علت زرد شدن برگ‌ها و ریز ماندن میوه‌های درخت نارنج (وقتی درخت «همه‌چی‌خوار» می‌شود ولی چیزی گیرش نمی‌آید!)

سلام احتمال کمبود مواد غذایی (عناصر ماکرو) به خصوص ازت هست.این عنصر بعنوان غذای اصلی که نقش عمده ی آن در رشد سبزینه ای درخت است که سبزی و شادابی را به درخت می دهد. کمبود این عنصر باعث می شود برگهای درخت به رنگ سبز مایل به زرد تبدیل شده که این زردی ابتدا در برگهای مسن ظاهر می‌شود. ریزش بی موقع برگ ،کم شدن محصول و کوچک شدن میوه و ریزش میوه قبل از رسیدگی کامل از دیگر علائم کمبود ازت می باشد. مناسبترین کود ازته برای مرکبات کود سولفات آمونیوم است که دارای21 % ازت باشد. در خصوص تأمین ازت درخت مرکبات باید توصیه شود که نیمی از مصرف سالیانه درخت را قبل از زمان شکوفه دهی ( بهمن ماه ) که درخت بیشترین نیاز را دارد و نیم دیگر را در دو مرحله یکی وقتی که میوه‌ها شروع به رشد نموده و به اصطلاح نخودی شده اند و مرحله بعد زمان رشد کامل میوه به زمین داده می شود .

باید این نکته را در نظر داشت که کودهای ازته بدلیل حلال بودن در آب همواره با آب آبیاری و بارندگی شسته و از دسترس گیاه خارج شده و معمولاً هرساله باید به خاک اضافه شود.

سلام! توصيفي که گفتيد—زرد شدن برگ‌ها + ميوه‌هاي خيلي ريز + تعداد ميوه خيلي زياد—براي نارنج (و کلاً مرکبات) معمولاً يعني درخت يا دچار کمبود تغذيه‌اي شده، يا ريشه‌ها/آبياري به مشکل خورده، يا يک استرس ناگهاني (مثل گرما/سرما/شوري) بهش وارد شده. خيلي وقت‌ها هم ترکيبي از اين‌هاست؛ يعني درخت بيچاره همزمان هم «گرسنه» است هم «خسته» 😅

اولين مظنون: باردهي بيش از حد (Overcropping). وقتي درخت يک سال ناگهان ميوه خيلي زياد مي‌بندد، مثل اين است که يک خانواده پرجمعيت با يک قابلمه غذا بخواهد سير شود! نتيجه‌اش اين مي‌شود که مواد غذايي بين ميوه‌ها تقسيم مي‌شود و ميوه‌ها ريز مي‌مانند و درخت براي جبران، از برگ‌ها و ذخاير خودش خرج مي‌کند و برگ‌ها زرد مي‌شوند. اين اتفاق مخصوصاً اگر سال قبل ميوه درشت و خوب بوده و امسال يک‌دفعه تعداد ميوه خيلي زياد شده، خيلي محتمل است.

دومين مظنون: کمبودهاي غذايي (به‌خصوص ازت، آهن، منيزيم و روي). در مرکبات: کمبود ازت معمولاً زردي عمومي و کاهش رشد مي‌دهد. کمبود آهن بيشتر به صورت زردي بين رگبرگ‌ها در برگ‌هاي جوان ديده مي‌شود (رگبرگ‌ها سبزتر مي‌مانند). کمبود منيزيم غالباً در برگ‌هاي مسن‌تر با زردي بين رگبرگ‌ها خودش را نشان مي‌دهد. اگر خاک آهکي باشد يا آبياري با آب سنگين/قليايي انجام شود، جذب آهن و روي قفل مي‌شود حتي اگر در خاک موجود باشد.

سومين مظنون: آبياري و ريشه. آبياري نامنظم (يک‌بار خيلي زياد، يک‌بار قطع طولاني)، يا ماندن آب پاي درخت مي‌تواند ريشه را کم‌جان کند. ريشه که خوب کار نکند، درخت نمي‌تواند غذا جذب کند و نتيجه‌اش همان زردي برگ و ريز ماندن ميوه است. اگر اطراف طوقه (محل اتصال تنه به خاک) هميشه خيس است يا خاک بوي ماندگي مي‌دهد، حتماً به زهکش و فاصله آبياري شک کنيد.

چه کار عملي مي‌شود کرد؟ (نسخه‌ي قدم‌به‌قدم) 1) الگوي زردي برگ‌ها را دقيق ببينيد (برگ‌هاي جوان زرد؟ يا پير؟ زردي بين رگبرگ‌هاست يا کل برگ؟). اين به تشخيص کمبود کمک زيادي مي‌کند. 2) بار ميوه را مديريت کنيد: اگر هنوز امکانش هست و ميوه‌ها خيلي متراکم‌اند، تنک کردن (کم کردن بخشي از ميوه‌ها) باعث مي‌شود بقيه ميوه‌ها درشت‌تر شوند و فشار از روي درخت برداشته شود. مي‌دانم سخت است آدم ميوه را بکند 😄 ولي گاهي بهترين کمک همين است. 3) کوددهي اصولي: براي درخت بالغ مرکبات معمولاً يک برنامه شامل ازت (ترجيحاً در چند نوبت) + پتاس و در صورت نياز ريز مغذي‌ها لازم است. اگر علائم کمبود آهن داريد، کلات آهن EDDHA (مخصوص خاک‌هاي آهکي) معمولاً مؤثرتر از سولفات آهن است. 4) اصلاح آبياري: آبياري عميق ولي با فاصله مناسب، و مهم‌تر از آن اطمينان از زهکشي. 5) مالچ و مواد آلي: اضافه کردن کود دامي کاملاً پوسيده/کمپوست در سايه‌انداز درخت (نه چسبيده به تنه) به بهبود خاک و جذب عناصر کمک مي‌کند. 6) اگر امکانش هست آزمايش خاک و آب: يک آزمايش ساده pH و EC (شوري) و عناصر اصلي، خيلي سريع علت را روشن مي‌کند و جلوي هزينه اضافه براي کود اشتباه را مي‌گيرد.

چه چيزهايي را هم چک کنيد که غافلگير نشويد: وجود شته، شپشک‌ها، کنه‌ها يا کپک دوده‌اي روي برگ‌ها (اثر عسلک آفات) مي‌تواند درخت را ضعيف کند. همچنين اگر برگ‌ها لکه‌لکه، سوخته يا بدشکل‌اند، ممکن است پاي بيماري/آفت هم وسط باشد. يک عکس از برگ‌هاي جوان و پير و نماي کلي تاج درخت، تشخيص را چند برابر دقيق‌تر مي‌کند.

اگر دوست داريد، شما فقط بگوييد: زردي بيشتر روي برگ‌هاي جوان است يا پير؟ و آبياري‌شان چطور است (چند وقت يکبار و چه مقدار)؟ با همين دو سه اطلاعات، مي‌شود نسخه دقيق‌تري پيچيد که درخت نارنج از حالت «دل‌نازک» دربيايد 😉

براي مطالعه راهکارهاي کامل‌تر درباره تغذيه مرکبات، کمبود عناصر و مديريت آبياري، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.