چطور گونهٔ گل کاغذی را تشخیص بدهم و علت زرد شدن برگ‌ها و ریزش گل‌ها چیست؟

گل کاغذی با نام علمی Bougainvillea glabra به خانواده Nyctaginaceae و راسته Caryophyllales تعلق دارد و بومی آمریکای جنوبی از برزیل تا پرو و نواحی جنوبی آرژانتین است و به دلیل نازک و کاغذی بودن براکته‌ها، این گیاه در زبان انگلیسی نیز paper flower‌ (گل کاغذی) خوانده می‌شود.
گل کاغذی در حقیقت گیاهی پیچ، چوبی و خاردار است که بین 1 الی 12 متر رشد می‌کند و توسط تیغهای خود می‌تواند به دیگر گیاهان آویزان شود و بالا برود. گل کاغذی می‌تواند به شکل گیاهی گلدانی و کوچک و یا درختچه‌ای بزرگ ، به شکل عمودی و یا با شاخساری گسترده و افقی بر سردر منازل رشد کند. حتی در هنر بونسای می‌توان آن را به شکل گیاهی مینیاتوری پرورش داد و یا در توپیاری( شکل دهی خاص شاخسار یک گیاه به صورت یک مجسمه یا شکلی خاص) از آن استفاده کرد. گل کاغذی درمناطقی همانند موطن خود که سراسر سال مرطوب و گرم است همیشه سبز می‌باشد و در مناطقی که فصول خشک و یا سردی زمستانه دارند می‌تواند به شکل گیاهی خزان‌کننده به زندگی خود ادامه دهد.برگها 13-4 سانتیمتر طول و 6-2 سانتیمتر عرض دارند. گل حقیقی این گیاه کوچک و معمولا سفید رنگ است اما مجموعه هر سه عدد گل توسط سه یا شش عدد براکته رنگین احاطه شده است. براکته‌ها که دلیل اصلی زیبایی و جذابیت این گیاه هستند به رنگهای مختلف از جمله صورتی، نارنجی، قرمز، ارغوانی، سفید و زرد هستند. در میان ارقامی که امروزه تحت کشت و کار قرار گرفته است، نمونه‌هایی با گلهای پرپشت و همچنین نمونه‌های ابلق نیز وجود دارد. در شرایط مساعد از گلها میوه‌هایی از نوع آکن تولید می‌شود. گل کاغذی در بسیاری از نقاط دنیا به خصوص نواحی با آب و هوای گرم ، گیاه زینتی محبوبی است به عنوان مثال گل کاغذیهای شهر اوکارنو در سوئیس که آب و هوایی مدیترانه‌ای دارد جاذبه توریستی دارد و موجب معروفیت این شهر شده است. همچنین به دلیل مقاومت نسبتا خوب این گیاه در برابر شوری خاک، در نواحی ساحلی می‌توان از این گیاه استفاده کرد. لازم به ذکر است که شیره این گیاه ممکن است در برخی از افراد حساستیهای پوستی ایجاد کند.
در واقع این گیاه سه گونه معروف دیگر نیز دارد که عبارتند از B.spectabilis و B.peruviana وB.hybrids و در ذیل مشخصات هر کدام از این گونه‌ها را مشاهده می کنید:

Bougainvillea spectabilis که با نام B.Brasiliensis نیز شناخته می‌شود و گیاه بالارونده بزرگی است که خارهای خمیده دارد و سطح برگها و ساقه‌ها از مو پوشیده شده است. براکته‌ها چین‌دار، بزرگ ، بیضی شکل و به رنگهای قرمز، صورتی و ارغوانی هستند. گلهای اصلی کرم رنگ هستند و گردن آنان با مو پوشیده شده است. برگها بزرگ بیضی شکل تا گرد، بافتی چرمین دارند و در سطح زیرین مودار هستند. شاخه‌ها کوتاه و متراکم هستند و منجر به تولید گیاهی متراکم می‌شوند. این گونه در سال 1798 توسط Willdenow توصیف شد.

Bougainvillea glabra شاخه‌هایی باریکتر دارد که در جهات مختلف رشد می‌کنند و براکته‌های آن مثلثی شکل و به رنگهای سفید، سوسنی ، ارغوانی روشن و بنفش است. تبغها کوتاه و باریک و نوک انها خمیده است. برگها بیضی شکل هستند در میانه عریض‌تر می‌باشند. گلهای اصلی گیاه کرم رنگ و نسبتا بزرگ و لوله‌ای شکل هستند. این گونه گلدهی مستمری دارد و گلها در سراسر شاخه تشکیل می‌شوند. این گونه در سال 1849 توسط choisy توصیف شد.

Bougainvillea peruviana این گونه بیشتر عادت دارد تا شاخسار خود را به سمت بیرون از مرکز گیاه بگستراند و به صورت درختچه‌ای بالارونده رشد می‌کند. تیغ دراد و پوسته ساقه‌ها سبز رنگ است. تبغهای باریک آن درجوانی راست و مستقیم و زمان بلوغ خمیده و برگها باریک و بیضی شکل هستند. براکته‌های تقریبا مدور شکل آن کوچک و معمولا سرخابی کم‌رنگ الی پررنگ هستند که در ظاهر کمی چین‌دار و زمانی که آنها را لمس کنیم بسیار لطیف هستند. بعد از آب وهوای خشک معمولا رشد رویشی فراوانی می‌کنند و گل می‌دهد. این گونه در سال 1808 توسط Humboldو Bonpland توصیف شد.

