آیا می‌شود شمشاد چینی را روی بونسای فیکوس بنجامین پیوند زد؟

اول از همه، مبارک باشه اين بونساي تازه‌وارد 😄 اما بريم سر اصل ماجرا: پيوند زدن شمشاد چيني روي فيکوس بنجامين – از نظر علمي و عملي تقريباً غيرممکنه و جواب نمي‌ده. دليلش هم برمي‌گرده به اين‌که اين دو گياه از خانواده‌هاي کاملاً متفاوتي هستن و سازگاري فيزيولوژيک و آناتوميکي با هم ندارن.

فيکوس بنجامين از خانواده Moraceae هست و شمشاد چيني (Buxus microphylla) از خانواده Buxaceae. توي پيوند، معمولاً بايد پايه و پيوندک يا حداقل توي يک خانواده باشن، يا خيلي به هم نزديک باشن تا لايه‌هاي زاينده (کامبيوم) بتونن با هم جوش بخورن و يه سيستم آوندي مشترک درست کنن. اينجا اما مثل اين مي‌مونه بخواي کابل شارژ موبايل رو به شلنگ آب جوش بدي و انتظار شارژ شدن داشته باشي! 🤷‍♂️

پس جواب کوتاه: نه، شمشاد چيني رو نمي‌توني روي فيکوس بنجامين پيوند بزني. نه تنها جوش نمي‌خوره، بلکه شاخه‌ي شمشاد خشک مي‌شه و ممکنه محل پيوند هم براي پايه دردسر درست کنه (آلودگي، زخم باز طولاني، پوسيدگي و…).

حالا در مورد اين سؤال که: «ميشه هم‌زمان دو نوع برگ روي يک گياه باشه؟» از نظر تئوري بله، اگر گياهان با هم سازگار باشن، هم‌زمان چند رقم يا گونه نزديک رو مي‌شه روي يک پايه داشت و روي يک گياه دو نوع برگ ديد؛ اين کار مثلاً روي مرکبات، رزها، بعضي درختان ميوه و حتي بعضي فيکوس‌ها امکان‌پذيره. اما بين فيکوس بنجامين و شمشاد چيني اين داستان کاربرد نداره.

اگر هدفت اينه که ظاهر بونساي متنوع‌تر و جذاب‌تر بشه، چند تا راه کم‌ريسک‌تر داري:
– مي‌توني کنار همين بونساي، يک شمشاد چيني کوچک و هرس‌شده توي گلدون جدا بذاري تا ترکيب قشنگي درست شه.
– اگر خيلي دوست داري «يک گياه – دو جور برگ» داشته باشي، بايد سراغ پيوند بين دو رقم فيکوس بري (مثلاً فيکوس بنجامين ساده و ابلق روي هم)، که امکانش به‌مراتب بيشتره، البته باز هم نياز به مهارت، ابزار تيز و شرايط مناسب داره.

در مورد اينکه «بايد شاخه‌هاي فيکوس رو قطع کني يا نه؟» چون اصلاً اين پيوند از پايه غلطه، بهتره هيچ شاخه‌اي رو براي اين کار قرباني نکني. فقط طبق اصول بونساي، براي فرم‌دهي و زيبايي، هرس سبک و منطقي انجام بده؛ يعني شاخه‌هاي نامتعادل، خيلي بلند يا مزاحم فرم اصلي رو کوتاه کن. اما براي پيوند شمشاد، نه لازم، نه توصيه‌شده، نه منطقيه.

جمع‌بندي خودموني: شمشاد چيني و فيکوس بنجامين در حد هم‌خانه شدن توي يک گلدون کنار هم شايد، ولي در حد جوش خوردن روي تنه هم نه! اگر قصدت تمرين پيوند هست، روي گياهان هم‌خانواده و سازگار کار کن تا هم زحمتت هدر نره، هم گياهت اذيت نشه 🌱

براي اطلاعات بيشتر درباره بونساي، پيوند، هرس و نگهداري گياهان زينتي، مي‌توني مقالات سايت نارگيل رو مطالعه کني؛ توضيحات و تجربيات خوبي اونجا جمع شده.