چرا فیتونیاهای ریشه‌دار در تراریوم له و لکه‌دار شدند، اما قلمه‌ها سرحال ماندند؟

مصطفی غلامیپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین امتیاز سوال: ۰
با سلام خدمت شما و تشکر از سایت خوبتان
من یک تراریوم از نوع متحرک (داخل تنگ) درست کردم داخلش از سه رنگ فیتونیا سبز با رگه های سفید، قرمز و سفید استفاده کردم یک تنگ دیگه هم کنارش با شرایط کاملا یکسان درست کردم و از تمام این گیاهان یک قلمه داخل آن زدم بعد از چند روز تنگی که گیاهان اصلی با ریشه داخلش بود برگهایش دچار لکه های تیره رنگ و بعد ریزش شد و برگها حالت گندیده پیدا کرد و فیتونیای سبز هم برگهایش را به پایین جمع کرد و به مرور خراب شد ولی تراریومی که قلمه ها داخلش بود سالم و سرحال است لطفا راهنمایی بفرمایید.
شرایط نگهداری هم به این ترتیب است: خاک پیت ماس - آبیاری از طریق افشنه - دما بین 33-34 درجه - نور کم - روی در هم از بشقاب شیشه ای استفاده کردم که رطوبت کافی برقرار شود.
سوال بنده اینجاست که این دو که در یک شرایط نگهداری می شوند چرا یکی از آنها دچار مشکل شده است. با تشکر

پاسخ‌ها و گفتگو

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۵۸۹۶ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۴
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

اتفاقي که براي تراريومِ فيتونياهاي ريشه‌دار افتاده، خيلي شبيه يک ترکيب کلاسيکِ «گرما + رطوبتِ محبوس + تهويه‌ي کم» است که نتيجه‌اش مي‌شود لکه‌هاي تيره، نرم‌شدن بافت برگ، حالت گنديدگي و ريزش. فيتونيا گياه رطوبت‌دوست است، اما «رطوبتِ بالا بدون گردش هوا» مثل اين است که شما را با کاپشن توي سونا بگذارند؛ دير يا زود حالتان بد مي‌شود 😅. دماي 33–34 درجه براي تراريومِ بسته واقعاً بالاست و سرعت رشد قارچ‌ها/باکتري‌هاي عامل پوسيدگي را چند برابر مي‌کند.

اما چرا قلمه‌ها سالم ماندند؟ چون قلمه‌ها معمولاً برگ و توده‌ي سبزينه‌ي کمتري دارند، تعرق و تبادل گازي‌شان کمتر است و تا وقتي ريشه‌زايي کامل نشده، نياز آبي/فشار فيزيولوژيک پايين‌تري را تحمل مي‌کنند. از آن طرف، گياهان ريشه‌دار احتمالاً همراه با ريشه و خاک قبلي‌شان وارد تنگ شده‌اند و ممکن است ميکروارگانيسم‌هاي بيماري‌زا يا ريشه‌هاي آسيب‌ديده را هم با خودشان آورده باشند؛ در محيط گرم و بسته، همان‌ها فرصت طلايي پيدا مي‌کنند. ضمن اينکه گياه بالغ به تغيير محيط (شوک جابجايي) هم حساس‌تر است.

جمع شدن برگ‌هاي فيتونياي سبز به پايين هم اغلب نشانه‌ي استرس شديد ريشه/کمبود اکسيژن در ناحيه ريشه است، نه صرفاً کم‌آبي. در تراريوم بسته اگر بستر هميشه خيس بماند (حتي با افشانه)، ريشه‌ها در حالت «خفگي» مي‌روند و بعدش پوسيدگي ريشه و لکه‌هاي برگي از راه مي‌رسد. اينجا يک نکته بامزه ولي جدي: افشانه در تراريوم بسته، اگر کنترل نشود، تبديل مي‌شود به دستگاه توليد بيماري 😄.

کارهايي که پيشنهاد مي‌کنم انجام بدهيد (خيلي عملي و فوري):
1) دما را پايين بياوريد: فيتونيا در تراريوم معمولاً با 20–28 درجه خيلي بهتر است. 33–34 درجه براي فضاي بسته مثل «پخت آرام» است!
2) تهويه بدهيد: روزي 30 تا 60 دقيقه درپوش را برداريد يا يک درپوش با فاصله خيلي کم بگذاريد که تبادل هوا انجام شود. هدف اين است که رطوبت بالا باشد ولي هوا نايستد.
3) آبياري را از «مه‌پاشي مداوم» به «کنترل رطوبت بستر» تغيير دهيد: بستر بايد نمناک باشد نه خيس. اگر شيشه هميشه بخارِ غليظ دارد و قطره‌ها مي‌چکند، يعني زيادي بسته/زيادي مرطوب است.
4) برگ‌هاي لکه‌دار و نرم را حذف کنيد: با قيچي تميز (ضدعفوني با الکل) برگ‌هاي درگير را جدا کنيد تا کانون آلودگي کمتر شود.
5) نور کمِ خيلي کم نه: نور ملايم و غيرمستقيم بهتر از تاريکي است. نور خيلي کم + رطوبت بالا = قارچ‌ها خوشحال‌تر از گياه.

اگر احتمال مي‌دهيد پوسيدگي ريشه شروع شده، بهتر است گياه مشکل‌دار را خارج کنيد، ريشه‌هاي قهوه‌اي/نرم را حذف کنيد و در بستر تازه و سبک‌تر (پيت‌ماس + پرليت/پوکه براي هواگيري) دوباره بکاريد. در تراريوم‌ها هواگيري بستر مثل کمربند ايمني است؛ تا وقتي تصادف نکرده‌ايد، قدرش را نمي‌دانيد.

براي اينکه دقيق‌تر بگويم «عامل اصلي» کدام است، يک عکس از لکه‌ها و وضعيت بخار داخل تنگ (و اينکه قطره‌ها روي برگ مي‌ريزند يا نه) خيلي کمک مي‌کند. در نهايت، براي نکات تکميلي درباره تراريوم، فيتونيا و مديريت پوسيدگي‌ها، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر