مشاوره کامل بن‌سای فیکوس رتوزا: ریزش برگ، آفت پنبه‌ای، ترک برگ‌ها و نگهداری در هوای گرم و خشک جهرم

پریسا اقاویلپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۴۳ امتیاز سوال: ۰

با سلام و تشکر از شما بابت مشاوره و سایت خوبتون

من چند وقت پیش یک بن سای فیکوس رتوزا هدیه گرفتم ک نمیدونم چندسالشه ایا امکانش هست با دیدن گیاه سنشو تخمین بزنین؟

گیاه من بعد دوهفته هنوز برگ میریزه اما  جوانه های زیای روی ساقه های اصلیش رشد کرده ایا جای نگرانی هست یا این اتفاق طبیعیه؟

اینجا حشره های ریزی داره ک خیلی راحت وارد ساختمون میشه دیروز زیر چندتا از برگ ها و چندجای ساقه ها یک چیزی شبیه پیله یا پنبه جمع شده بود احتمال میدم مربوط به همین حشره ها باشه بنظرتون لازمه ک گیاهو سم پاشی کنیم اگراره،چه سمی و به چه شکل؟

جایی از سایت خوندم ک گفته بودین برگ های زرد رو نچینید تا خودشون بیفتن ایا حرص کردن برگ ها باعث اسیب به گیاه نمیشه منظورم اینه که نیاز نیست روی قسمت هایی که برگ  ساقه جدا میشه چیزی بزنیم تا از ورود میکروب ها جلوگیری کنه؟لطف کنین در مورد طریقه حرص کردن و شکل دادن به ساقه ها منو راهنمایی کنید.

برگ ها ترک میخوره مشکل از کجاست؟

دوست عزیز ما ساکن جهرم هستیم اینجا هوا گرم و خشکه گیاهو نزدیک پنجره گذاشتم اما نور مستقیم بهش نمیخوره یک روز در میون با اب پاش و اب بدون کلر پای گیاهو اسپری و مرطوب میکنم تا چند روز گذشته روی برگ هارو هم اسپری میکردم ولی چون برگ میریخت دیگ برگ هارو اسپری نمیکنم. چون باد مستقیم کولر بهش میخوره توی طول روز توی ساختمون جابجاش میکنم این جابجایی برای گیاه ضرر نداره؟

باز هم ممنون از سایت خوبتون و لطف شما دوست عزیز.

 

 

