براي صرفه‌جويي انرژي، از برگ‌هاي پيرتر و کم‌نورتر شروع به ريزش مي‌کند. اگر بتوانيد گلدان را طوري بچرخانيد که همه طرف‌ها به‌نوبت نور بگيرند، خيلي کمک مي‌کند.

براي بهبود وضعيت، اين کارها را انجام دهيد: ۱) هفته‌اي چند بار، صبح‌ها برگ‌ها را با آب بدون املاح (يا حداقل چند ساعت مانده در ظرف) مه‌پاشي ملايم کنيد؛ فقط روي برگ خيس نماند که آفتابي داغ نخورد. ۲) تا حد امکان گياه را از کنار کولر، بخاري، شومينه و جريان باد مستقيم دور کنيد. ۳) هر دو–سه هفته يک‌بار گلدان را کمي بچرخانيد تا نور يکنواخت‌تري بگيرد.

اگر در چند ماه گذشته کود زيادي داده‌ايد يا از آب با املاح بالا استفاده مي‌کنيد، ممکن است شوري خاک هم نقش داشته باشد. در اين صورت، يک‌بار آبياري سنگين انجام دهيد که آب از زير گلدان کاملاً خارج شود و نمک‌ها را با خودش ببرد. کوددهي را هم بهار و تابستان، هر ماه يک‌بار با دُز نصف روي بسته انجام دهيد و پاييز و زمستان تقريباً قطع کنيد.

در حال حاضر شاخه‌هاي خيلي زرد و خشک را مي‌توانيد با قيچي تميز حذف کنيد تا گياه تميزتر به‌نظر برسد، اما هرگز سرِ شاخه‌هاي سالم و سبز را کوتاه نکنيد؛ چون فرم درخت به‌هم مي‌ريزد و ديگر برنمي‌گردد. فقط برگ‌هاي کاملاً خشک را برداريد.

در مجموع، چيزي که در گياه شما مي‌بينم بيشتر ترکيبي از فرسودگي طبيعي برگ‌هاي پاييني + خشکي هوا و کمي تنش محيطي است، نه يک بيماري وحشتناک. اگر رطوبت را بالاتر ببريد، آبياري را کمي دقيق‌تر کنيد و نور يکنواخت‌تري بدهيد، ريزش بايد به‌مرور کم‌تر شود و گياه از بالا شاداب‌تر رشد کند.

اگر دوست داريد ريز به ريز درباره کاج مطبق، آبياري، رطوبت و کوددهي‌اش بخوانيد، پيشنهاد مي‌کنم حتما مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد؛ واقعاً مثل يک دايرةالمعارف گياهان آپارتماني است.