شناخت و مبارزه با آفات و خشکیدگی درخت بید حیاط

امیر  زارعپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۶۷ امتیاز سوال: ۰
با سلام واحترام درخت بید داخل حیاط تدریجا" در حال خشک شدن است.سوراخهایی روی تنه ایجاد شده است. لطفا" راهنمایی بفرمایید از چه سمی وبه چه نحوی باید استفاده کرد؟ عکسها به پیوست ارسال میگردد. با سپاس فراوان.

تصویر پرسش و پاسخ گیاه
تصویر پرسش و پاسخ گیاه
تصویر پرسش و پاسخ گیاه

پاسخ‌ها و گفتگو

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۶۰۲۵ | امتیاز کاربر: ۷۶۶۹
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

با توجه به عکس‌ها، روي تنه و شاخه‌هاي درخت بيد شما هم آثار پوسته‌پوسته شدن و آسيب شديد پوست ديده مي‌شود و هم تعدادي سوراخ‌ريز که معمولاً نشان‌دهنده حمله آفات چوب‌خوار (لارو سوسک‌ها يا پروانه‌هاي چوبخوار) است. در عين حال، مقدار زياد شاخه‌هاي خشک و برگ‌سوزي نشان مي‌دهد که درخت مدتي است تحت استرس شديد (کم‌آبي، آفتاب و باد شديد، خاک فقير يا بيماري قارچي ثانويه) قرار دارد و آفت بيشتر به درخت ضعيف حمله کرده است.

در قدم اول، شاخه‌هاي خشک و بشدت آسيب‌ديده را تا جايي که امکان دارد، از محل بافت سالم قطع کنيد. هرس را در روز خشک انجام دهيد، ابزار هرس را قبل و بعد از کار با الکل يا محلول وايتکس رقيق ضدعفوني کنيد و از برش‌هاي صاف و تميز استفاده کنيد. شاخه‌هايي که کاملاً خشک هستند يا پوست آن‌ها جدا شده و چوب زيرين قهوه‌اي و مرده است، ارزش نگه‌داشتن ندارند و فقط منبع آفت و بيماري خواهند بود.

سوراخ‌هاي ريز روي تنه معمولاً محل ورود يا خروج لاروهاي چوب‌خوار است. اطراف سوراخ‌ها را بررسي کنيد؛ اگر خاک‌اره يا فضولات ريز قهوه‌اي مي‌بينيد، احتمال فعاليت آفت بالاست. تا حد امکان با سيم نازک، سيخ چوبي يا مفتول باريک داخل سوراخ‌ها را به‌آرامي کاوش کنيد تا اگر لارو در دسترس است، از بين برود. هنگام اين کار به بافت سالم درخت آسيب شديد نزنيد و فقط مسير سوراخ را دنبال کنيد.

براي کنترل شيميايي چوب‌خوارها، مي‌توانيد از حشره‌کش‌هاي سيستميک حاوي «ايميداکلوپريد»، «تيامِتُکسام» يا «استامي‌پرايد» استفاده کنيد. يکي از اين سموم را طبق دوز درج‌شده روي برچسب، به صورت آبياري دور تنه (محلول‌پاشي روي خاک در سايه‌انداز درخت) استفاده کنيد تا توسط ريشه جذب و به آوندها منتقل شود. اين کار را معمولاً دو بار به فاصله ۲ تا ۳ هفته تکرار مي‌کنند تا چرخه آفت شکسته شود. حتماً هنگام مصرف، از دستکش، ماسک و عينک ايمني استفاده کنيد و از تماس محلول با سبزيجات خوراکي اطراف خودداري نماييد.

در کنار آبياري خاکي با سم سيستميک، مي‌توانيد از سم‌پاشي تنه و شاخه‌هاي اصلي با حشره‌کش تماسي مانند «دلتامترين» يا «لامبدا سايهالوترين» نيز بهره ببريد. اين سم‌ها را در عصر يا اوايل صبح، در هواي بدون باد، روي تمام سطح تنه و انشعابات اصلي اسپري کنيد تا حشره بالغ يا لاروهايي که نزديک سطح پوست هستند، از بين بروند. در صورت لزوم، اين سم‌پاشي پس از ۱۰–۱۴ روز تکرار شود.

براي نفوذ بهتر سم به محل فعاليت لاروها، مي‌توان محلول حشره‌کش را با سرنگ داخل برخي سوراخ‌ها تزريق کرد و سپس سوراخ‌ها را با گِل باغچه مرطوب، خمير پيوند يا پارافين نرم پوشاند تا هم از خروج مجدد آفت جلوگيري شود و هم درخت کمتر رطوبت از دست دهد. اين کار را فقط براي سوراخ‌هاي بزرگ‌تر که دسترسي مناسب دارند انجام دهيد و زياده‌روي نکنيد.

