چطور خرفه را به شکل بن‌سای پرورش بدهم؟ (از انتخاب گیاه تا ضخیم‌کردن تنه)

ز اپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۱۳ امتیاز سوال: ۰
سلام و خسته نباشیدمن به گیاهان بن سای شده خیلی علاقمندم ولی ترجیح میدم بجای خرید از بازار خودم یه نمونه از اون رو پرورش بدم..... جدیدا چند تا عکس از  بن سای خرفه رو  دیدم که برام خیلی جالب بود... آخه خرفه گیاه یکساله است و علفی.... نمیدونم برای بن سای کردنش گونه خاصی از خرفه را باید پرورش داد یا همین مدلی که  همه جا داره رشد میکنه هم میتونه بدنه ضخیم و قطور داشته باشه..... و اینکه ا ز کجا باید شروع کنم؟ تخم خرفه رو بکارم؟... از گیاه سبز شده استفاده کنم؟.... ممنون میشم راهنمایی بفرماییدبا تشکر

پاسخ‌ها و گفتگو

افسانه سادات فرود
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۳۰۶۸۹ | امتیاز کاربر: ۱۶۵۴۱
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام
باید از خرفه یا گیاه کراسولا قلمه بگیرید و گیاه سبز شده را به گلدان منتقل کنید . یک تا دو سال از گیاه به خوبی نگهداری کنید وتقویتش کنید تاریشه قوی شود.ميتوانيد يک تا دو سال اول گياه را در همان ظرف خودش نگه داريد و به مراقبت از آن بپردازيد و جابجايي هرس ريشه و انتقال به گلدان کوچکتر را به سال بعد نيمه دوم فروردين سال بعد موکول کنيد. اين کار زماني انجام ميشه که قلمه به اندازه کافي ريشه و برگ داده باشد.ریشه های جدید را به اندازۀ یک سوم، هرس کنید و به قدیمی ها کاری نداشته باشید. می توانید شاخه ها را نیز کمی اصلاح کنید، به طوری که هنوز در شکل اصلی گیاه تغییری ایجاد نشود. قلمه بايد در شرايط نورمناسب و کافي، ولي دور از تابش مستقيم خورشيد قرار گيرند تا از سوختگي و پژمردگي گياه جلوگيري شود و در زمستان نیز در دمای کمتر از 10 درجه قرار نگیرد .پس از هرس ریشه و انتقال گیاه به گلدان مناسب با توجه به شيوه بنساي انتخابي، جوانه هاي مناسب را نگه داشت و از توليد شاخه توسط بقيه جوانه ها جلوگيري كنید و وقتی که شما با هرس کردن اجازه ندهید شاخه های گیاه رشد طولی داشته باشد، گیاه سعی می کند ساقه اصلی را تقویت کند و قطر ساقه زیاد می شود و پس از چند سال هرس مداوم حالت بونسای به خود می گیرد.
محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۶۰۲۵ | امتیاز کاربر: ۷۶۶۹
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

خرفه (Portulaca oleracea) ذاتاً يک‌ساله، علفي و گوشتي است؛ يعني مثل فيکوس و نارون قرار نيست تنه‌ي «چوبیِ حسابي» و پوست‌دارِ چندساله بسازد. پس اگر در عکس‌ها «بن‌ساي خرفه» ديديد، معمولاً با يک بن‌ساي کلاسيکِ درختي طرف نيستيم؛ بيشتر يک بن‌ساي‌نما (Miniature/ Kusamono) است که با هرس و محدودکردن ريشه، گياه را کوتاه و جمع‌وجور و خوش‌فرم مي‌کنند. با اين حال خبر خوب اين است که مي‌شود خرفه را خيلي جذاب، مينياتوري و حتي با پايه‌ي نسبتاً ضخيم‌تر پرورش داد—فقط بايد انتظارها را تنظيم کنيم 😄

آيا گونه‌ي خاصي لازم است؟ خرفه‌ي معمولي هم مي‌تواند کار را راه بيندازد، ولي براي ظاهر بن‌ساي‌طور، معمولاً ارقام زينتیِ پورتولاکا (مثل Portulaca grandiflora) هم استفاده مي‌شوند چون شاخه‌دهي و گل‌دهي قشنگ‌تري دارند. با اين حال اگر هدف‌تان همان خرفه‌ي رايج است، بوته‌هايي را انتخاب کنيد که چند ماه رشد کرده‌اند و ساقه‌ي پاييني‌شان کمي کلفت‌تر شده. خرفه هرچه بيشتر در آفتاب کامل باشد، فشرده‌تر و زيباتر مي‌شود و کمتر شُل و دراز مي‌گردد.

