آسیب دیدگی شدید تنه و صمغ‌دهی درخت؛ درمان دارد یا باید قطع شود؟

برخي بيماري ها مي توانند موجب ترشح مواد چسبناک شوند که اين مواد به تدريج سفت مي شوند از جمله اين بيماريها مي توان به شانکر قارچي و همچنين باکتريايي اشاره کرد .آسيبهاي فيزيکي معمولا در اثر برخورد اشيا، يا وزش باد نیز مي تواند باعث زخمی شدن و ترشح صمغ ايجاد شود. در صورتیکه ترشح صمغ ناشی از بیماری باشد مي بايست قسمت های آلوده را تراشیده و یا از گياه جدا کرد تا به بافت سالم برسیم.سپس با قارچ کش مثل بردو ضد عفونی کرد و سپس از چسب مخصوص باغبانی استفاده شود .شما میتوانید به نزدیک ترین جهاد کشاورزی یا سازمان پارک ها و فضای سبز درمنطقه خود رجوع کرده و این مورد را گزارش دهید .

سلام

اين حفره بزرگ وسط تنه که در عکس‌تان ديده مي‌شود، در واقع نشانه‌ي پوسيدگي داخلي و زوال تنه است. يعني سال‌ها قبل تنه زخمي شده (برش، ضربه، هرس اشتباه، آفت چوب‌خوار يا حتي ماشين!) و قارچ‌هاي پوسيده‌گر وارد چوب شده‌اند و کم‌کم مغز تنه را خورده‌اند. الان عملاً بخش قابل توجهي از داخل تنه خالي و ضعيف شده و به همين خاطر هم نگران افتادن درخت روي خانه هستيد؛ حق هم داريد، اين نگراني جدي است، مخصوصاً در باد و برف و باران. 😕

صمغي که به مرور از تنه خارج مي‌شود، واکنش دفاعي درخت است؛ درخت سعي مي‌کند با صمغ‌بندي، جلوي نفوذ بيشتر قارچ‌ها و باکتري‌ها را بگيرد، ولي وقتي پوسيدگي اين‌قدر پيشرفته باشد، ديگر صمغ به تنهايي کاري از پيش نمي‌برد و فقط نشانه‌ي استرس و بيماري شديد درخت است.

اولين و مهم‌ترين نکته: مسئله ايمني را جدي بگيريد. درختي با اين ميزان حفره و خالي شدن تنه، اگر در نزديکي ساختمان، پياده‌رو، کابل برق يا محل رفت‌وآمد باشد، حتماً بايد توسط يک کارشناس فضاي سبز يا ارگيريست (کارشناس درختان شهري) از نزديک بررسي شود. از روي عکس نمي‌شود با قطعيت حکم داد، اما آن‌چه مي‌بينم اين است که ريسک شکستگي تنه يا افتادن در طوفان واقعاً بالاست.

حالا فرض کنيم بخواهيد درختي که تازه شروع به صمغ‌دهي و پوسيدگي کرده (نه مثل اين نمونه‌ي خيلي پيشرفته) را مديريت کنيد؛ در اين‌جور موارد کارهاي زير انجام مي‌شود:

۱. حذف کامل چوب پوسيده‌ي نرم: تمام بافت نرم، خميري، سياه يا بوي بددار بايد با چاقوي تيز، مغار يا ابزار مناسب تا رسيدن به چوب کاملاً سفت و سالم تراشيده شود. اين کار بايد با دقت انجام شود که به بافت سالم آسيب جدي نزنيد. پر کردن حفره با سيمان و… ديگر روش قديمي و اشتباه است و توصيه نمي‌شود، چون رطوبت را حبس و پوسيدگي را تشديد مي‌کند.

۲. ضدعفوني محل زخم: بعد از تراشيدن، سطح داخل زخم را مي‌توان با محلول‌هايي مثل بردوفيکس يا محلول ۱٪ قارچ‌کش مسي (طبق دستور روي بسته) اسپري يا قلم‌مو زد تا بار قارچي کاهش يابد. اين کار فقط کمک مي‌کند سرعت پيشرفت بيماري کمتر شود، معجزه نمي‌کند، ولي از هيچ‌کاري بهتر است.

۳. خشک نگه داشتن زخم و تهويه: هرچه حفره خيس و بي‌هوا‌تر باشد، قارچ‌ها بيشتر کيف مي‌کنند! 😊 بهتر است آب آبياري، آب باران يا شيلنگ شست‌وشو داخل اين حفره جمع نشود. اگر لازم بود شيب خاک و مسير آب را طوري تنظيم کنيد که آب از کنار درخت عبور کند، نه داخل حفره.

۴. مبارزه با آفات چوب‌خوار: به‌ويژه در درختان مسن، وجود حفره و بافت ضعيف مثل دعوت‌نامه براي سوسک‌هاي چوب‌خوار است. حتماً تنه و اطراف سوراخ‌ها را بررسي کنيد؛ اگر خاک‌اره، سوراخ‌هاي ريز يا حشرات ديديد، بايد با سموم سيستميک مخصوص چوب‌خوارها (تحت نظر کارشناس و با رعايت ايمني) اقدام شود.

۵. هرس شاخه‌هاي سنگين و خطرناک: اگر تنه ضعيف شده، ولي هنوز زنده و سرحال است، مي‌توان با هرس سبک و اصولي، وزنِ تاج را کم کرد تا فشار کمتري به قسمت پوسيده وارد شود. اين کار هم حتماً بايد زير نظر فرد وارد به هرس درختان بزرگ انجام شود؛ هرس غيرعلمي گاهي از خود بيماري خطرناک‌تر است.

۶. در موارد خيلي شديد مثل عکس شما، معمولاً تصميم بين دو حالت است: يا کاهش جدي ارتفاع و وزن (هرس سنگين + مهاربندي با کابل و تسمه) اگر محيط اجازه دهد، يا قطع ايمن درخت اگر ريسک سقوط بالا باشد. اين تصميم را واقعاً بايد کسي که از نزديک درخت را مي‌بيند و با چکش صوتي، دريل يا ابزار تشخيصي، ميزان چوب سالم باقي‌مانده را مي‌سنجد، بگيرد.

اگر درخت شما از نظر عاطفي برايتان مهم است (که از سوال‌تان معلوم است هست)، مي‌توانيد اين‌طور نگاه کنيد که گاهي نجات جان و مالِ آدم‌ها مهم‌تر از حفظ يک درخت مسنِ در حال سقوط است. در صورت اجبار به قطع، هميشه مي‌شود يک نهال قوي‌تر، در فاصله‌ي امن‌تر به‌جايش کاشت تا خاطره‌اش ادامه پيدا کند.

در نهايت، براي بالا بردن اطلاعات‌تان در مورد بيماري‌ها، صمغ‌دهي و پوسيدگي تنه درختان، پيشنهاد مي‌کنم حتماً مقالات سايت نارگيل را بخوانيد؛ هم مطالب کاربردي دارد هم مثال‌هاي عيني که به درد همين‌جور موارد مي‌خورد. 🌳