علت زرد شدن برگ‌های پایینی گیاه انبه و راه‌های پیشگیری

روي گياه شما در عکس، زردي از برگ‌هاي پاييني شروع شده است. در انبه، زرد يا بي‌رنگ شدن تدريجي برگ‌هاي مسن‌تر، اگر به‌صورت پراکنده و آرام باشد، مي‌تواند بخشي از روند طبيعي پير شدن برگ‌ها باشد؛ اما وقتي طي يک روز چند برگ با هم درگير مي‌شوند، معمولاً پاي يکي از عوامل تنش مثل آبياري نامناسب، نور، کمبود تغذيه يا آسيب ريشه در ميان است.

مهم‌ترين علت در گلداني‌ها، آبياري غلط است. اگر خاک هميشه خيس بماند يا گلدان زهکش (سوراخ کف) خوبي نداشته باشد، ريشه‌ها کم‌کم دچار خفگي و پوسيدگي مي‌شوند؛ اولين نشانه، زرد شدن برگ‌هاي پاييني و سپس قهوه‌اي و خشک شدن آن‌هاست. برعکس، اگر بين دو آبياري خاک کاملاً خشک و ترک‌خورده شود، برگ‌هاي پاييني زودتر ضعيف شده و زرد مي‌شوند. براي انبه، هر بار فقط زماني آبياري کنيد که ۲–۳ سانتي‌متر بالاي خاک کاملاً خشک شده باشد؛ سپس آن‌قدر آب بدهيد که مقدار کمي از سوراخ کف خارج شود و آب زيرگلداني بعد از ۱۵ دقيقه خالي شود.

عامل ديگر، نور ناکافي يا نور مستقيم شديد است. انبه به نور زياد غيرمستقيم نياز دارد؛ اگر مدت‌ها در نور کم باشد، گياه براي جبران، برگ‌هاي پير را فدا مي‌کند و آن‌ها زرد مي‌شوند. در مقابل، اگر ناگهان از محيط کم‌نور به پشت پنجره آفتاب‌گير منتقل شده باشد، سوختگي لکه‌اي و زردي ناگهاني (به‌خصوص در برگ‌هاي پاييني که نزديک شيشه‌اند) ديده مي‌شود. بهترين حالت، قرار دادن گلدان پشت پنجره روشن با آفتاب ملايم صبح يا عصر و پرهيز از آفتاب تند وسط روز (به‌خصوص پشت شيشه) است.

کمبود تغذيه نيز مي‌تواند علت باشد. انبه رشد سريعي دارد و اگر ماه‌ها کوددهي نشده باشد، به‌ويژه در خاک سبک و ماسه‌اي، برگ‌هاي قديمي‌تر زودتر زرد مي‌شوند چون مواد غذايي از آن‌ها به قسمت‌هاي جوان‌تر منتقل مي‌شود. از اوايل بهار تا اواخر تابستان، ماهي يک‌بار از کود کامل (NPK به‌همراه ريزمغذي‌ها، مثل ۲۰-۲۰-۲۰) با نصف دُز توصيه‌شده روي بسته استفاده کنيد و حتماً روي خاکِ مرطوب بدهيد، نه خاک خشک.

به‌هم‌خوردن ريشه در اثر جابه‌جايي، تعويض گلدان خشن، يا فشار خاک هم مي‌تواند زردي برگي ايجاد کند. اگر تازه تعويض گلدان کرده‌ايد يا ريشه‌ها را دستکاري کرده‌ايد، چند برگ پاييني ممکن است زرد و ريزش کنند که در اين صورت، با ثابت نگه داشتن شرايط (آبياري منظم، پرهيز از کود سنگين و جابه‌جايي مکرر) گياه دوباره به تعادل مي‌رسد. خاک بايد سبک و زهکش‌دار باشد؛ مخلوطي مثل ۴۰٪ خاک گلداني آماده + ۳۰٪ پرليت يا پوکه + ۳۰٪ خاک برگ يا کمپوست براي انبه مناسب است.

با توجه به عکس‌ها، بيشتر برگ‌ها سبز و براق‌اند و علائم گسترده بيماري قارچي يا آفت شديد ديده نمي‌شود؛ بنابراين احتمالاً مسئله موقتي و مربوط به آبياري يا تغذيه است. برگ‌هاي کاملاً زرد و ضعيف را مي‌توانيد با قيچي تميز از نزديک ساقه جدا کنيد تا انرژي گياه صرف برگ‌هاي سالم شود. سپس طي دو سه هفته آينده، با اصلاح آبياري و نور، وضعيت را زير نظر داشته باشيد؛ اگر زردي به برگ‌هاي بالايي گسترش نيافت، نگراني جدي وجود ندارد.

براي آشنايي بيشتر با نيازهاي نوري، آبياري و تغذيه گياهان مختلف، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.