آفات فیکوس الاستیکا؛ از مایت عنکبوتی تا حشرات ریز داخل خاک

احتمالا شپشک ارد الود باشه.
. این حشره پولک دار است و مانند ذره های پنبه ای که توسط پنبه زن حلاجی شده باشد در زیر برگ ها و انتهای دمبرگ و ساقه جمع می شوند.محل تجمع آنان بیشتر در درزهای نوک برگ هایی که در سایه واقع شده اند می باشد شيوه مبارزه با اين حشره، استفاده از سموم تماسي مانند مالاتيون. ديازنيون، گوزاتيون به نسبت به يک قاشق مرباخوري ( دو سي سي در يک ليتر آب به اضافه پنج تا شش قطره مايع ظرفشويي ) است که بايدروی قسمتهای الوده وشاخ وبرگ گیاه(پشت وروی برگها) اسپره نمایید. بهتر است که اینکاردر خارج از آپارتمان و در فضای باز انجام شود و این ماده را از دسترس اطفال دور نگهدارید. در ضمن مقداری از محلول را نیز به صورت ابیاری به خاک گلدان بدهید.در مصرف محلول زیاده روی نکنید وبه مقدار کفایت استفاده نمایید.بعد از 7 روز سمپاشی تکرار شود.بهتره سمپاشی رو با دز کمتر در مورد تمام گیاهان موجود در منزلتان نیز انجام بدهیدو در صورتي که مؤثر واقع نشود بايد دو هفته بعد تکرار شود. اما نکته اي که بايد به آن توجه کرد اين است که درصورتیکه سموم فوق موثر نبودو با عنايت به اين که اين حشرات از شيره گياهي تغذيه مي کنند، باید از سموم سيستميک مانند کونفیدور ،اتیون ،متاسیستوکس و...نيز جهت مبارزه استفاده کرد.

سلام

مشکلي که روي برگ‌هاي فيکوس‌تون مي‌بينيد، با اين توضيحات و عکس‌ها، تقريبا کلاسيک آلودگي شديد به مايت عنکبوتي (کنه تارعنکبوتي) هست؛ همون موجودات ريز قرمز/سفيد که تار مي‌تنن و سطح برگ رو کم‌کم زرد و ماتي مي‌کنن. تارهايي که دور برگ‌ها مي‌بينيد دقيقا کار همين آفته. کند شدن رشد، بد باز شدن برگ‌هاي تازه و ريزش جوانه‌ها هم همگي از علائم فشار همين آفت و کمي هم تنش رطوبتي/آبياري هست. 😉

اون حشرات سفيدِ ريزِ خيلي چابک داخل خاک، با توجه به عکس، به‌احتمال زياد فنرک‌ها (Springtail) يا حشرات تجزيه‌کننده‌ي آلي هستند؛ بيشتر از مواد آلي خاک تغذيه مي‌کنن و معمولا آفت جدي ريشه نيستند، ولي وقتي تعدادشون خيلي زياد ميشه نشانه‌ي اينه که خاک دائماً مرطوبه و همين رطوبت بالا، هم مايت‌ها رو شاد کرده هم پشه‌هاي ريز رو! پس مشکل اصلي: آب دادن زياد + تهويه کم + آفت روي برگ.

در مورد «پشه‌هاي ريز داخل گلدان‌هاي ديگه» هم به احتمال زياد با پشه‌هاي سياه گلداني (fungus gnat) طرف هستيد؛ اينا توي خاک مرطوب تخم‌گذاري مي‌کنن و لاروهاشون از ريشه‌هاي ظريف و مواد آلي تغذيه مي‌کنن. حضور هم‌زمان اين حشرات و فنرک‌ها يعني خاک‌ها کمي شبيه «استخر خانوادگي آفات» شده 😄

گام اول – کنترل کنه تارعنکبوتي روي برگ‌ها:
۱) گياه رو از بقيه گلدان‌ها کمي جدا کنيد تا آفت منتقل نشه.
۲) يک دوش ولرم ملايم به کل گياه بديد؛ زير و روي برگ‌ها رو با (مثلا يک قاشق چاي‌خوري در يک ليتر آب) با اسفنج پاک کنيد. اين کار رو ۲–۳ بار با فاصله‌ي ۴–۵ روز تکرار کنيد.
۳) اگر آلودگي خيلي زياده، از يک سم کنه‌کش سيستميک يا تماسي مثل «Abamectin / ابامکتين» يا «فن‌پيروکسي‌ميت» طبق برچسب استفاده کنيد. سم‌پاشي رو حداقل دوبار با فاصله‌ي ۷–۱۰ روز انجام بديد تا تخم‌ها هم از بين برن.
۴) در زمان درمان، گياه رو در محيط با تهويه‌ي خوب و نور غيرمستقيم قوي نگه داريد، ولي مراقب نور مستقيم تند بعد از سم‌پاشي باشيد که سوختگي نده.