پاسخ‌ها و گفتگو

افسانه سادات فرود
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۳۰۶۸۹ | امتیاز کاربر: ۱۶۵۴۲
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام تشخیص سن دقیق گیاه از تصویر مشکل است .تغییر شرایط محیطی ،محیط گرم و خشک، وجود آفات میتونه از علل برگ ریزی باشه .مهمترين نکته در نگهداري اينه که مکان مناسبي براي قرار دان گياه با توجه به نياز گياه به نور و... انتخاب وبعد از جابجايي اون خودداري نماييد تا گياهي شاداب داشته باشيد.بهترين نور براي بنساي آفتاب فيلتر شده از پشت پرده توري هست.از قراردادن گلدان در محل هواي گرم يا سرد و محلهاي پر ترددکه باعث صدمه به گياه مي شود ويا نزديک به وسايل سرمايش ويا گرمايشي جدا خودداري شود.ترک خوردن برگ ها میتونه به خاطر باد مستقیم کولر و یا آبیاری نا منظم و محیط گرم و خشک و یا آفات باشه .برای مبارزه با آفات میتونید چند قطره مایع ظرف شویی را در یک لیتر آب حل کنید به زیر و روی برگ ها و نقاط آلوده اسپری کنید و سپس با یک پنبه آفات را از بین ببرید ،این کار را 3 بار به فاصله 4 روز تکرار کنید در صورتیکه مشکل رفع نشد مجددا مکاتبه کنید تا سم مناسب تجویز شود .هرس بحث مفصلي دارد پيشنهاد مي کنم کتابي در مورد هرس بنساي تهيه کنيد و سپس اقدام به هرس کنيد. به طور خلاصه :
هرس برگ :برگ ها کمتر از شاخه ها هرس مي شوند و هر برگي که بيش از اندازه بزرگ شده باشد قطع مي گردد زمان هرس برگ از اوايل بهار تا اواخر تابستان مي باشد.
1)با قطع برگها از جوانه ي بغل برگها شاخه هايي به وجود مي آيند که مي توانند شبکه ي مطلوبي را براي ما فراهم سازند.2)کاهش تعداد برگهايي که بيش از اندازه بزرگ شده اند وبرقراري تعادل بين اندازه برگها و ساير قسمت ها.3)خلوت ساختن تاج درخت براي نفوذ نور و هوا.
در هنگام هرس براي اين که شوک به درخت وارد نشود بايد ابتدا برگهاي بزرگتر راقطع نمود سپس بعد از يک تا دو هفته بقيه ي برگها را قطع نمود.بعد از هرس ،درخت آب کمتري احتياج دارد به خاطر اين که تبخير کمتر صورت مي گيرد.
به عنوان يک قاعده کلي به شاخه هاي جوان اجازه مي دهيم 4تا6برگ يا جفت را دارا شوند سپس آنها را به يک تا سه برگ يا جفت تقليل مي دهيم.
-هرس شاخه :
1)شاخه هايي که در يک سوم پايين درخت قرار دارند و شاخه هايي که رشد عمودي به سمت بالا دارند.2)يکي ازهر شاخه اي که درست در بالاترين نقطه درخت روبه روي يکديگر رشد مي کنند.
3)يکي از شاخه اي که درست يکي در بالاي ديگري رشد مي نمايد.
4)شاخه هايي که از يک طرف درخت به طرف ديگر رشد مي کنند.
5)شاخه هايي که به طرف زمين رشد مي کنند.
چگونه هرس را انجام دهيم:
1)شاخه هاي کوچک را مستقيما از روي تنه به وسيله ي يک قيچي بن ساي قطع مي نماييم.
2)شاخه هاي ضخيم را با يک انبردست که به طور مقعر شاخه را از تنه قطع مي کند جدا مي نماييم.باقيمانده مقعر بر روي تنه به سرعت التيام مي يابد.
3)براي شاخه هاي خيلي ضخيم از اره استفاده مي نماييم.اما به طور کلي انبردست هايي که به طور مقعر کار مي کنند به دليل باقي نگذاردن زائده شاخه بر روي تنه خيلي مناسب هستند.
به وسيله ي هرس مي توانيم شبکه ي مطلوبي از شاخه ها را به وجود بياوريم وهمچنين شرايطي رابه وجود آوريم که درخت ازنوروآفتاب بيشتري برخوردار گردد.هنگام هرس بايد در نظر داشته باشيم که به نحوي کاري را انجام دهيم که شاخه هايي که بعد از هرس به وجود مي آيند در جهت خواست ما رشد نمايند .هرس دیگری که باید انجام دهید هرس ریشه است :
براي اينکه برگ ها کوچک شوند بايد هر سال در بهار هرس ريشه را انجام دهيد،
در صورتي که با اصول هرس اشنا هستيد طبق برنامه اي منظم بايد ريشه ها را هرس نماييد. ابتدا با بيلچه به آرامي و بدون زخمي کردن ريشه ها خاک چسبيده به دور گلدان رو جدا کنيد .بعد از جدا کردن خاک دور گلدان به آرامي و با احتياط و با گرفتن تنه ي بونساي گلدان را وارونه کرده و با لرزش هاي جزئي درختچه رو از گلدان جدا کنيد.از كل ريشه 3/1 آن را از اطراف هرس كرده و در گلدان مناسب قرار دهيد.دقت كنيد در هرس ريشه ها زياده روي نكنيد.در فصول آينده باز هم هرس را با احتياط بيشتري تكرار كنيد. دقت کنيد تمام خاک اطراف ريشه نريزد وتا حد ممکن با ريزش کمتر کار هرس را انجام دهيد.براي اينکه بونساي شما هميشه سالم باشد فقط به اين نکته توجه داشته باشيد که هرس کردن را از ياد نبريد اما خيلي مراقب باشيد که باعث زخم شدن ساقه و يا خراش آن نشويد. در هر انتقال حذف مقداري از ريشه ها و رويش ريشه هاي جديد باعث خواهد شد که مواد به مقدار لازم ( نه بيش از حد ) جذب کند و رشد نموده و از اندازه هايي که مورد نظر ماست بزرگتر نشود.
محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۵۸۹۳ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۱
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