از کجا شروع کنم: بذر يا قلمه يا بوته‌ي سبز شده؟ براي رسيدن سريع‌تر به فرم بن‌ساي‌نما، بهترين گزينه معمولاً قلمه است. خرفه مثل شاگرد زرنگ، قلمه را خيلي راحت ريشه‌دار مي‌کند! يک شاخه‌ي سالم ۸ تا ۱۲ سانتي‌متري برداريد، برگ‌هاي پايين را جدا کنيد، ۱ روز بگذاريد سرِ قلمه کمي پينه ببندد، بعد در بستر خيلي سبک بکاريد. از بذر هم مي‌شود شروع کرد، ولي تا به حجم و فرم برسد زمان بيشتري مي‌خواهد. برداشتن بوته‌ي خودرو از طبيعت هم ممکن است، اما چون خرفه ريشه‌ي سطحي دارد، جابجايي خشن = شوک و پلاسيدن.

گلدان و خاک مناسب (کليد اصلي بن‌ساي‌نما شدن): براي حس بن‌ساي، گلدان کم‌عمق انتخاب کنيد؛ اما نه آن‌قدر کم‌عمق که هر ظهر تابستان گياه بيهوش شود! خاک بايد خيلي سبک و پرزهکش باشد: مثلاً ترکيب خاک‌برگ/کوکوپيت کم + پرليت زياد + کمي ماسه. نکته‌ي مهم: خرفه گوشتي است و از ماندن آب پاي ريشه متنفر است؛ اگر خاک سنگين باشد، ريشه و طوقه مي‌پوسد و گياه با يک «خدانگهدار» ناگهاني مي‌رود 😅

چطور تنه را کلفت‌تر کنيم؟ در خرفه «تنه‌ي چوبي» واقعي نداريم، اما براي کلفت‌تر شدن پايه مي‌توانيد اين کارها را انجام دهيد: ۱) آفتاب کامل (حداقل ۶–۸ ساعت)، ۲) اجازه بدهيد مدتي آزاد رشد کند تا پايه جان بگيرد، ۳) بعد از قوي شدن، هرس فرم‌دهي انجام دهيد و نوک‌زني کنيد تا چندشاخه و پرپشت شود، ۴) هر سال (يا در طول فصل) به‌جاي تعويض گلدانِ بزرگ، همان گلدان کم‌عمق را نگه داريد ولي يک‌بار سبک ريشه‌تراشي و تعويض خاک انجام دهيد. فقط ريشه‌تراشي را زياد خشن نکنيد چون خرفه حساس مي‌شود.

هرس و فرم‌دهي: وقتي گياه ۱۰–۱۵ سانت شد، سرزني (pinching) را شروع کنيد تا جوانه‌هاي جانبي فعال شوند و بوته شکل درختچه‌ي کوچک بگيرد. خرفه انعطاف‌پذير است، ولي سيم‌کشي بن‌ساي کلاسيک روي ساقه‌ي گوشتي مي‌تواند له‌شدگي بدهد؛ بهتر است بيشتر با هرس و هدايت رشد شکل بدهيد. براي فرم «درختچه‌ي کوچک»، يک ساقه را به‌عنوان محور نگه داريد و بقيه را کم‌کم تنظيم کنيد.

آبياري و تغذيه: آبياري را وقتي انجام دهيد که سطح خاک خشک شده باشد؛ خرفه خشکي‌دوست‌تر از خيلي از گياهان آپارتماني است. کوددهي سبک (مثلاً کود کامل رقيق هر ۲–۳ هفته در فصل رشد) کافي است؛ زياده‌روي در کود ازته باعث مي‌شود شاخه‌ها شل و آبدار و بي‌فرم شوند و ظاهر بن‌ساي‌نما خراب شود.

مشکلات رايج (از ديد يک گياه‌پزشک): مهم‌ترين دردسرها پوسيدگي طوقه و ريشه به‌خاطر آبياري زياد و خاک سنگين، و گاهي شته/سفيدبالک در شرايط گرم و خشکِ گلخانه‌اي يا تراکم بالا است. اگر ساقه از پايين نرم و تيره شد يا بوي بد داد، سريعاً آبياري را کم کنيد، خاک را سبک‌تر کنيد و از قسمت سالم قلمه‌ي نجات بگيريد (خرفه معمولاً با قلمه دوباره برمي‌گردد، مثل ققنوسِ سبز! 🌿).

اگر دوست داريد مرحله‌به‌مرحله با عکس و مدل‌هاي مختلف فرم‌دهي جلو برويد، براي کسب اطلاعات بيشتر مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر