این پرسش در زیر مطلب معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - دریای مقدس مطرح شده است.

فرق گونه‌های مختلف Eryngium (مثل چوچاق، بوقناق، E. foetidum و Sea Holly) و چرا قاطی‌شدن اسم‌ها تو اینترنت دردسرساز شده؟

doc4energyپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۸۰ امتیاز سوال: ۰
با سلام عکس های ارائه شده ازگونه species های مختلف Eryngium بوده و هرکدام دارای خواص و کاربرد مختلف است، مثلا دوستانی که از چوچاق و شوشاخ رولنگ برای استفاده ماهی و مرغ شکم پر نام برده اند با اسم علمی Eryngium caucasicum Trautv میباشد و یا بوقناق با نام علمی Eryngium billardieri و یا اینکه یانگوم از گیاهی بنام Eryngium FOETIDUM در سریال کره ای دارو درست میکرد.
متاسفانه از معایب "کپی پیست " جاجایی اسامی و اشکال غیر صحیح در اینترنت بصورت یک پدیده مخرب و فوق العاده گستره حجیم در مقیاس عجیب و غریب میباشد.

پاسخ‌ها و گفتگو

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۵۸۹۶ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۴
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

حرف‌تان کاملاً درست و از آن «دردِ دل‌هاي گياه‌شناسي» است! 😄 جنس Eryngium (از خانواده چتريان) کلي گونه دارد و خيلي‌هايشان از دور شبيه هم‌اند، اما از نظر ترکيبات مؤثره، عطر، کاربرد خوراکي/دارويي و حتي زيستگاه مي‌توانند زمين تا آسمان فرق داشته باشند. اين‌که يک نفر عکس Sea Holly مديترانه‌اي را بگذارد و زيرش بنويسد «چوچاق» دقيقاً همان جايي است که ما گياه‌پزشک‌ها و گياه‌شناس‌ها يواش‌يواش سفيد مي‌شويم!

براي نمونه‌هايي که خودتان گفتيد: Eryngium caucasicum (چوچاق/چوچاغ/شوشاخ… بسته به منطقه) در شمال ايران به‌عنوان سبزي معطر شناخته مي‌شود و کاربرد خوراکي‌اش (مثل ماهي يا مرغ شکم‌پر) بيشتر به خاطر پروفايل عطري و اسانس‌هاي خاص آن است. در مقابل، Eryngium billardieri که در خيلي جاها با نام «بوقناق» شناخته مي‌شود، ممکن است در کاربردهاي دارويي/سنتي بيشتر مطرح باشد و از نظر شکل برگ و تيغ‌دار بودن هم مي‌تواند متفاوت ديده شود. اين‌که هر دو «Eryngium» هستند دليل نمي‌شود که يک نسخه براي همه‌شان پيچيده شود.

و اما آن يکي که گفتيد: Eryngium foetidum (که در بعضي کشورها به اسم culantro هم معروف است) اصلاً داستانش جداست؛ بوي تند و خاصي دارد و در آشپزي مناطق گرمسيري و همچنين برخي کاربردهاي سنتي زياد ديده مي‌شود. بنابراين وقتي کسي با ديدن اسم «Eryngium» فکر کند همه گونه‌ها يکسان‌اند، نتيجه‌اش مي‌شود همان «کپي‌پيستِ فلفلي» که شما گفتيد: اسم علمي جابه‌جا، عکس اشتباه، خواص قاطي، و در نهايت توصيه‌هاي نادرست 😅.

از نگاه علمي، بهترين راه جلوگيري از اين آشفتگي اين‌هاست: ۱) عکسِ دقيق از برگ، گل‌آذين و خارها + محل رويش، ۲) استفاده از کليدهاي شناسايي گياهي و منابع معتبر (فلورهاي منطقه‌اي/هرباريومي)، ۳) چک‌کردن نام پذيرفته‌شده (accepted name) و مترادف‌ها (synonyms) در پايگاه‌هاي معتبر. چون خيلي وقت‌ها يک اسم محلي براي چند گونه استفاده مي‌شود يا يک گونه در منابع قديمي با نام ديگري آمده است.

يک نکته مهم هم از جهت سلامت: وقتي پاي «خواص دارويي» وسط باشد، اشتباه در شناسايي مي‌تواند فقط يک اشتباه آموزشي نباشد؛ گاهي مصرف گونه اشتباه (يا بخش اشتباه گياه، يا دوز نامناسب) مي‌تواند مشکل‌ساز شود. پس اگر هدف مصرف خوراکي/دارويي است، صرفاً به عکس و کپشن اينترنتي اعتماد نکنيد و بهتر است نمونه گياه توسط فرد آشنا به فلور منطقه تأييد شود.

براي اينکه اين قاطي‌پاطي کمتر شود و اطلاعات دقيق‌تري بگيريد، پيشنهاد مي‌کنم مقالات مرتبط را در سايت نارگيل مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر