آموزش تقسیم ریشه و جدا کردن پاجوش‌های اسپاتی‌فیلوم (لیلیوم صلح)

ازدیاد اسپات فیلوم از طریق تقسیم بوته در پاییز و یا اواخر زمستان د رهنگام تعویض گلدان امکان‌پذیر است.ابتدا گلدان را برگردانده و با یک دست طوقه گیاه را می گیریم و با دست دیگر لبه گلدان را به پشت یک گلدان سفالی خالی و یا هر جسم سخت دیگر می زنیم تا ریشه به طور کامل همراه با خاک های اطرافش از گلدان خارج شود.
بعد از اینکه ریشه از گلدان خارج شد بهتر است ریشه های زاید و بلند و قسمت های پوسیده را با قیچی جدا کنیم. بهتر است ریشه با محلول آب ولرم و سموم قارچ کُش ضد عفونی شود. سپس با چاقوی تیز یا قیچی، گیاه اصلی را به چند گیاه کوچک تر تقسیم کنید، اما یادتان باشد هر کدام از گیاهان تکثیر شده باید قدری ریشه داشته باشند.

سلام

اسپاتي‌فيلوم ۹ ساله‌اتون هم سن و سالش زياده هم حسابي با شما راه اومده، دمش گرم! 😄 وقتي گلدان ۴۰ سانتي‌متري داريد و گياه پرپشت و شاداب هست، بهترين روش تکثيرش تقسيم بوته (تقسيم ريشه) است، نه قلمه ساقه يا برگ.

بهترين زمان تقسيم: اواخر زمستان تا اوايل بهار، يا هر زماني که گياه در اوج گل‌دهي نيست. وقتي گياه خيلي گرم و خسته از تابستان يا خيلي سرد از زمستان است، استرس تقسيم را سخت‌تر تحمل مي‌کند.

قدم اول – آماده‌سازي: يک تا دو روز قبل از تقسيم، گياه را خوب آبياري کنيد تا خاک مرطوب ولي نه گِلي باشد. اين کار باعث مي‌شود خارج کردن ريشه از گلدان راحت‌تر و آسيب کمتر شود. چند گلدان کوچکتر (مثلاً ۲۰–۲۵ سانتي‌متري) با خاک آماده هم کنار دست‌تان داشته باشيد.

نوع خاک مناسب: مخلوطي سبک و پوک استفاده کنيد، مثل: – ۱ قسمت خاک‌برگ يا پيت‌ماس – ۱ قسمت پرليت يا ماسه شسته – ۱ قسمت خاک باغچه سبک يا کمپوست آماده اسپاتي خاک خفه و سنگين را اصلاً دوست ندارد، سريع ريشه‌ها مي‌گندند.

قدم دوم – درآوردن گياه از گلدان بزرگ: گلدان ۴۰ سانتي‌متري احتمالاً سنگين است، پس اگر مي‌شود از يک نفر کمک بگيريد. گلدان را آرام به پهلو بخوابانيد، دور تا دور ديواره گلدان را با دست يا ضربه‌هاي ملايم کف دست شل کنيد، بعد گياه را از قسمت پايه (نزديک خاک) گرفته و خيلي با حوصله بيرون بکشيد. اگر گير کرده بود، از پشت گلدان کمي فشار دهيد يا گلدان پلاستيکي را کمي فشار دهيد تا کلوخه خاک آزاد شود.

قدم سوم – پيدا کردن بوته‌ها و پاجوش‌ها: وقتي ريشه و خاک بيرون آمد، با دست شروع کنيد به کنار زدن آرام خاک سطحي. معمولاً مي‌بينيد که اسپاتي‌فيلوم شما از چندين “توده” يا “بوته” تشکيل شده که هر کدام يک نقطه رشدي با چند برگ و دسته‌اي ريشه دارد. اين‌ها همان بخش‌هايي هستند که مي‌شود جدا کرد و تبديل به يک گلدان مستقل نمود.

قدم چهارم – جدا کردن بوته‌ها: تا جايي که مي‌شود با دست کار کنيد، نه با زور چاقو. – بخش‌ها را آرام از هم فاصله دهيد. – اگر بعضي قسمت‌ها خيلي به هم چسبيده‌اند، مي‌توانيد با يک چاقوي تيز و استريل (ضدعفوني‌شده با الکل يا حرارت) از ناحيه‌اي که کمترين ريشه را قطع مي‌کند، جدا کنيد. – هر قسمت جداشده بايد حداقل چند برگ سالم و مقداري ريشه سالم و سفيد داشته باشد. اگر توده‌اي فقط ۱–۲ برگ ضعيف و ريشه خيلي کم دارد، آن را يا کلاً حذف کنيد يا به عنوان بخش فرعي در کنار يک بوته قوي‌تر بکاريد.