۱) تخمين سن بن‌ساي با نگاه کردن
راستش «سن دقيق» بن‌ساي فيکوس رتوزا را فقط با ديدن عکس هم معمولاً نمي‌شود دقيق گفت، چون بن‌ساي‌ها با هرس و کنترل رشد، ظاهرشان مي‌تواند خيلي پيرتر يا جوان‌تر از سن واقعي ديده شود. اما مي‌شود حدودي حدس زد: قطر تنه در ناحيه طوقه (پايين تنه)، ميزان چوبي شدن ساقه‌ها، پوست تنه (ترک‌دار شدن يا صاف بودن)، و فرم ريشه‌هاي سطحي سرنخ‌هاي خوبي‌اند. اگر دوست داريد دقيق‌تر بگم، يک عکس واضح از کل گياه، يک عکس از تنه نزديک خاک و يک عکس از سطح خاک و ريشه‌هاي نمايان بفرستيد.

۲) ريزش برگ بعد از ۲ هفته + جوانه‌زني زياد؛ طبيعي است يا خطرناک؟
اين ترکيب معمولاً يعني گياه شما «جابجايي/تغيير شرايط» را تجربه کرده و دارد خودش را با محيط جديد تنظيم مي‌کند. فيکوس‌ها مخصوصاً به تغيير جا، تغيير نور و باد کولر خيلي حساس‌اند و ريزش برگ بعد از خريد/هديه گرفتن تا چند هفته مي‌تواند طبيعي باشد. خبر خوب اين‌جاست که گفتيد جوانه‌هاي زيادي روي ساقه‌هاي اصلي زده؛ اين يعني گياه زنده و فعال است و دارد دوباره برگ‌سازي مي‌کند (يعني هنوز اميد هست و حتي زياد هم هست 😄). فقط اگر ريزش برگ همراه با نرم شدن ساقه، سياه شدن طوقه، يا بوي بد خاک باشد، آن‌وقت بايد جدي‌تر به آبياري و پوسيدگي ريشه شک کنيم.

۳) توده‌هاي شبيه پنبه/پيله زير برگ و روي ساقه + حشره‌هاي ريز
توصيف شما خيلي شبيه شپشک آردآلود (Mealybug) است؛ همان موجودات پنبه‌ایِ اعصاب‌خُردکن که انگار با پنبه قند اومدن مهموني! اين آفت شيره گياه را مي‌مکد و باعث ضعف گياه، ريزش برگ، چسبناک شدن برگ‌ها (عسلک)، و حتي کپک دوده‌اي مي‌شود. اقدامات پيشنهادي:

مرحله ۱ (سريع و خانگي): حذف مکانيکي
با گوش‌پاک‌کن آغشته به الکل 70٪ يا محلول آب و مقدار خيلي کم مايع ظرفشويي، توده‌هاي پنبه‌اي را از زير برگ‌ها و محل اتصال برگ به ساقه پاک کنيد. اين کار را ۲–۳ نوبت با فاصله چند روز تکرار کنيد.

مرحله ۲ (اگر آلودگي ادامه داشت): سم‌پاشي اصولي
براي شپشک آردآلود معمولاً سموم سيستميک بهتر جواب مي‌دهند. گزينه‌هاي رايج (بسته به موجودي بازار و مجاز بودن در منطقه): ايميداکلوپرايد يا استامي‌پرايد. بهتر است طبق برچسب محصول مصرف شود (غلظت‌ها در برندهاي مختلف فرق مي‌کند). روش کلي: هم محلول‌پاشي روي شاخ و برگ (خصوصاً زير برگ‌ها) و هم آبياري با محلول سم (خاک‌آبياري) اثرگذاري را بالا مي‌برد. اگر داخل منزل نگهداري مي‌کنيد، سم‌پاشي را در فضاي باز/بالکن انجام دهيد و تا خشک شدن کامل برنگردانيد. (اگر عکس آفت را بفرستيد، دقيق‌تر مي‌گويم همين است يا مثلاً شپشک سپردار يا کنه.)

