بهترین زمان سرزنی و هرس شمشاد برای تبدیل شدن به بنسای

سلام
هر سال در بهار بايد هرس ريشه انجام بشود وهمينطور هرس شاخ وبرگ در بهار وتابستان انجام شود برگهاي بزرگ بلافاصله حذف شوند، با هرس شاخه دراز شده نيز از محل دلخواه به گياه فرم بدهيدهرس بحث مفصلي دارد پيشنهاد مي کنم کتابي در مورد هرس بنساي تهيه کنيد و سپس اقدام به هرس کنيد. به طور خلاصه : هر برگي که بيش از اندازه بزرگ شده باشد قطع مي گردد زمان هرس برگ از اوايل بهار تا اواخر تابستان مي باشد.براي اينکه برگ ها کوچک شوند بايد هر سال در بهار هرس ريشه را انجام دهيد،در صورتي که با اصول هرس اشنا هستيد طبق برنامه اي منظم بايد ريشه ها را هرس نماييد. ابتدا با بيلچه به آرامي و بدون زخمي کردن ريشه ها خاک چسبيده به دور گلدان رو جدا کنيد .بعد از جدا کردن خاک دور گلدان به آرامي و با احتياط و با گرفتن تنه ي بونساي گلدان را وارونه کرده و با لرزش هاي جزئي درختچه رو از گلدان جدا کنيد.از كل ريشه 3/1 آن را از اطراف هرس كرده و در گلدان مناسب قرار دهيد.دقت كنيد در هرس ريشه ها زياده روي نكنيد.در فصول آينده باز هم هرس را با احتياط بيشتري تكرار كنيد. دقت کنيد تمام خاک اطراف ريشه نريزد وتا حد ممکن با ريزش کمتر کار هرس را انجام دهيد.براي اينکه بونساي شما هميشه سالم باشد فقط به اين نکته توجه داشته باشيد که هرس کردن را از ياد نبريد اما خيلي مراقب باشيد که باعث زخم شدن ساقه و يا خراش آن نشويد. در هر انتقال حذف مقداري از ريشه ها و رويش ريشه هاي جديد باعث خواهد شد که مواد به مقدار لازم ( نه بيش از حد ) جذب کند و رشد نموده و از اندازه هايي که مورد نظر ماست بزرگتر نشود.به وسيله ي هرس مي توانيم شبکه ي مطلوبي از شاخه ها را به وجود بياوريم وهمچنين شرايطي رابه وجود آوريم که درخت ازنوروآفتاب بيشتري برخوردار گردد.هنگام هرس بايد در نظر داشته باشيم که به نحوي کاري را انجام دهيم که شاخه هايي که بعد از هرس به وجود مي آيند در جهت خواست ما رشد نمايند.
هرس شاخه :
1)شاخه هايي که در يک سوم پايين درخت قرار دارند و شاخه هايي که رشد عمودي به سمت بالا دارند.2)يکي ازهر شاخه اي که درست در بالاترين نقطه درخت روبه روي يکديگر رشد مي کنند.
3)يکي از شاخه اي که درست يکي در بالاي ديگري رشد مي نمايد.
4)شاخه هايي که از يک طرف درخت به طرف ديگر رشد مي کنند.
5)شاخه هايي که به طرف زمين رشد مي کنند.

سلام! انتخاب شمشاد براي بنساي خيلي انتخاب خوبيه؛ هم برگ‌ريز نيست و هم با هرس و فرم‌دهي معمولاً خوب راه مياد (البته اگه خيلي هيجاني قيچي نکشيم 😄). براي اينکه شمشادِ تازه‌خريدت شوکه نشه، اول از همه يادت باشه: هرس سنگين رو هم‌زمان با تعويض گلدان/جابجايي شديد انجام نده؛ بذار يکي دو هفته با محيط جديد خو بگيره.

بهترين زمان سرزني (Pinching/چيدن نوک شاخه‌هاي نرم) معمولاً از اواسط بهار تا اواخر تابستان هست؛ يعني وقتي گياه در رشد فعاله و شاخه‌هاي تازه نرم و سبزن. سرزني يعني همون “نوک‌چيني” براي ريزبرگ شدن و پرپشت شدن: وقتي هر شاخه ۵ تا ۷ برگ داد، نوکش رو طوري بچين که ۲ تا ۳ برگ باقي بمونه. اين کار باعث مي‌شه جوانه‌هاي جانبي بيدار بشن و شمشاد کم‌کم قيافه‌ي بنسايي بگيره.

هرس فرمي/ساختاري (شاخه‌هاي ضخيم‌تر و تعيين اسکلت) بهتره در اواخر زمستان تا اوايل بهار انجام بشه؛ درست قبل از شروع رشد جدي. اين زمان، گياه هنوز به گرماي رشد نرسيده و زخم‌ها هم با شروع فصل رشد بهتر ترميم مي‌شن. اگر الان که خريدي نزديک به بهاره، مي‌توني هرس فرمي سبک انجام بدي؛ ولي اگر هوا خيلي گرم يا خيلي سرد است، هرس سنگين رو عقب بنداز.

براي اينکه اشتباه کلاسيک “قيچي‌کاري تا مرز پشيماني” پيش نياد، اين قاعده رو داشته باش: در يک نوبت بيشتر از ۲۰ تا ۳۰٪ حجم شاخ‌وبرگ رو کم نکن، مخصوصاً وقتي گياه تازه وارد خونه شده. شاخه‌هاي خشک، ضعيف، داخل‌رو (به سمت تنه)، متقاطع و آن‌هايي که “جنگ اعصاب” براي نور درست مي‌کنن، اولويت حذف هستن.

نکته‌ي خيلي مهم براي شمشاد: روي چوب خيلي پير ممکنه جوانه‌زني سخت‌تر بشه، پس هرس رو طوري انجام بده که هميشه روي شاخه‌ها برگ و جوانه‌ي فعال باقي بمونه. برش‌ها رو هم کمي بالاي يک گره/جوانه بزن، نه وسطِ بي‌هدفِ ساقه. ابزار هم تيز و تميز باشه تا زخم له نشه (شمشاد “له‌شدگي” رو دوست نداره، مثل ما وقتي کسي خواب صبح‌مون رو خراب مي‌کنه 😅).

اگر قصد سيم‌کشي (Wire) داري، بهترين زمانش معمولاً وقتي‌ـه که شاخه‌ها نيمه‌خشبي شدن (اواخر بهار/تابستان). فقط حواست باشه شمشاد پوست نسبتاً حساسي داره: سيم رو خيلي محکم نبند و هر چند هفته يک‌بار چک کن که توي پوست فرو نره. هر جا ديدي داره رد مي‌اندازه، سريع بازش کن.

براي اينکه هرس‌هات نتيجه بده، شرايط نگهداري هم بايد همراهي کنه: نور زياد و ملايم (ترجيحاً بيرون از خانه يا کنار پنجره‌ي پرنور)، آبياري وقتي سطح خاک کمي خشک شد، و کوددهي سبک در فصل رشد. شمشادِ بنساي اگر نور کم داشته باشه، به جاي “بنساي شدن” مي‌ره سمت “دراز و بي‌حال شدن”.

در نهايت اگر بگي الان در چه فصلي هستي و شمشادت داخل خانه نگه مي‌داري يا بيرون (و يک عکس از گياه هم بفرستي)، دقيق‌تر مي‌گم از کجاها سر بزني و کجاها دست نگه داري. براي اطلاعات بيشتر هم مقالات سايت نارگيل رو مطالعه نماييد.