روش قلمه‌زدن و کاشت نیلوفر آتشین (Caesalpinia gilliesii) در باغچه

اين گياهي که جلوي خونتون توي جوي شهرداري کاشتن، همون Caesalpinia gilliesii يا پرنده بهشتي زرد/نيلوفر آتشين هست؛ هم مقاومه، هم خوشگل و هم خيلي هم سخت‌گير نيست، پس انتخاب خوبي براي کرمانه 🌵. تکثيرش هم با قلمه شدنيه، هم با بذر؛ شما چون پرسيدين قلمه، از همون شروع مي‌کنيم.

بهترين زمان قلمه‌گيري براي اين گياه، اواخر بهار تا اواسط تابستانه؛ وقتي که هوا گرمه ولي هنوز دماي جهنمي مرداد و شهريور کرمان شروع نشده. در اين زمان، شاخه‌ها نيمه‌خشبي هستن و قلمه راحت‌تر ريشه مي‌ده.

براي قلمه، چند شاخه‌ي نيمه‌خشبي و سالم انتخاب کنيد؛ يعني نه خيلي نرم و سبزِ تازه، نه کاملاً چوبي و پير. طول هر قلمه حدوداً ۱۲–۱۵ سانتي‌متر باشه و روي هر قلمه حداقل ۳–۴ جوانه وجود داشته باشه. برش پاييني رو مايل و درست زير يک گره (محل اتصال برگ) بزنيد و برگ‌هاي پاييني رو کامل جدا کنيد تا توي خاک نپوسن.

حالا نوبت بستر کاشته: يه گلدون يا جعبه‌ي کم‌عمق آماده کنيد و با ترکيبي مثل کوکوپيت + پرليت يا ماسه‌ي شسته + خاک‌برگ نرم پرش کنيد. مهم اينه که خاک، سبک و خيلي خوب زهکشي داشته باشه؛ چون اين گياه از خاک غرق‌آبي خوشش نمياد. قلمه‌ها رو ۳–۴ سانت فرو کنيد توي بستر و اطرافش رو کمي فشار بدين تا محکم بشه.

اگر در دسترس دارين، نوک پايين قلمه رو قبل از کاشت، توي پودر هورمون ريشه‌زا بزنيد (يا حداقل توي آب‌ليمو يا عسل رقيق براي چند دقيقه بخوابونيد)؛ اين کار درصد گرفتن قلمه‌ها رو خيلي بالا مي‌بره. بعدش بستر رو کمي آبياري کنيد تا همه‌جا يکنواخت مرطوب بشه، ولي غرقابي نشه.

براي حفظ رطوبت، مي‌تونيد روي گلدون رو با يک نايلون شفاف مثل گلخونه بپوشونيد؛ فقط چند سوراخ روش بزنيد که هوا جريان داشته باشه و هر روز ۱۰–۱۵ دقيقه نايلون رو برداريد تا گياه خفه نشه. قلمه‌ها رو در جايي با نور زياد غيرمستقيم نگه داريد؛ آفتاب تند مستقيم کرمان مي‌تونه قلمه‌هاي بي‌ريشه رو خلال‌کباب کنه 😄.

در اين مدت (حدود ۴–۶ هفته)، خاک فقط مرطوب باشه، نه خيس. هر وقت سطح خاک خشک شد، کمي آبياري کنيد. وقتي ديديد قلمه‌ها برگ جديد دادن يا با لمس ملايم، احساس کرديد توي خاک محکم شدن، يعني ريشه‌دار شدن و مي‌تونيد کم‌کم نايلون رو کامل برداريد.

بعد از اينکه ريشه‌ها قوي شدن (معمولاً ۲ ماه طول مي‌کشه)، قلمه‌ها رو به گلدون جداگانه يا مستقيم به باغچه منتقل کنيد. براي باغچه، جاي آفتاب‌گير انتخاب کنيد؛ اين گياه آفتاب‌دوسته و توي کرمان هم از گرما نمي‌ترسه، فقط خاک با زهکش خوب براش مهمه. يه کم کود دامي کاملاً پوسيده يا کمپوست هم موقع کاشت با خاک مخلوط کنيد تا دستش خالي نمونه.

بعد از کاشت در باغچه، يکي دو هفته اول آبياري رو منظم و کمي بيشتر انجام بديد تا ريشه‌ها جا بيفتن؛ بعد مي‌تونيد آبياري رو کم کنيد. اين گياه بعد از استقرار، نسبتاً کم‌آب‌خواه و مقاوم به خشکي هست؛ چيزي که براي کرمان يه نعمت حساب ميشه 😉.

اگر حوصله‌ي قلمه نداريد، بدونيد اين گياه با بذر هم خيلي راحت سبز مي‌شه؛ غلاف‌هاي بذر رو وقتي قهوه‌اي و خشک شدن جمع کنيد، ۲۴ ساعت تو آب ولرم خيس کنيد و بعد در خاک سبک بکاريد. اين هم يه راه مطمئن ديگه‌ست.

براي آشنايي بيشتر با تکثير و نگهداري گياهان زينتي، مي‌تونيد مقالات سايت نارگيل رو هم بخونيد؛ مطالب کاربردي و زيادي در مورد گل‌ها و درختچه‌ها داره.