۴) برگ‌هاي زرد را نچينيم؟ کندن برگ به گياه آسيب مي‌زند؟
اگر برگ کاملاً زرد شده، معمولاً خودش جدا مي‌شود و بهتر است با يک لمس آرام جدا شود. اما اگر مجبوريد برگ را برداريد، با قيچي تميز و ضدعفوني‌شده نزديک محل اتصال دمبرگ قطع کنيد تا زخم کَنده و له نشود. فيکوس‌ها معمولاً در محل جدا شدن برگ، آن‌قدرها مشکل «عفونت زخم» مثل بعضي گياهان حساس ندارند، پس نيازي به چسب زخم گياهي يا چيزي شبيه آن نيست؛ فقط ابزار تميز و شرايط نگهداري درست مهم‌تر است.

۵) هرس و شکل‌دهي ساقه‌ها (به زبان خودماني)
براي فيکوس رتوزا، هرس يعني «کنترل قد و پرپشت‌کردن». وقتي شاخه جديد ۶ تا ۸ برگ داد، مي‌توانيد آن را به ۲ تا ۳ برگ برگردانيد تا شاخه‌زايي بيشتر شود. حتماً قيچي تيز و تميز استفاده کنيد. اگر شيره سفيد (لاتکس) از محل هرس بيرون زد، طبيعي است؛ با دستمال تميز پاک کنيد. براي فرم‌دهي حرفه‌اي‌تر، سيم‌کشي هم هست، اما چون فيکوس پوستش مي‌تواند زير سيم زخمي شود، بايد خيلي با احتياط انجام شود.

۶) ترک خوردن برگ‌ها از چيست؟
ترک برگ‌ها معمولاً از ترکيب اين عوامل مي‌آيد: خشکي هوا، نوسان شديد رطوبت، آبياري نامنظم، باد کولر، و گاهي هم تجمع املاح آب. در جهرم که هوا گرم و خشک است، باد کولر هم عملاً مثل سشوارِ تنظيم‌شده روي «حالت قهر» عمل مي‌کند 😅. اگر ترک‌ها همراه با لکه‌هاي نقره‌اي/نقاط ريز و تار خيلي ظريف باشد، احتمال کنه هم مطرح مي‌شود (عکس کمک مي‌کند).

۷) آبياري و اسپري آب؛ کار درست چيست؟
اينکه يک روز در ميان اسپري مي‌کنيد، لزوماً مشکل را حل نمي‌کند؛ مهم‌تر از اسپري، آبياري اصولي و رطوبت پايدار است. پيشنهاد: هر وقت ۲–۳ سانتي‌متر سطح خاک خشک شد آبياري کنيد تا آب از زهکش خارج شود، و زيرگلداني را خالي کنيد. براي رطوبت، بهتر از اسپریِ مداوم اين است که زيرگلداني سنگريزه‌دار درست کنيد (گلدان روي سنگريزه باشد نه داخل آب). اسپري روي برگ‌ها اگر باد کولر مي‌خورد يا هوا خنک‌تر است، مي‌تواند به آسيب و لکه کمک کند؛ پس محدود و هوشمندانه انجام دهيد.

۸) جابجايي روزانه داخل ساختمان ضرر دارد؟
بله، فيکوس‌ها «عاشق ثبات» هستند. جابجايي مکرر + تغيير نور + باد کولر از دلايل مهم ريزش برگ است. بهترين کار اين است که يک جاي ثابت پيدا کنيد: نور زيادِ غيرمستقيم کنار پنجره عالي است، اما باد مستقيم کولر را حذف کنيد (با تغيير مسير دريچه يا فاصله دادن گلدان). جابجايي گهگاهي مشکلي ندارد، اما «هر روز رفت‌وآمد» گياه را گيج مي‌کند.

جمع‌بندي نسخه‌ي سريع
ثبات مکان + حذف باد کولر + آبياري بر اساس خشک شدن سطح خاک + کنترل شپشک آردآلود معمولاً ريزش برگ را متوقف و جوانه‌ها را تبديل به برگ‌هاي سالم مي‌کند. اگر امکانش هست، عکسِ پشت برگ‌ها، ساقه‌ها و توده‌هاي پنبه‌اي را بفرستيد تا نوع آفت و شدت مشکل دقيق‌تر مشخص شود.

براي اطلاعات بيشتر و نکات تکميلي نگهداري و آفات فيکوس و بن‌ساي‌ها، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر