آشنایی سریع با گیاهان کوتاه‌روز و گیاهان حساس/غیرحساس به طول روز (فوتوپریود)

چشم! خيلي سريع و جمع‌وجور: بعضي گياه‌ها براي اينکه گل بدهند (يا وارد فاز زايشي شوند) به «طول شب و روز» حساس‌اند. به اين ماجرا مي‌گن فوتوپريوديسم. نکته‌ي بامزه‌اش اينه که خيلي وقت‌ها گياه‌ها به جاي طول روز، در واقع به طول شب گير مي‌دن! 😄

گياه کوتاه‌روز يعني گياهي که وقتي شب‌ها طولاني‌تر از يک حد مشخص (شبِ بلندِ پيوسته) باشه، راحت‌تر گل مي‌ده. پس معمولاً در اواخر تابستون تا پاييز (يا در شرايط گلخانه‌اي با تاريکي‌دهي) بهتر گل مي‌دن. چند مثال رايج: داوودي، پوانستيا (گل کريسمس)، برنج، سويا. اگر شب وسطش با يک چراغ روشن «قطع» بشه، ممکنه گياه قهر کنه و گل نده، چون پيوستگي تاريکي براش مهمه.

گياه بلندروز برعکسِ کوتاه‌روزه: براي گلدهي معمولاً به شب کوتاه‌تر (يا روز بلندتر) نياز داره؛ يعني بيشتر در بهار و اوايل تابستون گل مي‌ده. مثال‌ها: اسفناج، گندم (بعضي ارقام)، تربچه، چغندر (در برخي شرايط). اين‌ها اگر روز کوتاه باشه ممکنه فقط برگ بسازن و گلدهي عقب بيفته.

گياهان بي‌تفاوت به طول روز (غيرحساس) هم داريم که براي گلدهي خيلي وابسته به کوتاه يا بلند بودن روز نيستند و بيشتر به چيزهايي مثل سن گياه، دما، تغذيه، نور کلي و سلامت واکنش نشون مي‌دن. مثال‌هاي معروف: گوجه‌فرنگي، خيار (اغلب ارقام)، آفتابگردان (بسياري از ارقام).

حالا «حساس و غيرحساس» که گفتيد معمولاً يعني: بعضي گياه‌ها حساسِ اجباري هستند (بدون شرايط فوتوپريودي درست تقريباً گل نمي‌دن)، بعضي‌ها حساسِ ترجيحي‌اند (در شرايط درست بهتر و زودتر گل مي‌دن، ولي اگر نباشه هم شايد بالاخره گل بدن)، و بعضي‌ها هم اصلاً حساس نيستند. خلاصه‌اش: يکي سخت‌گير، يکي منعطف، يکي هم کلاً بي‌خيال 😅

اگر بگيد دقيقاً منظورتون از Dianthus caryophyllus (ميخک) همين گياه خودتونه، مي‌تونم دقيق‌تر بگم در عمل براي گلدهیِ ميخک توي گلخانه بيشتر چه بازي‌هايي با نور، طول شب، و دما انجام مي‌دن تا زمان گلدهي تنظيم بشه.

براي اطلاعات بيشتر و نکات کاربردي‌تر، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.