تکثیر سیکلامن در خانه؛ از گرده‌افشانی تا کاشت بذر (گام‌به‌گام)

برای کاشت بذر باید شما از بذر تازه ی سیکلامن که میتونید از میوه ی سیکلامن بگیرید استفاده کنید. سیکلامن در طی رشد میوه هایی رو به وجود میاره که حاوی بذر اون هست. اما شما باید اجازه بدید میوه سیکلامن رسیده و بعد خشک بشه تا بتونید از بذر اون استفاده کنید. هرچقدر بذر تازه تر باشه گیاه بهتر و جوانه زودتر ایجاد میشه. برای تکثیر بذر ها رو در عمق نیم سانتی متری خاک قرار بدید. یادتون باشه بذر هارو بعد از کاشت در جای تاریک قرار بدید و رطوبت خاک رو حفظ کنید تا جوانه ها بهتر و زودتر ظاهر بشن. برای نتیجه بهتر میتونید بذر هارو از 12 ساعت قبل در آب بخیسونید. به بذر ها بین 1تا 2 ماه فرصت بدید تا جوانه های متولد شده 5 یا 6 برگی بشن و شما بتونید اونها رو به گلدان مجزا منتقل کنید.

  از گلها میوه های گرد و با شکل مدور به وجود می‌اید که حاوی چندین بذر با سطوح چسبنده هستند که در زمان بلوغ قهوه ای رنگ می‌شوند و دهانه آنها باز شده و بذرها را آزاد می‌کنند.

سلام! خوش اومدي به دنياي جذاب سيکلامن‌دوستي 😄 اگر بخواي اين گل نازنين رو تکثير کني، مطمئن‌ترين روش، تکثير از بذر هست. تقسيم غده (پيازچه‌مانند) معمولاً براي سيکلامن‌هاي گلداني توصيه نمي‌شه چون ريسک پوسيدگي بالاست و ممکنه کل گياه رو از دست بدي. قلمه هم جواب نمي‌ده. پس بريم سراغ بذر و ميوه‌دادن.

ميوه و بذر سيکلامن چطوريه؟ بعد از گرده‌افشاني موفق، ساقه‌ي گل به‌صورت فنري مي‌پيچه و سرِش مياد پايين نزديک خاک. روي نوک اين ساقه، يه کپسول گرد يا بيضي سبز تشکيل مي‌شه که داخلش دونه‌هاي ريز هست. وقتي رسيد، به زرد-قهوه‌اي مي‌زنه و کم‌کم ترک مي‌خوره. اگر چنين چيزي نمي‌بيني، يعني گرده‌افشاني کامل نشده يا شرايط مناسب نبوده 🌸.

چرا گل هست ولي ميوه نيست؟ چند علت رايج: 1) گرده‌افشاني انجام نشده (داخل خونه زنبور و باد کار رو راه نمي‌اندازن)، 2) بعضي رقم‌هاي پرورشي سيکلامن خودناسازگار يا کم‌بارور هستن و با گرده‌ي خودشون بذر نمي‌دن، 3) دماي بالا يا آبياري از روي گل‌ها باعث خراب شدن گرده مي‌شه، 4) نور کم يا تغذيه ضعيف.

راه‌حل طلايي: گرده‌افشاني دستي. صبح‌هاي خنک (دماي حدود 15–20 درجه) با يه قلم‌موي نرم يا گوش‌پاک‌کن، گرده‌ي زردرنگ رو از پرچم‌ها بردار و به مادگي همون گل يا بهتر، گلِ يک بوته‌ي ديگه بمال. اين کار رو 2–3 روز پشت سر هم تکرار کن. گل‌ها رو خيس نکن و گلدون رو جاي خنک و روشن نگه دار. اگر موفق باشي، چند روز بعد ساقه شروع به پيچ خوردن مي‌کنه؛ يعني داري درست مي‌ري 🌱.

برداشت بذر: کپسول ميوه وقتي کمي قهوه‌اي شد و شروع به ترک خوردن کرد، بچينش. يکي دو روز در سايه و هواي خنک بذار تا «برسِه»، بعد دونه‌ها رو خارج کن. بذر تازه بهترين جوانه‌زني رو داره، پس معطل نکن. اگر خواستي نگه داري، جاي خشک و خنک و در ظرف دربسته باشه.

کاشت بذر: يه بستر سبک و استريل مثل پيت‌ماس + پرليت آماده کن. بذرها رو 0.5 تا 1 سانتي‌متر عمق بکار و محيط رو يکنواخت مرطوب نگه دار، نه باتلاقي. دماي 15–18 درجه و تاريکي براي جوانه‌زني سيکلامن خيلي مهمه؛ مي‌توني روي گلدون رو با کاغذ تيره يا درپوش مات بپوشوني تا نور مستقيم نخوره. جوانه‌زني معمولاً 3 تا 8 هفته طول مي‌کشه. بعد از سبز شدن، نور ملايم ولي فراوان بده و هوا رو خنک نگه دار.

رسيدگي به نشاک‌ها: وقتي 2–3 برگ واقعي دادن، به گلدان‌هاي کوچيک منتقل کن. موقع نشاکاري، تاجِ غده رو دفن نکن؛ کمي بيرون بمونه. آبياري از کنار گلدان يا زيرگلداني بهتره تا آب داخل تاج جمع نشه. هر 2–3 هفته يک‌بار، کود کامل رقيق بده. با حوصله باش؛ سيکلامن از اون بچه‌هايي‌ست که آهسته و پيوسته رشد مي‌کنه 😉.

تکثير از غده؟ براي سيکلامن گلداني (اغلب هيبريدهاي C. persicum)، تقسيم غده واقعاً ريسکيه و معمولاً نتيجه خوبي نداره. اگر روزي سراغش رفتي، فقط در دوران خواب، با ابزار استريل، و هر تکه بايد حداقل يک جوانه داشته باشه؛ بعد هم با قارچ‌کش و خشک‌سازي. اما واقعيت اينه که بذر هم امن‌تره، هم نتيجه‌ي بهتري مي‌ده.

جمع‌بندي: براي اينکه از گلدون فعليت بذر بگيري، گرده‌افشاني دستي رو در هواي خنک انجام بده، منتظر پيچ خوردن ساقه و تشکيل کپسول بمون، بذرهاي رسيده رو تازه بکار، و دماي جوانه‌زني رو پايين نگه دار. اگر با همه‌ي اين‌ها باز هم ميوه نداد، احتمالاً رقم شما کم‌باروره و بهتره يک بوته‌ي دوم هم کنار دستش داشته باشي تا گرده‌ي غيرهمسان فراهم بشه.

براي اطلاعات بيشتر و ديدن آموزش‌ها و مطالب کاربردي، مقالات سايت نارگيل رو مطالعه نماييد.