راهکارهای از بین بردن کرم‌های خاکی در گلدان پتوس در منزل

وجود چند کرم خاکي در باغچه معمولاً مضر نيست، اما در گلدان مخصوصاً گلدان‌هاي آپارتماني مثل پتوس، مي‌تواند به مرور براي ريشه‌ها مشکل‌ساز شود. در حجم محدود خاک گلدان، تعداد زياد کرم‌ها با جابه‌جا کردن خاک و ايجاد حفره‌هاي زياد، به ريشه‌ها آسيب مي‌زنند و حتي ممکن است به ريشه‌هاي نازک گياه صدمه بزنند. بنابراين درست است که سعي کنيد آن‌ها را از گلدان خارج کنيد.

کار درستي انجام داديد که گلدان را غرقابي کرديد و بخش زيادي از کرم‌ها خارج شدند. براي از بين بردن يا خارج کردن بقيه کرم‌ها بدون تعويض خاک و بدون سم تخصصي، مي‌توانيد چند مرحله زير را انجام دهيد:

۱. تکرار غرقابي هدفمند: گلدان را دوباره در ظرفي بزرگ‌تر قرار دهيد و تا نزديکي لبه گلدان، آب بريزيد تا خاک کاملاً خيس و اشباع شود. اين کار را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقيقه انجام دهيد. معمولاً کرم‌ها تحمل کمبود اکسيژن را ندارند و دوباره به سطح خاک يا کف گلدان مي‌آيند؛ هر کدام را که مي‌بينيد با دست (با دستکش) خارج کنيد. ممکن است لازم باشد اين کار را در دو نوبت با فاصله يکي دو روز تکرار کنيد.

۲. استفاده از نور و لرزش: گلدان را براي مدتي در جايي بگذاريد که کمي نور ملايم (نه آفتاب مستقيم) و لرزش خفيف (مثلاً روي تراس يا کف حياط هنگام راه رفتن) باشد. گاهي کرم‌ها به سمت کف گلدان حرکت مي‌کنند و از سوراخ‌هاي زهکشي خارج مي‌شوند و در زيرگلداني ديده مي‌شوند؛ در اين حالت هم مي‌توانيد آن‌ها را جمع‌آوري کنيد.

۳. استفاده محتاطانه از سموم خانگي: اسپري‌هاي حشره‌کش خانگي و پودرهايي مثل «سم آرش» معمولاً براي حشرات سطحي و crawling insects فرموله شده‌اند، نه براي آفات داخل خاک. اين مواد براي ريشه گياه هم مي‌توانند سمي باشند. به‌هيچ‌وجه اسپري حشره‌کش را مستقيم روي خاک خيس نريزيد يا آن را در خاک فرو نبريد؛ اين کار ممکن است به ريشه پتوس آسيب جدي بزند و برگ‌ها را زرد و سوخته کند. پودر سم را هم داخل گلدان استفاده نکنيد. اگر بخواهيد از اين سموم استفاده کنيد، فقط مي‌توانيد مقدار بسيار کمي در زيرگلداني (نه داخل خاک) بريزيد تا اگر کرمي از سوراخ گلدان خارج شد با آن برخورد کند، اما اين روش هم تأثير محدودي دارد و بايد با احتياط کامل انجام شود تا در زمان آبياري وارد خاک نشود.

۴. کاهش آبياري اضافي: کرم‌هاي خاکي رطوبت بالا را دوست دارند. اگر آبياري شما زياد است يا خاک هميشه خيس مي‌ماند، شرايط براي ماندن و تکثير آن‌ها مناسب‌تر مي‌شود. اجازه دهيد سطح ۲–۳ سانتي‌متري خاک بين دو آبياري کاملاً خشک شود. اين کار هم براي سلامت پتوس بهتر است و هم محيط را براي کرم‌ها نامطلوب‌تر مي‌کند.

۵. روش مکانيکي بدون تعويض کامل خاک: اگر امکان داريد، يک روز بعد از آبياري (وقتي خاک نه خيلي خيس و نه خيلي خشک است)، به‌آرامي لايه‌هاي سطحي خاک (۱ تا ۳ سانت بالا) را با قاشق يا بيلچه برداريد و در ظرف جداگانه‌اي بريزيد و آن‌ها را زير نور و کمي غرقابي کنيد تا هر کرمي که هست بيرون بيايد. سپس مي‌توانيد اين خاک را دور بريزيد يا بعد از اطمينان از نبود کرم، مجدداً به گلدان برگردانيد. اين کار را مي‌توان چند بار از قسمت‌هاي مختلف سطح گلدان تکرار کرد تا جمعيت کرم‌ها به حداقل برسد.

۶. مراقبت از ريشه و علائم گياه: بعد از اين اقدامات، چند هفته به وضعيت پتوس دقت کنيد. اگر برگ‌ها شاداب‌اند، رشد ادامه دارد، ريشه‌ها از سوراخ زير گلدان بيرون نزده و بوي بد و گنديدگي از خاک به مشام نمي‌رسد، احتمالاً شرايط خاک هنوز قابل قبول است. اگر در آينده امکان تهيه خاک جديد و سالم داشتيد، در يک زمان مناسب (اواخر بهار يا اوايل تابستان)، مي‌توانيد گياه را به‌همراه بخشي از ريشه‌ها به‌آرامي از گلدان خارج کنيد، خاک آلوده را تا حدي بتکانيد و در خاک جديد و سبک (مثلاً ترکيب خاک برگ، پرليت و مقدار کمي پيت ماس) بکاريد تا خيال‌تان از بابت هر نوع آلودگي راحت شود.

۷. نکته مهم درباره پتوس: پتوس گياهي مقاوم است و معمولاً با استرس‌هاي موقتي کنار مي‌آيد، پس اگر چند کرم باقي مانده باشند ولي تعدادشان کم باشد و شما آبياري و محيط را کنترل کنيد، احتمال آسيب جدي به گياه پايين است. مهم‌ترين کار در حال حاضر کاهش تعداد کرم‌ها با روش‌هاي مکانيکي (غرقابي و جمع‌آوري) و اجتناب از استفاده بي‌رويه سموم در خاک است.

براي مطالعه مقالات بيشتر درباره نگهداري از گياهان آپارتماني و روش‌هاي کنترل آفات، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.