حتماً به بهبود وضعيت عمومي درخت هم توجه کنيد، چون آفت به درخت ضعيف بيشتر حمله مي‌کند. آبياري منظم (نه غرق‌آبي و نه خشکي طولاني)، استفاده سالانه از مقدار مناسبي کود دامي کاملاً پوسيده به‌همراه کود کامل (NPK) در اواخر زمستان، مالچ‌پاشي با خاک‌برگ يا کود پوسيده در اطراف ريشه و جلوگيري از کوبيدگي خاک و تردد زياد روي محدوده ريشه، به ترميم تدريجي درخت کمک مي‌کند. در مناطق گرم و بادخيز، سايه‌انداز موقت يا بادشکن طبيعي (بوته‌ها و درختان ديگر) فشار محيطي را کاهش مي‌دهد.

متأسفانه قسمت‌هايي از درخت که کاملاً خشک شده يا پوست آن به‌طور گسترده جدا شده، ديگر برنمي‌گردد و تنها راه، حذف آن بخش‌هاست. اگر بيش از نيمي از تنه اصلي خشک شده باشد، شايد اقتصادي‌تر باشد که به‌تدريج درخت را تعويض و نهال سالم و مقاوم‌تري جايگزين کنيد. در هر صورت، حذف منبع آلودگي (چوب‌هاي آلوده، شاخه‌هاي خشک و پوست جدا شده) و سوزاندن يا خارج کردن آن‌ها از باغ، براي جلوگيري از گسترش آفت به ساير درختان اطراف ضروري است.

براي آشنايي بيشتر با انواع آفات درختان بيد، روش‌هاي هرس، تقويت و سم‌پاشي اصولي، پيشنهاد مي‌شود مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۶۰۲۵ | امتیاز کاربر: ۷۶۶۹
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

با توجه به عکس‌ها، درخت بيد شما دچار چند مشکل هم‌زمان است: بخشي از تنه پوسته‌پوسته و کنده شده، شاخه‌هاي زيادي خشک شده و توده‌هاي برگ خشک و جمع‌شده روي شاخه‌ها ديده مي‌شود. اين وضعيت معمولا ترکيبي از حمله آفت‌هاي چوب‌خوار (سوراخ کردن تنه و شاخه‌ها)، احتمال آفات مکنده روي شاخه‌هاي جوان و همچنين ضعف عمومي درخت (کم‌آبي، خاک نامناسب يا صدمه مکانيکي به تنه) است. هرچه درخت ضعيف‌تر باشد، آفات سريع‌تر به آن حمله مي‌کنند و خشکيدگي پيشرفت مي‌کند.

سوراخ‌هايي که روي تنه ايجاد شده‌اند، اغلب مربوط به لارو حشرات چوب‌خوار (مانند سوسک‌هاي پوست‌خوار و چوب‌خوار) است که داخل چوب تونل مي‌زنند و مسير عبور شيره گياهي را قطع مي‌کنند. پوسته‌پوسته شدن و جدا شدن قسمت‌هايي از پوست تنه، نشانه فعاليت همين آفات و گاهي همراهي قارچ‌هاي پوسيدگي‌زا است. توده‌هاي برگ خشک چسبيده به شاخه‌ها نيز مي‌تواند محل فعاليت آفات يا واکنش درخت به تنش شديد باشد. براي کنترل، بايد هم شاخه‌هاي آلوده و خشک حذف شوند و هم آفت چوب‌خوار کنترل شود؛ فقط سم‌پاشي سطحي، بدون هرس و بهداشت باغچه، معمولا نتيجه خوبي نمي‌دهد.

در قدم اول، تمام شاخه‌هاي کاملا خشک، شاخه‌هاي با پوست شکافته و پوک، و شاخه‌هايي که برگ‌هاي آن‌ها به طور کامل قهوه‌اي و خشک شده، در اواخر زمستان يا اواخر پاييز هرس و جدا شوند. برش‌ها را تا جايي ادامه دهيد که截 سطح مقطع شاخه سالم و زنده (سبز و بدون حفره يا سياهي) ديده شود. همه شاخه‌هاي قطع شده و پوسته‌هاي آلوده را از باغ خارج و بسوزانيد يا در کيسه محکم دفع کنيد تا لارو و حشرات داخل آن‌ها دوباره به درخت برنگردند. پس از هرس، حتما محل برش‌هاي اصلي و زخم‌هاي بزرگ تنه را با چسب باغباني بپوشانيد تا از ورود مجدد آفات و قارچ‌ها جلوگيري شود.