گام دوم – تنظيم آبياري و رسيدگي به خاک:
۱) اجازه بديد ۱ تا ۲ بند انگشت روي خاک کاملاً خشک بشه بعد آبياري کنيد. فيکوس الاستيکا آبياري زياد رو اصلاً دوست نداره.
۲) اگر خاک خيلي سبک و آلي و هميشه خيس مي‌مونه، در اولين فرصت (مثلا اوايل بهار) تعويض خاک رو انجام بديد: مخلوطي از خاک برگ سبک + پرليت + کمي پيت/کوکوپيت که زهکشي خوبي داشته باشه.
۳) زيرگلداني رو بعد از هر آبياري خالي کنيد؛ موندن آب در زيرگلداني هم ريشه رو اذيت مي‌کنه هم پشه‌ها رو دعوت مي‌کنه.

گام سوم – کنترل حشرات ريز خاک و پشه‌ها:
۱) مهم‌ترين کار: کم‌کردن رطوبت دائمي خاک. وقتي چرخه‌ي خيس/خشک طبيعي برقرار شه، جمعيت فنرک‌ها و پشه‌ها خودش نصف ميشه.
۲) براي پشه‌هاي سياه، مي‌تونيد از تله‌هاي زرد چسبنده که بالاي خاک آويزون يا فرو مي‌کنيد استفاده کنيد؛ بالغ‌ها رو خوب مي‌گيرن.
۳) يک گزينه‌ي ملايم: آبياري با محلول خيلي رقيق حشره‌کش سيستميک (مثل ديازينون يا ايميداکلوپريد) طبق برچسب، هر ۲–۳ هفته يک‌بار، دو نوبت؛ اين لاروها رو در خاک کنترل مي‌کنه. توجه: در محيط بسته حتما پنجره‌ها باز و تهويه‌ي کامل باشه و کودکان/حيوانات خانگي دور باشن.
۴) به‌جاي سم شيميايي، مي‌تونيد از محلول نِم‌اويل (روغن چريش) در آبياري استفاده کنيد، چند بار پشت سر هم؛ اثرش کندتره ولي ايمن‌تره.

گام چهارم – کمک به برگ‌دهي و فرم گياه:
۱) بعد از کنترل آفات، فيکوس براي جبران خسارت به نور خوب (فيلتر شده، کنار پنجره شمال‌شرقي يا شرقي) و تغذيه منظم نياز داره.
۲) از اوايل بهار تا اواخر تابستان هر ۳–۴ هفته يک‌بار از کود کامل متعادل (مثلا ۲۰-۲۰-۲۰) با دوز نصف توصيه استفاده کنيد.
۳) برگ‌هاي خيلي آسيب‌ديده رو مي‌تونيد به‌تدريج حذف کنيد تا انرژي گياه صرف برگ‌هاي سالم و جديد بشه. برگ‌هايي که هنگام بازشدن لوله مي‌شن معمولاً نشونه‌ي تنش آبي، دمايي يا آفت هست؛ با برطرف شدن اين موارد، برگ‌هاي بعدي بايد نرمال‌تر دربيان. 🌱

در نهايت، اگر بعد از ۴–۶ هفته هنوز علائم بدتر شد يا آفت کاملا جمع نشد، عکس تازه از برگ‌ها و سطح خاک بگيريد و دوباره شرايط رو بررسي کنيد؛ فيکوس‌ها مقاوم‌اند و اگر ريشه سالم باشه، با کمي حوصله برمي‌گردن به روزهاي اوج خودشون.

براي مطالعه‌ي بيشتر درباره‌ي آفات و بيماري‌هاي فيکوس و ساير گياهان آپارتماني، حتما مقالات سايت نارگيل رو ببينيد؛ خيلي از ريزه‌کاري‌ها اونجا با جزئيات توضيح داده شده.