گلایول

گلایول ساختار ذخیره ای به نام کورم دارد.کورم نوعی ساقۀ متراکم زیرزمینی است که 8-5 میانگره داشته و توسط برگهای غلافی پوشیده شده است. با داشتن این ساختار می تواند ماههای خشک را در خواب گذرانده و با شروع فصل بارندگی فعالیت را دوباره از سر بگیرد.هر ساله بعد از کاشت کورمها و با بیرون آمدن برگها،کورم مادری به تدریج چروکیده شده و در انتهای فصل رشد،کاملاً می خشکند و از بین می روند اما در طی همین مدت و با متورم شدن ساقۀ بالای کورم مادری،کورم دختری جدید رشد می کند.بین کورم مادری و کورم جدید،جوانه هایی وجود دارد که از آنها ساختاری به نام استولون بوجود می آید که در انتهای آنان کورمچه ها شکل می گیرند.یک کورم بزرگ قادر است با توجه به نوع رقم و شرایط کاشت،200-25 کورمچه به وجود بیاورد.همان طور که قبلاً گفتیم،برخی از برگها مستقیماً به کورمها متصل هستند و قسمتی از آنان روی کورمها را می پوشاند و با به پـایـان رسیدن فصــل رشد بر روی کورمهــا نیز می خشکند به نحوی که جدا سازی آنان از کورمها،با آسیب رسیدن و زخمی شدن حتمی کورمها همراه خواهد بود.

بسته بـه نـوع رقم و شرایط محیطی،حدود3-2هفته بعد از کاشت کورمها جوانه زنی رخ می دهد و جوانه های برگ در سطح خاک ظاهر می شوند که در این مرحله،نرمی خاک به منظور سهولت خروج جوانه های برگ اهمیت بسیار دارد.8-3 هفته بعد از زمان کاشت کورمها، گیاه علاوه بر رشد رویشی،رشد زایشی را نیز انجام می دهد.نوع رقم گلایول،میزان حرارت خاک،توسعۀ جوانه کورم (بخش مریستمی)و اندازۀ کورم ردر سرعت رشد گیاه موثر هستند.معمولاً وقتی گیاه7-6برگه شد،تمایز گل صورت می گیرد.دقیقاً در همین مرحله است که گلایول به دمای پایین محیط رشد بیشترین حساسیت را نشان می دهد که در صورت چنین رویدادی(کاهش دما) درصد گلدهی بسیار افت می کند. در زمان تمایز گل و در صورت وجود تفاوت در میان درجه حرارتهای روز و شب کورم جدید(کورم دختری)شکل می گیرد. به طور کل از زمان کاشت کورم تا مشاهدۀ گل آذینی که مناسب عمل برداشت است،120-60 روز طول می کشد. کـورم مـادری تـا 60-50 روز بعد از جوانه زنی،چروکیده شده و در همین زمان است که کورم دختری ریشه دار شده و در خاک مستقر می گردد.بعد از گلدهی و از اواسط تابستان برگها برای کورمهای زیر خاک غذاسازی می‌کنند و با نزدیک شدن با فصل پاییز برگها نیز شروع به زرد شدن می‌کنند .قبل از آنکه تمامی برگها به طور کامل زرد رنـگ شـونـد و بخشکند شـروع باید کـورمـها بـه همراه کـورمچه ها از بستر کـاشت خارج کرد. بهتر است 4-2 هفته قبل از بیرون آوردن کورمها آبیاری را قطع کنیم.این عمل تا حدودی از شیوع بیماریها بخصوص بیماریهای قارچی که از طریق کورم منتقل می شوند و خواهان شرایط مرطوب محیطی هستند جلوگیری می کند.هنگامی که کورمها را از خاک بیرون می آوریم،ابتدا می‌بایست باقیماندۀ ساقه را از فاصلۀ 5-2 سانتیمتری نوک کورم قطع نمود. در ساختاری که از خاک درآورده ایم با کورمی قدیمی و چروکیده مواجه می شویم که در بالای آن کورمی جدید و تازه نفس رشد کرده است.کورم چروکیده همانی است که در آن سال شاخه گل بریده و همچنین کورمی جدید بوجود آورده است و در طی تولید و غذادهی به شاخه گل و کورم جدید،چروکیده و فرسوده می شود.دیگر نیازی به این کورم نیست و پس از گذشت 8-6 روز در شرایطی که در ادامه ذکر می‌شود ،به راحتی و توسط انگشتان دست می توان آن را از کورم جدید جدا نمود. بعد از درآوردن از خاک نوبت خشک کردن کورمها است کورمها را خشک کرد که می‌توان از دمای30-24 درجه سانتیگراد برای 8 روز استفاده کرد. بعد از 8-6 روز می توان قسمتهای مختلف کورمها را یعنی کورم قدیمی چروکیده،کورم جدید و کورمچه ها را از یکدیگر جدا ساخت و برای 4 روز دیگر در همان شرایط(دمای35 درجه سانتیگراد و رطوبت 80%)نگهداشت. برخی از پرورش دهندگان برای جلوگیری از مشکلات مربوط به کاهش وزن در اثر از دست دادن رطوبت،از دماهای کمتری استفاده می کنند بـه عنوان مثال کورمها را بـرای 3-2 هفته در هـوای خشک و بـا حرارت20-18 درجه سانتیگراد قـرار می دهند . بعد از خشک کردن کورمها نوبت مرحله انبارداری می‌رسد که در این دوره در واقع کورمها دوران خواب خود را طی می‌کنند و در طی این مدت به مکانی سرد نیاز دارند اگرچه دمای12-2 درجه سانتیگراد خواب کورمها را بر طرف می‌سازند اما انبار هر چه سردتر باشد بهتر است زیرا دماهای زیر 7 درجه سانیتگراد موجب از بین رفتن تریپس،که یـکی از آفات جدی گلایول است،نـیـز می شوند.برخی از منابع عملی بهترین حرارت را در طی انبارداری کورمها،4-2 درجه سانتیگراد و به همراه رطوبت نسبی80-70% اعلام کرده اند و اظهار داشته اند که نگهداری کورمها به مدت 5-4 ماه به منظور بر طرف ساختن دورۀ خواب آنان آسیبی به بافتشان وارد نمی آورد. تهویۀ خوب انبار و جریان هوای مناسب در آن نیز از اهمیت برخوردار است.