قدم پنجم – هرس ريشه‌هاي خراب و ضدعفوني: ريشه‌هاي قهوه‌اي، لِه‌شده، خيلي نرم يا بدبو را با قيچي تميز قطع کنيد. براي کم کردن ريسک پوسيدگي، مي‌توانيد قسمت‌هاي برش‌خورده ريشه يا ساقه را کمي در پودر قارچ‌کش (مثل کاربندازيم) يا حتي دارچين خشک بغلتانيد. اين مرحله اختياري ولي مفيد است.

قدم ششم – انتخاب گلدان مناسب براي هر قسمت: براي هر بوته جداشده، گلداني انتخاب کنيد که: – بيش از حد بزرگ نباشد (مثلاً قطر ۱۴ تا ۲۰ سانتي‌متر براي هر بخش، بسته به اندازه ريشه). – زيرش سوراخ زهکش کافي داشته باشد. کف گلدان کمي ليکا، سنگ‌ريزه يا سفال شکسته بريزيد تا زهکش بهتر شود، بعد مقداري از مخلوط خاک آماده را اضافه کنيد.

قدم هفتم – کاشت بوته‌هاي جديد: بوته را وسط گلدان بگذاريد، طوري که محل طوقه (جايي که ريشه به ساقه مي‌رسد) کمي بالاتر از سطح نهايي خاک قرار بگيرد؛ يعني زياد عميق دفن نشود. سپس اطراف ريشه را به آرامي با خاک پر کنيد و در حين کار کمي گلدان را تکان دهيد تا فضاهاي خالي بين ريشه‌ها پر شود، ولي خاک را له و فشرده نکنيد.

قدم هشتم – آبياري بعد از کاشت: بعد از کاشت، گلدان‌ها را با آب بدون کلر و دماي محيط خوب آبياري کنيد تا خاک کاملاً نشست کند. اگر بعد از آبياري سطح خاک پايين رفت، کمي خاک اضافه کنيد. دقت کنيد آب اضافي حتماً از زير گلدان خارج شود.

قدم نهم – شرايط نگهداري بعد از تقسيم: بوته‌هاي تازه‌کاشته‌شده کمي شوکه مي‌شوند، پس: – ۷ تا ۱۰ روز اول در نور غيرمستقيم و ملايم (مثلاً ۱–۲ متر دورتر از پنجره روشن) نگه داريد. – در اين مدت از خودداري کنيد؛ آب فقط وقتي که سطح خاک کمي خشک شد. – دما حدود ۲۰–۲۵ درجه، بدون باد مستقيم کولر يا پنجره‌ي باز. – رطوبت نسبي را مي‌توانيد با گذاشتن زيرگلداني سنگريزه‌اي پر از آب (بدون تماس ته گلدان با آب) بالاتر ببريد. اسپاتي رطوبت را دوست دارد و زودتر ريشه‌زايي مجدد مي‌کند. 🌿

کي دوباره کوددهي و گل‌دهي شروع مي‌شود؟ اگر شرايط خوب باشد، حدود ۳–۶ هفته بعد از تقسيم، گياهان جديد شروع به جاافتادن و توليد برگ‌هاي تازه مي‌کنند. کوددهي ملايم (مثل کود کامل ۲۰–۲۰–۲۰ رقيق هر ۳–۴ هفته) را بعد از اينکه برگ‌هاي جديد را ديديد شروع کنيد. گل‌دهي ممکن است چند ماه عقب بيفتد، که طبيعي است؛ گياه اول ريشه مي‌سازد، بعد وارد فاز گل دادن مي‌شود.

نکته مهم: اگر گياه مادري‌تان خيلي پرپشت است، لازم نيست آن را به تعداد خيلي زياد بخش‌هاي ريز تقسيم کنيد. ۲ تا ۴ بوته قوي خيلي بهتر از ۸–۱۰ بوته ضعيف جواب مي‌دهد و کمتر دچار ريزش برگ و استرس مي‌شود.

اگر دوست داشتيد، مي‌توانيد بعد از تقسيم، از هر گلدان جديد يک عکس بگيريد و بر اساس ظاهر برگ‌ها، رنگ، آويزان شدن يا سوختگي لبه‌ها، بهتر مي‌شود شرايط آبياري و نور را هم ريزتر تنظيم کرد.

براي مطالعه بيشتر درباره نگهداري و تکثير اسپاتي‌فيلوم و بقيه گياهان آپارتماني، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را هم ببينيد؛ مطالب کاربردي و مفيدي دارد. 🌱