Bougainvillea hybrids که از دو رگه‌گیری بین سه گونه‌ بالا بدست آمده‌اند و در سه گروه قرار می‌گیرد:

•B. x buttiana (glabra x peruviana)
•B. x spectoperuviana (spectabilis x peruviana)
•B. x spectoglabra (spectabilis x glabra)

سلام! گل کاغذي‌تون (بوگنويليا) رو به خانواده‌ي «گياهان آفتاب‌دوست و سخت‌جان» اضافه کنيد؛ يعني معمولاً به اين راحتي‌ها از بين نمي‌ره، فقط اگر شرايطش باب ميلش نباشه قهر مي‌کنه و برگ و گلش رو مي‌ريزه 😄. اينکه موقع خريد پرگل بوده و بعد گل‌ها ريخته، خيلي رايجه؛ چون جابه‌جايي، تغيير نور و آبياري، براي بوگنويليا مثل اسباب‌کشي وسط زمستونه!

تشخيص دقيق گونه فقط با عکس واضح از برگ، خارها، ساقه و براکته‌ها (همون برگ‌هاي رنگي دور گل) مطمئن مي‌شه، ولي در بازار ايران بيشتر دو مدل مي‌بينيم: Bougainvillea glabra و B. spectabilis (و کلي رقم دورگه). به‌طور کلي: گلابرا معمولاً برگ‌ها صاف‌تر و کم‌کرک‌تر و ظاهر جمع‌وجورتر دارد؛ اسپکتابيليس اغلب برگ‌هاي درشت‌تر و کمي کرک‌دار و رشد قوي‌تر. اگر دوست داريد، يک عکس نزديک از برگ و ساقه و يک عکس کلي از گياه بفرستيد تا دقيق‌تر راهنمايي‌تون کنم.

اما درباره‌ي زرد شدن دونه‌دونه برگ‌ها و بي‌حال شدن برگ‌ها: رايج‌ترين علت در پاسيو و شرايط آپارتماني، آبياري زياد + نور ناکافي است. شما هم خودتون به نکته‌ي مهم رسيديد: بوگنويليا هفته‌اي يک‌بارِ ثابت نمي‌خواهد؛ بلکه آبياري بايد بر اساس خشک شدن خاک باشد. وقتي خاک دائم نمناک بماند، ريشه‌ها کم‌اکسيژن مي‌شوند و نتيجه‌اش همين زردي و ريزش برگ است.

برنامه‌ي درست‌تر اينه: هر بار آبياري کنيد که حداقل ۳ تا ۵ سانتي‌متر سطح خاک کاملاً خشک شده باشد (در گلدان‌هاي بزرگ حتي بيشتر). بعد آبياري عميق انجام بديد تا آب از زهکش زير گلدان خارج شود و آب زيرگلداني را هم خالي کنيد. آبياري جرعه‌جرعه و مکرر (کم‌کم ولي زياد دفعات) دقيقاً همان چيزيه که بوگنويليا را کلافه مي‌کند 🙃.

نکته‌ي بعدي: نور. گل کاغذي براي گل‌دهي و برگ سالم، آفتاب مستقيم زياد مي‌خواهد (ترجيحاً ۵–۶ ساعت يا بيشتر). پاسيو اگر روشن ولي بدون آفتاب مستقيم باشد، گياه رشد شاخه‌اي مي‌کند (همان رشد بالايي که گفتيد) اما گل نمي‌دهد و برگ‌ها حساس‌تر مي‌شوند. اگر امکان داريد، کم‌کم (در چند روز) گياه را به جايي با آفتاب مستقيم بيشتر منتقل کنيد تا شوک نبيند.

اينکه «الان داره از بين ميره؟» احتمالاً نه؛ اما اگر ريشه‌ها آسيب ديده باشند بايد سريع‌تر شرايط را اصلاح کرد. چند علامت هشدار: بوي بد خاک، هميشه خيس بودن گلدان، نرم و سياه شدن ساقه از پايين. اگر اين‌ها را نداريد، معمولاً با اصلاح آبياري و نور، گياه برمي‌گردد. اگر خاک خيلي سنگين است، تعويض گلدان در فصل رشد (بهار/اوايل تابستان) با خاک سبک‌تر کمک مي‌کند: ترکيبي مثل خاک گلداني سبک + پرليت/پوکه براي زهکشي.

براي کمک فوري: يک نوبت آبياري را حذف کنيد تا خاک خوب خشک شود، زهکش زير گلدان را چک کنيد (حتماً سوراخ باز باشد)، و فعلاً کوددهي نکنيد تا وقتي که وضعيت پايدار شود؛ چون ريشه‌ي تحت‌فشار با کود قاطي کند، قهرش جدي‌تر مي‌شود. بعد از بهبود، مي‌توانيد با کود کامل رقيق يا کودهاي گلدهي، ولي با احتياط، کمکش کنيد.

اگر عکس بفرستيد، هم گونه/رقم احتمالي را دقيق‌تر مي‌گم، هم از روي فرم زردي برگ‌ها (بين‌رگبرگي يا يکدست، از پايين به بالا يا برعکس) بهتر علت رو مشخص مي‌کنيم. براي اطلاعات بيشتر هم پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.