براي مبارزه شيميايي با آفات چوب‌خوار، دو روش وجود دارد: تزريق موضعي به سوراخ‌ها و سم‌پاشي تنه و شاخه‌ها. در روش تزريقي، از يک حشره‌کش سيستميک مانند ايميداکلوپريد، استامي‌پريد يا تيامِتوکسام با غلظت توصيه‌شده روي برچسب (معمولا ۰/۵ تا ۱ در هزار براي تزريق موضعي) استفاده مي‌شود؛ محلول را با سرنگ يا قطره‌چکان داخل سوراخ‌ها وارد کرده، سپس دهانه سوراخ را با کمي چسب باغباني يا پارافين مي‌بندند. اين کار را در چند نوبت، با فاصله ۱۰ تا ۱۴ روز تکرار کنيد تا چرخه زندگي حشره قطع شود.

در روش دوم، تمام تنه و شاخه‌هاي اصلي را با حشره‌کشي مانند ديازينون، کلروپيريفوس يا ترکيبات سيستميک جديدتر (بر اساس توصيه کارشناس گياه‌پزشک منطقه شما) با غلظت ۱ تا ۲ در هزار محلول‌پاشي کنيد. بهترين زمان، اواخر زمستان و اوايل بهار، هم‌زمان با شروع فعاليت حشرات جوان است و اگر آلودگي شديد باشد، ۲–۳ نوبت با فاصله ۱۵ روز تکرار لازم است. هنگام استفاده از سموم، حتما از دستکش، ماسک و عينک ايمني استفاده کرده و از پاشش روي سبزيجات يا حوضچه‌هاي آب خودداري نماييد. استفاده بي‌رويه و بدون نسخه از سموم فسفره در محيط مسکوني توصيه نمي‌شود؛ در صورت امکان از کارشناس يا شرکت خدمات فضاي سبز کمک بگيريد.

در کنار مبارزه با آفت، تقويت عمومي درخت براي جلوگيري از خشکيدگي بيشتر ضروري است. درخت بيد ريشه‌هاي سطحي و پرنياز به آب دارد؛ در فصل رشد (بهار تا اوايل پاييز)، آبياري عميق و منظم انجام دهيد، اما اجازه ندهيد خاک دائماً گِلي و غرقاب بماند. سالي يک‌بار در اواخر زمستان، ۲ تا ۳ کيلوگرم کود دامي کاملا پوسيده را در سايه‌انداز درخت (محيط زير شاخه‌ها) به خاک سطحي مخلوط و سپس خوب آبياري کنيد. در طول فصل رشد، مي‌توانيد هر ۴ تا ۶ هفته يک‌بار از کود کامل ۲۰-۲۰-۲۰ با غلظت ۲ در هزار به‌شکل آبياري استفاده کنيد تا قدرت رويشي درخت افزايش يابد و توان ترميم زخم‌ها بيشتر شود.

به سلامت پوست تنه و محل طوقه (محل اتصال تنه به خاک) توجه ويژه داشته باشيد. از آسيب زدن با بيل، علف‌بَر و ضربه مکانيکي به تنه خودداري کنيد، چون اين زخم‌ها دروازه ورود آفات و قارچ‌ها هستند. اگر اطراف ريشه درخت، خاک کوبيده و فشرده شده يا سطح خاک بالا آمده است، با شل کردن ملايم خاک و پايين آوردن تدريجي سطح آن، امکان تنفس بهتر براي ريشه‌ها فراهم کنيد. همچنين در صورت آبياري با آب بسيار شور يا استفاده طولاني‌مدت از کودهاي شيميايي غليظ، احتمال تشديد ضعف درخت وجود دارد؛ در اين حالت چند بار آبياري سنگين براي شست‌وشوي املاح اضافي مفيد است.

با انجام مجموعه اين اقدامات (هرس اصولي، حذف بخش‌هاي آلوده، سم‌پاشي هدفمند عليه آفات چوب‌خوار و تقويت تغذيه و آبياري درخت) شانس نجات بخش‌هاي سالم درخت بيشتر مي‌شود، هرچند شاخه‌هايي که کاملاً خشک شده‌اند ديگر برگ نخواهند داد. اگر آسيب به تنه اصلي خيلي گسترده باشد و پوکي يا پوسيدگي عميق احساس شود، گاهي صرفه اقتصادي و ايمني (خطر سقوط شاخه‌ها) ايجاب مي‌کند که درخت به‌تدريج حذف و در محل مناسب، نهال سالم جديدي کاشته شود.

براي آشنايي بيشتر با آفات و بيماري‌هاي درختان زينتي و درخت بيد و نيز روش‌هاي اصولي تغذيه، آبياري و هرس، پيشنهاد مي‌کنم مقالات تخصصي سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر